Melkkoeltank

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Een melkkoeltank is een liggend of staand roestvast stalen (RVS) vat waarin op een melkveehouderij de melk van een aantal melkmalen wordt verzameld en gekoeld op ~ 3,5° Celsius, totdat het door een Rijdende Melk Ontvangst wordt opgehaald, meestal een keer in de twee of drie dagen, om naar de zuivelfabriek te worden vervoerd. Koeienmelk mag maximaal 72 uur op de boerderij worden opgeslagen, voor geitenmelk is dit maximaal 96 uur. Melkkoeltanks hebben een inhoud van 400 tot 36.000 liter. Grotere volumes zijn zinloos vanwege het laadvermogen van de RMO vrachtwagen.


Soorten koeling[bewerken]

Een melkkoeltank is er in 2 soorten koeling. De tanks uitgevoerd met een directe verdamper en de ijsbanktanks (indirecte koeling).

IJsbanktank[bewerken]

Een ijsbanktank is ontwikkeld om door middel van nachtstroom een bak met water te koelen tot ijswater. Dit ijswater wordt tijdens het melken langs de wand van de binnentank gesproeid om zo de melk te koelen. Een ijsbanktank is te herkennen aan zijn vierkante buitentank. Door het huidige prijsverschil in dag- en nachtstroom en door de komst van het robotmelken is dit principe al een beetje achterhaald. Een bekende producent van ijsbanktanks is Packo.

Koelmachine[bewerken]

In beide gevallen zorgt een koelmachine voor de koeling. Een koelmachine kan vast aan de tank gemonteerd zijn of vrijstaand in de buurt van de tank geplaatst zijn. De koelmachine bestaat uit een compressor die het koudemiddel rondpompt en op de juiste drukken houdt, een vloeistofvat en een condensor die het gasvormige koudemiddel weer laat condenseren.

Energiebesparing[bewerken]

Aan deze koelmachine kan ook een warmteterugwinning gekoppeld worden. Deze gebruikt de warmte, gewonnen uit de melk, om water te verwarmen. Dit water kan dan weer gebruikt worden als voeding voor boilers om de tank of de melkleiding mee te reinigen. In de melkleiding kan ook een voorkoeler gemonteerd worden. Hier stroomt de melk voor dat het in de tank komt door een platen- of buizenkoeler. In deze koelers stroomt koud water tegen de stroom in en wordt door de melk opgewarmd. Dit water wordt meestal gebruikt voor de drinkbakken van de koeien.

Roerwerk[bewerken]

Iedere melkkoeltank dient voorzien te zijn van een roerwerk. Dit roerwerk heeft verschillende functies. Op de eerste plaats dient de melk geroerd te worden tijdens het koelen om ijsvorming tegen de wand te voorkomen. Aangevroren melk vermindert de koelcapaciteit en de kwaliteit van de melk. Na het koelen wordt de melk ieder half uur twee minuten geroerd om een homogene samenstelling te behouden. Het roerwerk dient ook door de R.M.O.-chauffeur te worden ingeschakeld voordat hij een monster neemt. Ook bij het temperaturen van de melk dient de melk geroerd te worden. Bij een roerwerkstoring kan het temperatuurverschil onder en boven in de tank wel oplopen tot 20 kelvin. Het roerwerk kan ook zijn uitgerust met sproeiers voor het automatische reinigingssysteem.

Reinigen[bewerken]

De tank dient na het leeghalen goed gereinigd te worden. De achtergebleven melkresten dienen grondig verwijderd te worden. In het begin werden melktanks met de hand gereinigd. Tegenwoordig hebben alle nieuwe tanks een automatisch reinigingssysteem. Er zijn 2 verschillende soorten reinigingssystemen.

Circulatiereinging[bewerken]

De tank wordt in 3 stappen gereinigd. Bij stap 1 wordt de tank gedeeltelijk gevuld met lauw tot heet water. Dit water wordt een tijd rondgepomd en vervolgens gedraind. Stap 2 is het hoofdreinigen. Dit gebeurt met heet water en een, waterstofperoxide met zilver oplossing, Intra Hydrocare, reinigingsmiddel of zuur. Stap 3 is het naspoelen met koud water. Dit is om de resten van het reinigingsmiddel uit de tank te krijgen. Circulatie reiniging kan vast aan de tank gemonteerd zitten of een separate pomp zijn die na het leeghalen aan de uitloop moet worden gemonteerd. Waterventielen, programmatimer en reinigingsmiddelbeker zitten dan aan een wandkast gemonteerd. Meestal wordt met een separate reiniging ook de melkleiding gereinigd.

Verdringerreiniging[bewerken]

De reiniging verloopt ook hier in stappen. Stap 1 is het voorspoelen. Met lauw of heet water wordt een waterreservoir gevuld. Het water wordt 1 maal in de tank gespoten en wordt daarna direct, met de meeste melkresten, uit de tank gelaten(Het wordt dus niet gecirculeerd maar verdrongen). Deze stap wordt enkele keren herhaald. Nu het grofste vuil uit de tank is wordt er begonnen met stap 2: de hoofdreiniging. Dit gebeurt met heet water en een reinigingsmiddel of zuur. Dit kan middels een beker of doseerpompjes aan het water worden toegevoegd. Dit mengsel wordt meermaals door de tank gecirculeerd door middel van een sproeilans, sproeibollen, sproeischotels of sproeiers in het roerwerk. Voor een goede werking van het reinigingsmiddel dient het water heet te zijn. De eindtemperatuur is dus een indicatie of de tank goed is gereinigd. Als deze boven de 40° Celsius is, heeft het reinigingsmiddel goed kunnen werken en zal de tank schoon zijn. Na de hoofdreiniging volgt stap 3 en wordt de tank nog een- of tweemaal nagespoeld om reinigingsmiddelresten uit de tank te verwijderen. Het verdringer reinigingssysteem werkt sneller en is daarom geschikter voor robotmelken om de stilstand van de robot beperkt te houden.

Desinfectie[bewerken]

In sommige landen is het verplicht de melktank na het reinigen te desinfecteren. De reiniging bestaat dan uit 5 stappen.

Bewakingsapparatuur[bewerken]

Iedere melkkoeltank dient voorzien te zijn van bewakingsapparatuur. Deze zogenaamde melkwacht is een kastje dat door middel van een externe sensor (tegen de wand van de binnentank) of een staafsensor (een staaf die in de melk hangt) alle functies van de melkkoeltank controleert zoals de melktemperatuur, roerfrequentie en de reinigingstemperatuur. Deze melkwacht kan door middel van een sirene of sms de veehouder een alarm geven die vervolgens zelf actie onderneemt. De modernste melkwachten kunnen door de servicemonteur uitgelezen worden met een laptop. Op deze manier kan een storing makkelijker opgespoord worden. Bij de modernste melkkoeltanks zit de melkwacht geïntegreerd in de besturing van de tank.

Keuring[bewerken]

Net als auto's dient een melkkoeltank minimaal eenmaal per jaar gekeurd te worden door een STEK- en KOM-gecertificeerde servicemonteur. Tijdens deze keuring wordt gekeken naar de werking van alle functies en naar de reinheid van de koeltank. De verzamelde gegevens worden verwerkt op een Meet- en Adviesrapport voor melkkoeltanks. Kortweg het MAR-rapport. De keuring wordt meestal gecombineerd met (preventief) onderhoud.

Verschillende modellen melkkoeltanks