Liberal Party of Australia

Liberale Partij van Australië Liberal Party of Australia
Personen
Partijleider	Angus Taylor
Geschiedenis
Opgericht	1945
Algemene gegevens
Actief in	Australië
Hoofdkantoor	Canberra
Aantal leden	80.000 (2014)
Richting	centrumrechts
Ideologie	conservatief liberalisme, liberaal conservatisme, liberalisme, New Right
Kleuren	​ #080CAB
Internationale organisatie	International Democrat Union
http://www.liberal.org.au
Portaal    Politiek Australië

De Liberale Partij van Australië is een politieke partij in Australië. Sinds haar oprichting in 1945 is het een van de dominante partijen aan de rechterkant van het politieke spectrum. Haar grootste rivaal is de centrumlinkse Australian Labor Party, zowel op federaal gebied als in de Australische deelstaten.

De Liberal Party ging in 2013 weer de federale regering vormen.

Geschiedenis

In de jaren dertig was de United Australia Party (UAP) de dominante conservatieve partij in Australië. De UAP leed in 1943 echter een verkiezingsnederlaag. In 1944 nam Robert Menzies het initiatief om een conferentie van conservatieve groeperingen gekant tegen het Labor-bestuur bijeen te roepen. In februari 1945 werd de oprichting van de partij afgekondigd. Enkele maanden later beschikte de nieuwe Liberal Party al over 90.000 leden, waarvan de meeste voortkwamen uit de stichtende leden.

In 1946 lukte het de liberalen niet de verkiezingen te winnen. In 1949 hadden ze meer succes en daarna blijven ze 23 jaar lang in de regering. Het grootste deel van die jaren onder leiding van Robert Menzies, nadien kort onder Harold Holt (1966-1967) en tot 1972 onder John Gorton. In 1975 namen ze voor acht jaar het bestuur opnieuw op met eerste minister Malcolm Fraser. Pas in 1996 konden de liberalen opnieuw in de regering komen. Die werd tot de verkiezingsnederlaag van 2007 geleid door John Howard.

Sinds de federale verkiezingen van 2004 heeft de regering van liberalen zowel een grote meerderheid in het Huis van Afgevaardigden, als, samen met coalitiepartner The Nationals, in de Senaat. Voor het eerst in twintig jaar beschikt een regering opnieuw over een meerderheid in de Senaat, wat de regering ongeziene macht oplevert. In 2007 keert het tij: de partij verloor al haar macht in de federale verkiezingen en moest 22 zetels prijsgeven - en dus ook de absolute meerderheid: die kwam in handen van Kevin Rudd en zijn Australian Labor Party met 81 zetels. Bij de verkiezingen van 2010 konden de liberalen de kloof met de sociaaldemocraten dempen, maar een absolute meerderheid zat er niet in.

De liberalen zijn georganiseerd in zes regionale afdelingen die over een betrekkelijk grote macht beschikken. Het is Menzies wil geweest om de regionale inbreng sterk te maken ten opzichte van een zwak nationaal partijapparaat.

Ideologie

De Liberal Party wordt is over het algemeen beschouwd een partij die voorstander is van economisch liberalisme, en een voorstander van een vrije markt. Aanvankelijk is men erg tegen socialisme, laat staan communisme, gekeerd. Binnen de partij bestaat een royalistische factie (die van onder meer Robert Menzies en Tony Abbott) en een veel kleinere groep van republikeinen (onder wie ex-premier Malcolm Turnbull).

De Liberal Party wordt in het verleden vaak gezien als de partij van de middenklasse, die Menzies ooit heeft omschreven als the forgotten people. In de jaren 1970 ontstaat echter een deel van de middenklasse met linkse sympathieën. Illustratie daarvan is het succes van de sociaalliberale afsplitsing van de Liberal Party, de Australian Democrats, onder leiding van voormalig liberaal minister Don Chipp.

Sinds de jaren tachtig is de partij meer naar rechts geschoven, zowel op sociaal als op economisch gebied. Op sociaal gebied is de partij conservatief, alhoewel zij wel over een sociaal-liberale tak beschikt. De partij is onder John Howard meer conservatief geworden. Ondanks het eerder vermelde verlies van een deel van de aanhang onder de middenklasse, krijgt de partij de laatste tijd ook steun van een het conservatieve deel van de arbeidersklasse. In de landelijke gebieden hebben de liberalen bovendien veel stemmen kunnen werven uit kiezers van The Nationals.

De partij is een groot voorstander van samenwerking met de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk, en steunde bijgevolg de oorlog in Irak. Onder Howard wordt het Kyoto-protocol niet ondertekend. Nadat het een onderdeel van de verloren verkiezingen van 2007 werd, veranderde de partij alsnog haar standpunt onder leiding van Brendan Nelson.

