Meester van de Virgo inter Virgines

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Maria met kind en de heiligen Catharina, Cecilia, Barbara en Ursula

Meester van de Virgo inter Virgines is de noodnaam waarmee een niet bij name bekend Noord-Nederlands kunstschilder wordt aangeduid die actief was in Delft en omgeving in de periode van ca. 1480 – 1495 of later.

De noodnaam van de kunstenaar verwijst naar het werk De Heilige Maagd omgeven door vier heilige vrouwen ofwel Maria met kind en de heiligen Catharina, Cecilia, Barbara en Ursula (Rijksmuseum Amsterdam). In de Nederlandse schilderkunst van de 15e eeuw was de ‘Maagd onder Maagden’ (Latijn: ‘Virgo inter Virgines’) een vaak toegepast thema. Het betrof een afbeelding van Maria met kind in gezelschap van een aantal vrouwelijke heiligen die ook als maagd bekendstonden, meestal weergegeven in een afgesloten tuin, als symbool van maagdelijkheid.

Van de schilder zijn zeker 20 werken bekend, schilderijen en houtsneden in verschillende formaten, waaronder drieluiken en een veelluik, met Bijbelse of anderszins religieuze taferelen. De werken tonen een grote uitdrukking van leed en sterke gemoedsbewegingen. De vrouwenfiguren worden gekenmerkt door lange rechte neuzen en hoge voorhoofden, die destijds een mode-ideaal waren.

Werken[bewerken]

Dit is een lijst van werken, waarschijnlijk ontstaan in het laatste kwart van de 15e eeuw, die worden toegeschreven aan de Meester van de Virgo inter Virgines of aan kunstenaars uit zijn directe omgeving. Omdat de kwaliteit van de schilderijen nogal wisselt, wordt ervan uitgegaan dat hij leiding gaf aan een vrij groot atelier.

Afbeelding Titel Techniek h x b (cm) Locatie
Master of the Virgo inter Virgines.jpg Ludolfus de Saxonia: Dat boeck vanden leven ons liefs heren ihesu cristi (uitgave van Pieter van Os, 355 folio's, met 157 ingekleurde illustraties door de Meester van de Virgo inter Virgines en anderen) [1] houtsnede
Maria met Jezus en vier heilige maagden Rijksmuseum SK-A-501.jpeg Virgo inter virgines (Maagd onder de maagden): Maria met kind en de heiligen Catharina, Cecilia, Barbara en Ursula [2] olieverf op eiken paneel 123 × 102 Amsterdam, Rijksmuseum SK-A-501
Master of the Virgin Among Virgins, Virgo inter Virgines - The Annunciation - Google Art Project.jpg De annunciatie [3] olieverf op paneel 57 × 48 Rotterdam, Museum Boijmans Van Beuningen
La Anunciación del Maestro Virgo inter Virgines.jpg De annunciatie met een schenker (op de achterzijde een beschadigde Aanbidding door de koningen; hoort mogelijk bij volgende: De aanbidding door de herders)[4] olieverf op paneel 94 × 71 Madrid, Casa de Alba (verzameling van de hertog van Alva)
Vienna adoration - Master of the Virgo inter Virgines.jpg De aanbidding door de herders [5] olieverf op paneel 90,5 × 68 Wenen, Kunsthistorisches Museum
Madonna [6] olieverf op paneel 41,5 × 27,5 Princeton, Princeton University Art Museum
De geboorte van Christus [7] olieverf op paneel 96 × 78 Privécollectie (Duitsland)
Berlin Adoration - Master of the Virgo inter Virgines.jpg De aanbidding door de koningen [8] olieverf op paneel 63 × 48 Berlijn, Gemäldegalerie
Salzburg - Master of the Virgo inter Virgines.jpg Triptiek van de aanbidding door de koningen:

linkervleugel (buitenzijde): De annunciatie
linkervleugel (binnenzijde): De visitatie
middenpaneel: De aanbidding door de koningen en de herders
rechtervleugel (binnenzijde): De presentatie in de tempel
rechtervleugel (buitenzijde): De kindermoord in Bethlehem [9]

