Lepelstraat (plaats)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Lepelstraat
Dorp in Nederland Vlag van Nederland
Lepelstraat (plaats)
Lepelstraat (plaats)
Situering
Provincie Vlag Noord-Brabant Noord-Brabant
Gemeente Vlag Bergen op Zoom Bergen op Zoom
Coördinaten 51° 33′ NB, 4° 17′ OL
Algemeen
Inwoners 2300
Detailkaart
Locatie in de gemeente Bergen op Zoom
Locatie in de gemeente Bergen op Zoom
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Lepelstraat (Brabants: Lepelstraot) is een dorp in de gemeente Bergen op Zoom, provincie Noord-Brabant. Lepelstraat heeft rond de 2300 inwoners en 30% van het land wordt gebruikt als boerenterrein. Lepelstraat was voor 1997 een deel van de gemeente Halsteren.

Geschiedenis[bewerken]

Lepelstraat heeft in de zeventiende eeuw een belangrijke rol gespeeld in de kerkelijke geschiedenis van Halsteren. In 1647 werd in Lepelstraat een schuilkerk gevestigd. In die tijd komt de naam Lepelstraat voor het eerst in de archieven voor, maar dat wil niet zeggen dat er voor die tijd geen mensen in dit gebied woonden.

Naam[bewerken]

Lepelstraat heeft een merkwaardige naam. Er zijn verschillende verklaringen mogelijk. Met het woord lepel kan de molenlepel bedoeld zijn. Dat was een molsterschep of graanmaat die bij een korenmolen gebruikt werd. Er heeft echter nooit een korenmolen gestaan in Lepelstraat. De dichtstbijzijnde molens stonden in Oude Molen onder Halsteren en later ook in de Kladde. De naam Lepelstraat is echter ouder dan de molen van de Kladde en de molen van Halsteren stond te ver weg. Lepels werden ook gebruikt bij sommige spelen, maar ook dat verduidelijkt hier weinig.

De naam Lepelstraat komt ook elders voor, bijvoorbeeld als straatnaam aan weerszijden van de Belgisch-Nederlandse grens bij Nieuwmoer. Deze naam is ontleend aan een oude turfvaart. Ook in verschillende steden komt de naam voor. Het meest tot de verbeelding spreekt hierbij de straat in Antwerpen die een middeleeuwse oorsprong heeft en al in de veertiende eeuw bekend was door de hier gevestigde huizen van ontucht. In 1529 maakte het Antwerpse stadsbestuur de straat zelfs tot officiële vestigingsplaats voor de publieke vrouwen. Deze status werd overigens later oorzaak van een naamsverandering. In 1958 doopte men de naam om in Willem Lepelstraat, genoemd naar een zekere Willem Lepel die in de middeleeuwen enkele percelen grond aan deze straat in pacht had. De vrolijke, ontuchtige Lepelstraat is door velen bezongen, onder andere door Bredero en door C. Huijgens. De laatst genoemde schreef "De noble Lepel-straet, het steeghjen van der minnen, Daer niet als vreughd en woont en vriendlicke Godinnen...". Het is niet waarschijnlijk dat het Halsterse Lepelstraat zich op eenzelfde naamsverklaring kan beroepen.

De naam Lepelstraat kan ook verband houden met de vorm van de straat. Thans is Lepelstraat behoorlijk uitgegroeid maar oorspronkelijk was het niet meer dan een straat met een kerk, een veertigtal woningen en enige boerderijen. Deze weg, die thans bestaat uit de Lepelstraatseweg, de Kerkstraat en een deel van de Kladseweg, heeft een sterk gebogen vorm. Men zou er op de kaart een lepel in kunnen herkennen. Mogelijk ligt deze verklaring voor Lepelstraat het meest voor de hand.

De naam Lepelstraat kan ook nog afkomstig zijn uit het volgende: De Heren van Glymes bezaten boerderijen en pachtgronden. De boeren moesten bij de oogst een lepel graan aan hen afstaan. Dat heette het zogenoemde "Lepelrecht".

