Lynchen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Een foto van een gelynchte zwarte man in 1889
Ansichtkaart van de levend verbrande (17-jarige geestelijk gestoorde) Jesse Washington - op de achterkant staat geschreven: This is the Barbecue we had last night my picture is to the left with a cross over it your son Joe, Waco, Texas, 16 mei 1916
Een stripje van de Ku Klux Klan; bedreiging met ophanging voor "carpetbaggers" uit Ohio
De moordpartij op de gebroeders De Witt in Den Haag
De gelynchte William Brown, 28 september 1919

Lynchen is het doden van een (vermeende) misdadiger zonder vorm van een proces door een woedende volksmenigte. Het is daarmee een vorm van eigenrichting.

Hoewel lynchpartijen voorkomen in de gehele menselijke geschiedenis, in vele culturen, is het verschijnsel vooral bekend uit de zuidelijke Verenigde Staten. Het werd in de VS aanvankelijk als een vorm van eigenrichting ('frontier justice') toegepast in het 'Wilde Westen'. Na het einde van de Amerikaanse Burgeroorlog werd het vooral in de Zuidelijke staten toegepast door blanken tegen Afro-Amerikanen (de voormalige slaven) als instrument van intimidatie. Vanaf 1930 nam het lynchen daar sterk in omvang af.

De uitdrukking lynchen is genoemd naar een persoon, maar het is onduidelijk naar wie precies: Charles Lynch (1736–1796), William Lynch (1742–1820) of eventueel James Lynch Fitzstephen uit Galway, Ierland (15e eeuw).

Voorbeelden[bewerken]

Verenigde Staten[bewerken]

Jesse Washington, Texas[bewerken]

De lynchpartij van Jesse Washington is waarschijnlijk de bekendste van de 492 (bekende) lynchpartijen in Texas tussen 1882 en 1930. De geestelijk gestoorde Afrikaans-Amerikaanse jongeman werd beschuldigd van moord op een vrouw. Hij werd gecastreerd en gemarteld, zijn oren werden afgesneden en hij werd levend verbrand door de menigte.

Drie medewerkers van een rondreizend circus, Minnesota[bewerken]

De lynchpartij in Duluth, waarbij drie zwarte medewerkers van het "James Robinson Circus" omkwamen, inspireerde Bob Dylan (geboren in Duluth) voor het nummer Desolation Row. De vader van Dylan woonde destijds vlak bij de plaats waar de lynchpartij zich voltrok.

They're selling postcards of the hanging
They're painting the passports brown
The beauty parlor is filled with sailors
The circus is in town
Here comes the blind commissioner
They've got him in a trance
One hand is tied to the tight-rope walker
The other is in his pants
And the riot squad they're restless
They need somewhere to go
As Lady and I look out tonight
From Desolation Row

De gebroeders De Witt, Den Haag[bewerken]

De moord op de gebroeders De Witt is een van de meest gedenkwaardige gebeurtenissen uit de Nederlandse geschiedenis. Cornelis de Witt en Johan de Witt werden gelyncht in Den Haag op 20 augustus 1672. Johan werd met één schot doodgeschoten. Cornelis werd neergeslagen, -geschoten en -gestoken; toen hij zijn hoofd nog oprichtte, werden hem met twee slagen van een geweerkolf de hersens ingeslagen. De lijken werden naakt ondersteboven opgehangen. Een omstander sneed repen vlees uit de billen om die meteen daarna op te eten. De tenen, vingers, tongen, lippen, geslachtsdelen en ogen werden van de lichamen afgesneden. De lijken werden opengereten en de ingewanden werden verwijderd, deels door omstanders opgegeten of aan honden te eten gegeven. Daarna werden bij beide broers de harten uit het lijf gesneden, die nog jarenlang ter bespotting werden tentoongesteld. Een tong en een vinger, waarvan verondersteld wordt dat ze afkomstig zijn van de broers, bevinden zich in het Haags Historisch Museum.

Drie undercoveragenten, Mexico-Stad[bewerken]

In 2004 maakten drie undercoverpolitieagenten in Tláhuac (Mexico-Stad) foto's van een school. Ze werden gelyncht door een woedende massa die hen voor pedofielen aanzag. Twee agenten kwamen om het leven en de derde raakte zwaargewond. Het incident was live op televisie te zien, maar burgemeester Marcelo Ebrard stond niet toe de agenten te redden.

Overig[bewerken]

Zie ook[bewerken]