Overzicht verkiezingsuitslagen

Jaar	Partijleider	Stemmenaantal	Stemmenpercentage	Aantal leden in het Australisch parlement	Positie in het parlement
1946	Robert Menzies	1.241.650	28,58%	15/76	Oppositie
1949	Robert Menzies	1.813.794	39,39%	55/121	Regering
1951	Robert Menzies	1.854.799	40,62%	52/121	Regering
1954	Robert Menzies	1.745.808	38,31%	47/121	Regering
1955	Robert Menzies	1.746.485	39,37%	57/122	Regering
1958	Robert Menzies	1.859.180	37,23%	58/122	Regering
1961	Robert Menzies	1.761.738	33,58%	45/122	Regering
1963	Robert Menzies	2.030.823	37,09%	52/122	Regering
1966	Harold Holt	2.291.964	40,14%	61/124	Regering
1969	John Gorton	2.125.987	34,77%	46/125	Regering
1972	William McMahon	2.115.085	32,04%	38/125	Oppositie
1974	Billy Snedden	2.582.968	34,95%	40/127	Oppositie
1975	Malcolm Fraser	3.232.159	41,80%	68/127	Regering
1977	Malcolm Fraser	3.017.896	38,09%	67/124	Regering
1980	Malcolm Fraser	>3.108.512	37,43%	54/125	Regering
1983	Malcolm Fraser	2.983.986	34,36%	33/125	Oppositie
1984	Andrew Peacock	2.951.556	34,06%	45/148	Oppositie
1987	John Howard	2.951.556	34,41%	43/148	Oppositie
1990	Andrew Peacock	3.468.570	35,04%	55/148	Oppositie
1993	John Hewson	3.923.786	37,19%	49/147	Opposite
1996	John Howard	4.210.689	38,69%	75/148	Regering
1998	John Howard	3.764.707	33,89%	64/148	Regering
2001	John Howard	4.244.072	37,40%	68/150	Regering
2004	John Howard	4.741.458	40,47%	74/150	Regering
2007	John Howard	4.546.600	36,60%	55/150	Oppositie
2010	Tony Abbott	3.777.383	30,46%	60/150	Oppositie
2013	Tony Abbott	4.134.865	32,02%	74/150	Regering
2016	Malcolm Turnbull	3.882.905	28,67%	60/150	Regering

Partijleiders

Partijleiders			Termijn	Leeftijd	Regeringsleider	Verkiezing(en)
		Robert Menzies (1894–1978)	20 februari 1945 – 20 januari 1966	50–71	Premier (1939–1941, 1949–1966)	1946
						1949
						1951
						1954
						1955
						1958
						1961
						1963
						1963
		Harold Holt (1908–1967)	20 januari 1966 – 19 december 1967	57–59	Premier (1966–1967)	1966
		John Gorton (1911–2002)	10 januari 1968 – 10 maart 1971	56–59	Premier (1968–1971)	1969
		William McMahon (1908–1988)	10 maart 1971 – 20 december 1972	63–64	Premier (1971–1972)	1972
		Billy Snedden (1926–1987)	20 december 1972 – 21 maart 1975	45–48		1974
		Malcolm Fraser (1930–2015)	21 maart 1975 – 11 maart 1983	44–52	Premier (1975–1983)	1975
						1977
						1980
						1983
		Andrew Peacock (1939–2021)	11 maart 1983 – 5 september 1985	44–46		1984
		John Howard (1939)	5 september 1985 – 10 mei 1989	46–49		1987
		Andrew Peacock (1939–2021)	10 mei 1989 – 4 april 1990	50–51		1990
		John Hewson (1946)	4 april 1990 – 24 mei 1994	43–47		1994
		Alexander Downer (1951)	24 mei 1994 – 30 januari 1995	42–43
		John Howard (1939)	30 januari 1995 – 30 november 2007	55–68	Premier (1996–2007)	1996
						1998
						2001
						2004
						2007
		Brendan Nelson (1958)	30 november 2007 – 16 september 2008	49–50
		Malcolm Turnbull (1954)	16 september 2008 – 1 december 2009	53–55
		Tony Abbott (1957)	1 december 2009 – 15 september 2015	53–55	Premier (2013–2015)	2010
						2013
		Malcolm Turnbull (1954)	15 september 2015 – 24 augustus 2018	60–63	Premier (2015–2018)	2016
		Scott Morrison (1968)	24 augustus 2018 – 30 mei 2022	50–54	Premier (2018–2022)	2019
						2022
		Peter Dutton (1970)	30 mei 2022 – 3 mei 2025	51–54		2025

Externe links

• Partijwebsite

Bronnen, noten en/of referenties

· ·

Australische politieke partijen

Federaal vertegenwoordigde partijen:
Australian Labor Party (ALP) · Australian Greens · Liberal Party of Australia · National Party of Australia

Regionaal vertegenwoordigde partijen:
Christian Democratic Party (CDP) (New South Wales) · Country Liberal Party (CLP) (Noordelijk Territorium) · Democratic Labor Party (DLP) (Victoria) · Dignity for Disability (D4D) (Zuid-Australië) · Family First Party (New South Wales) · Liberal National Party (LNP) (Queensland) · No Pokies (Zuid-Australië) · Shooters and Fishers Party (New South Wales) · The Queensland Party (Queensland)

Overige partijen: Australian Democrats