De Antonius van Paduakerk rond 1900

Kerkelijke geschiedenis[bewerken]

Nadat de kerk van Halsteren in 1647 in handen van de protestanten kwam, gingen de Minderbroeders over tot het houden van kerkdiensten in de Celse Hoeve te Lepelstraat, wat oogluikend werd toegestaan. Zo ontstond er een schuurkerk, welke in 1768 nog werd vernieuwd. Hoewel in 1802 de Halsterense katholieken hun kerk weer terugkregen, bleef ook de schuurkerk in gebruik, en ze bleef in feite de hoofdkerk van de nu twee kerken tellende parochie. Pas in 1830 werd de parochie gesplitst en ontstond aldus de parochie Lepelstraat. In de jaren hieropvolgend werd de schuurkerk vergroot, maar in 1875 werd ze vervangen door een groter bouwwerk. Toen de geallieerden op 26 oktober 1944 oprukten vanuit het zuiden begon de Slag om Lepelstraat. Op 28 oktober trokken de Duitsers zich terug, nadat ze eerst de toren hadden opgeblazen. In 1948 begon de herbouw, waarbij een voorfront in basilicastijl verrees, maar de toren niet meer werd herbouwd.

Bezienswaardigheden[bewerken]

  • De Kladse molen, in de nabijgelegen buurtschap Kladde, was een beltmolen uit 1851 die in 1990 werd gesloopt.
  • De Sint-Antoniuskerk uit 1950 is een driebeukige kerk in basilicastijl, voorzien van een voorportaal met lessenaardak. Het bevindt zich aan de Kerkstraat. Het gebouw verving een door oorlogsgeweld verwoeste voorganger. In 2000 werd een vierkante bakstenen kapel bijgebouwd, eveneens gewijd aan Antonius van Padua.
  • Boerderij Het Slot, iets ten westen van de kom, aan Slotweg 7 dateert van omstreeks 1840 en staat op de plaats van het vroegere Kasteel van Halsteren.
  • De Celse Hoeve aan Kerkstraat 71 is een woning uit 1765, in de 19e eeuw gemoderniseerd. Het huis deed dienst enige tijd als pastorie bij de schuurkerk.

Verenigingen[bewerken]

Lepelstraat kent enkele sportverenigingen zoals de Lepelstraatse Boys, Tennis Vereniging Lepelstraat en de Marjola Girls. Ook heeft Lepelstraat een buurthuis, (SKW) 't Weike genaamd. Hier kunnen zowel jongeren als volwassenen en ouderen meedoen aan verschillende activiteiten. Ook is in Lepelstraat sinds 2008 een Thomashuis waar acht mensen met een verstandelijke beperking begeleid wonen.

Carnaval[bewerken]

In carnavalstijd verandert Lepelstraat in 'de Straot' en de Lepelstraters worden dan 'Bessembinders' genoemd. Carnaval in de Straot wordt onder andere gevierd door twee grote bouwclubs, de Leutige Bouwers en 't Vagevuur, en vier dweilbandjes genaamd Effe Uitblaoze, Nog Eentje Toe, Zou 't Lukke en Straotse Bluf. De carnavalsviering begint op zaterdag vier weken voor Aswoensdag met een openingsbal, ook wel het Bessembindersbal genoemd. In de drie tussenliggende weekends daarna worden feestelijkheden georganiseerd door bovengenoemde clubs of door de Stichting Straotse Karnaval, zoals open avonden, kindermiddagen en donateursbals. Het echte feest begint op de zaterdag van het carnavalsweekend, dan rijdt de carnavalsoptocht door de Straot. Op zondag is er een carnavalsmis in de H. Antonius van Paduakerk in het dorp. Later die dag wordt er een kindermiddag georganiseerd. Op maandag wordt de kinderoptocht gereden en is er in de avond een kroegentocht. En op dinsdagavond eindigt het feest met een sluitingsbal waarna om 24:00 uur de Ekster symbolisch wordt afgeschoten.

Woonachtig[bewerken]

Nabijgelegen kernen[bewerken]

Halsteren, Steenbergen, Tholen, Nieuw-Vossemeer, De Heen

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]