Geluidskaart

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Adlib-kaart (1990)
Sound Blaster 16 (1995)
Gravis ultrasound
Audigy2 zs

Een geluidskaart (Eng. soundcard) is een uitbreidingskaart waarmee een computer hoogwaardig geluid kan produceren en opnemen. Hiertoe beschikt de kaart over een aantal componenten:

  • Digitaal-analoog-omzetter (DA-converter): zet digitaal signaal om in geluid.
  • Analoog-digitaal-omzetter (AD-converter): zet geluid om in digitaal signaal. Dit wordt ook wel sampling genoemd.
  • Synthesizer: maakt weergave van MIDI-informatie mogelijk.
  • Microfoonvoorversterker.
  • Mixer: voor het regelen van de volumes van de verschillende bronnen (microfoon, MIDI, lijningang, WAV-geluid).

Veel voorkomende aansluitingen op een geluidskaart zijn: line-in, line-out, speaker-out en microphone-in. Oudere geluidskaarten hadden vaak een 15-polige Game poort voor het aansluiten van een joystick, die ook met een MIDI-adapterkabel de MIDI-in en MIDI-out signalen kan leveren. Voor speaker-out en microphone-in wordt een eveneens op de geluidskaart aanwezige versterker gebruikt. Line-in en line-out zijn onversterkt, waardoor een externe (en kwalitatief betere) versterker nodig is. Hedendaagse geluidskaarten beschikken daarnaast vaak over componenten om effecten (bijvoorbeeld echo) toe te passen op het geluid. Met behulp van geavanceerde computersoftware kan een geluidskaart ook worden gebruikt voor spraakherkenning. Elke aansluiting, over het algemeen worden 3,5 mm jacks gebruikt, op een geluidskaart heeft een andere kleur:

Kleur Functies stopcontact
Roze ingang voor de microfoon. 3,5 mm jack
Lichtblauw lijningang. 3,5 mm jack
Groen uitgang voor de speakers. Line-Out of Front-Out. 3,5 mm jack
Bruin/zwart (voor 5.1 surround-systeem) Rear-Out uitgang voor speakers die achter je staan. 3,5 mm jack
Oranje (voor 5.1 surround-systeem) uitgang voor center-speakers en subwoofer. 3,5 mm jack
Grijs (voor 7.1 surround-systeem) uitgang voor zij-luidsprekers. 3,5 mm jack
Goud Game port / MIDI 15 pin D

De stekkers van de aan te sluiten apparatuur hebben vaak dezelfde kleuren als deze aansluitingen.

Sinds begin jaren negentig worden de componenten van de geluidskaart steeds vaker in het moederbord geïntegreerd (Onboard).

Enkele bekende namen van geluidskaartproducenten zijn: Creative (Sound Blaster), AdLib (niet langer actief als zelfstandige onderneming), Roland Corporation, Terratec en Asus.

Geluidskwaliteit[bewerken]

De eerste geluidskaarten hadden mono-geluid van 8 bit bij 22 050 Hz of minder. Daarna kwamen stereo-geluidskaarten van 16 bit bij 44 100 Hz. Deze 44 100 Hz is dezelfde samplerate als van een cd-speler. De samplerate van de meeste geluidskaarten is daarna verhoogd tot 48 000 Hz, dat is dezelfde samplerate als van een dat-recorder. De meeste mp3-bestanden gebruiken nog steeds een samplerate van 44 100 Hz. Wanneer dat op een geluidskaart wordt afgespeeld die een interne (vaste) samplerate van 48 000 Hz heeft, dan ontstaat er vervorming. Vervolgens kwam er surroundsound met meerdere luidsprekers. Het aantal kanalen werd steeds meer uitgebreid. Tegenwoordig (2007) zijn geluidskaarten van 8 kanalen van 24 bit bij 96 kHz (het dubbele van 48 000 Hz) gangbaar.