olieverf op paneel middenpaneel: 96 × 182,5
elk luik: 96,5 x 36,5
Salzburg, Salzburg museum
Throne of Mercy - Master of the Virgo inter Virgines.jpg De Heilige Drie-eenheid [10] olieverf op paneel 126 × 127 Zagreb, Strossmayerova galerija starih majstora
Bowes Virgo inter Virgines.jpg Het kruisigingstriptiek [11] olieverf op paneel middenpaneel: 221 × 196
elk luik: 221 x 93
Barnard Castle, Bowes Museum
Master of the Virgo inter Virgines - Crucifixion - WGA14641.jpg De kruisiging [12] olieverf op paneel 57 × 47 Florence, Uffizi
Thyssen-Bornemisza Crucifixion - Master of the Virgo inter Virgines.jpg Kruisiging [13] olieverf op paneel 78 × 58 Madrid, Museo Thyssen-Bornemisza
Kruisafneming[14] olieverf op paneel 80 × 62 verblijfplaats onbekend
Enghien Lamentation - Master of the Virgo inter Virgines.jpg De bewening van Christus [15] olieverf op paneel 77 × 63,5 Edingen, Hôpital Saint-Nicolas
Beweningstriptiek (atelierwerk ?)
buitenzijden van de twee vleugels (nu gescheiden en samengevoegd): De annunciatie [16]
olieverf op paneel 85 × 69 Aken, Suermondt-Ludwig-Museum
Beweningstriptiek (atelierwerk ?)
binnenzijden van de twee vleugels: Nicodemus en Josef van Arimatea en Maria Magdalena en een vrouwelijk heilige [17]
olieverf op paneel elk luik: 85 × 34,5 Aken, Suermondt-Ludwig-Museum
Madrid Lamentation - Master of the Virgo inter Virgines.jpg Beweningstriptiek (atelierwerk ?)
middenpaneel: De bewening van Christus [18]
olieverf op paneel 84 × 78 Madrid, Museo Nacional del Prado
Master of the Virgo inter Virgines - Lamentation over the Dead Christ - Google Art Project.jpg De graflegging van Christus [19] olieverf op paneel 54,5 × 54,5 Liverpool, Walker Art Gallery
Master of the Virgo inter Virgines - Entombment of Christ.jpg De graflegging van Christus [20] olieverf op paneel 58,5 × 46,5 Saint Louis, Saint Louis Art Museum
Master of the Virgo inter Virgines - Saint Sebastian and a Bishop Saint - Walters 37299.jpg Sint Sebastiaan en bisschop olieverf op paneel 76,5 x 39,9 Baltimore, Walters Art Museum
Master of the Virgo inter Virgines - Saint John the Baptist and a Bishop Saint - Walters 37304.jpg Johannes de Doper en bisschop olieverf op paneel 76,5 x 39,9 Baltimore, Walters Art Museum
Passietriptiek: Kruisiging (atelierwerk ?)[21] olieverf op paneel 85 × 52 Norfolk (Virginia), Chrysler Museum of Art (voorheen: Parijs, collection Robert Lebel)
The Lamentation MET ep26.26.bw.R.jpg Passietriptiek: Bewening (atelierwerk ?)[22] olieverf op paneel 88,6 × 51 New York, Metropolitan Museum of Art
Manner or circle of the Master of the Virgo inter Virgines 001 front.jpg Passietriptiek: Opstanding (atelierwerk ?)[23] olieverf op paneel 87,5 × 51 Hartford (Connecticut), The Cartin Collection (voorheen collectie J. Goudstikker; 1960-2006: Rijksmuseum Amsterdam)
Last supper - Master of the Virgo inter Virgines.jpg Het Laatste Avondmaal (atelier of navolger ?)[24] olieverf op paneel 69,7 x 38 Madrid, Museo Thyssen-Bornemisza
Maestro della virgo intra virgines (seguace), giuseppe d'arimatea e nicodemo chiedono a pilato il corpo di cristo, 1490-1500 ca..JPG Soldaten uit het gevolg van de drie koningen
of:
Jozef van Arimathea en Nikodemus vragen Pilatus om het lichaam van Christus (atelierwerk of navolger ?), rechterluik van een triptiek[25]
olieverf op paneel 77 × 39,5 Philadelphia Museum of Art

Externe link[bewerken]

Literatuur[bewerken]

  • (en) Albert Châtelet, 1980 (1988), Early Dutch Painting. Painting in the Northern Netherlands in the Fifteenth Century (vertaald uit het Frans), Lausanne, Montreux fine art publications, p. 146-155 & 231-235 (catalogus)
  • (nl) Henk van Os, Jan Piet Filedt Kok, Ger Luijten & Frits Scholten, 2000, Nederlandse kunst 1400-1600, Zwolle, Waanders / Amsterdam, Rijksmuseum
  • (nl) Friso Lammertse & Jeroen Giltaij (red.), 2008, Vroege Hollanders: Schilderkunst van de late Middeleeuwen, Rotterdam / Museum Boijmans-van Beuningen