LIGO

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
De controlekamer van LIGO in Hanford

LIGO, wat staat voor Laser Interferometer Gravitational-Wave Observatory, is een groot natuurkundig experiment waarbij directe zwaartekrachtgolven gedetecteerd kunnen worden. LIGO bestaat uit twee identieke detectoren, de ene staat in Livingston (Louisiana) de andere op de Hanford Site in Richland (Washington). Een buitenaards signaal wordt in beide detectoren geregisteerd met een zeer klein tijdverschil.

Het bekostigen van dit experiment gebeurde door de Amerikaanse National Science Foundation, NSF. De medeoprichters waren Kip Thorne en Ronald Drever van Caltech en Rainer Weiss van het MIT. Het is een samenwerkingsproject van Caltech, MIT en vele andere hogescholen en Universiteiten. De kosten bedroegen $365 miljoen in 2002. Het is daarmee het grootste en meest ambitieuze project van de NSF.

De internationale samenwerking van LIGO Scientific Collaboration (LSC) telt zo'n 600 individuen en 40 instituten om te werken aan de verzamelde data van LIGO en andere detectoren en ook om te zoeken naar nieuwe ideeën voor toekomstige detectoren.
De huidige woordvoerder van de LIGO samenwerking is David Reitze een natuurkundige aan de universiteit van Florida.

LIGO

Principe[bewerken]

Een laserstraal wordt gesplitst in twee loodrecht op elkaar staande armen van vier kilometer lang. Op het uiteinde van elke arm wordt een testmassa geplaatst. Deze massa is voorzien van een spiegel die de straal weerkaatst. Beide weerkaatste stralen worden samen ontvangen en met elkaar vergeleken in een zogenaamde interferometer. Initieel worden de massa's zo afgesteld dat de twee lichtbundels in tegenfase zijn zodat ze elkaar uitdoven. Wordt nu een massa ook maar een afstand kleiner dan de diameter van een proton verplaatst dan zullen de twee bundels niet meer in tegenfase zijn en zal de interferometer een signaal afgeven. Als dus de ruimtetijd kan uitdijen en inkrimpen zoals Einstein (1915) voorspeld heeft, dan moet dat met dit systeem vastgesteld kunnen worden.

Ontdekking[bewerken]

De meting van zwaartekrachtgolven door LIGO op 14 september 2015

Op 11 februari 2016 heeft de Ligo Scientific Collaboration officieel meegedeeld dat zij gravitatiegolven ontdekt hebben van twee samensmeltende zwarte gaten op 1,3 miljard lichtjaar van de aarde. Het gaat om twee naar elkaar toe spiraliserende zwarte gaten van respectievelijk 29 en 36 zonsmassa's tot één zwart gat van 62 zonsmassa's. In twee tienden van een seconde werden 3 zonsmassa's omgezet in gravitatiegolven die op 14 september 2015 hier op aarde, 1,3 miljard jaar later, ontvangen werden.

Zie ook[bewerken]

  • GEO600, Duitse zwaartekrachtgolvendetector
  • Virgo zwaartekrachtgolvendetector, in Pisa (Italië)
  • LISA, een Amerikaanse zwaartekrachtgolvendetector, die zich in de ruimte gaat bevinden
  • TAMA 300, Japanse zwaartekrachtgolvendetector
  • Einstein@home, programma dat je kan downloaden om LIGO/GEO te helpen hun data te analyseren.

Externe link[bewerken]