Musis Sacrum

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Jump to search
Musis Sacrum
Musis Sacrum
Musis Sacrum
Locatie Arnhem, Vlag van Nederland Nederland
Coördinaten 51° 59′ NB, 5° 55′ OL
Type concertgebouw
Personen
Eigenaar Stichting Musis en Stadstheater Arnhem
Gebouw
Architect Hendrik Willem Fromberg
Gebouwd 1847
Overig
Aantal zalen Muzenzaal: 870
Parkzaal: 1.000
De nieuwe Parkzaal van Musis Sacrum
De nieuwe Parkzaal van Musis Sacrum
Officiële website
Portaal  Portaalicoon   Kunst & Cultuur
Naast het monumentale deel is de Parkzaal verrezen.

Musis Sacrum (Latijn voor 'gewijd aan de Muzen'), is een concertgebouw, gelegen aan het Velperplein en Park Lauwersgracht in Arnhem. Het gebouw, dat kortweg ook wel Musis genoemd wordt, stamt uit 1847 en is ontworpen door de architect Hendrik Willem Fromberg. Het is de thuisbasis van Het Gelders Orkest. Er worden concerten van klassieke muziek, jazz en popmuziek gegeven.

Geschiedenis[bewerken]

De aanleiding voor de bouw van het pand Musis Sacrum, toen nog onder de naam Gebouw voor Kunsten en Wetenschappen of Gebouw voor de liedertafelen, was een Nederlands-Duits zangconcours dat in 1847 in Arnhem werd gehouden. Er waren toen twee zalen: de Grote Zaal en de Tuinzaal. Voor de Tentoonstelling van Nationale Nijverheid in 1852 kwam er een derde zaal bij, ontworpen door de stadsarchitect H.J. Heuvelink sr.

Omdat geen van de drie zalen geschikt was voor het geven van concerten werd de nieuwe zaal in 1864 door F.W. van Gendt verbouwd tot concertzaal. Deze bleek echter al spoedig niet te voldoen. Daarom werd door I.A. Lindo en M.W. Smijting een plan gemaakt voor een heel nieuwe concertzaal die ten opzichte van de oude een kwartslag werd gedraaid. Ook de Grote Zaal werd gemoderniseerd. Het exterieur van het aldus verbouwde Musis Sacrum kreeg hierbij het huidige neorenaissancistische uiterlijk met uivormige koepels. Zo kwam het in 1889 in gebruik bij de Arnhemsche Orkest Vereeniging, die er onder de naam Het Gelders Orkest nog steeds zijn thuisbasis heeft.

In 1907 kreeg het café-restaurant een houten serre aan de kant van het Velperplein. Deze werd in 1940 vervangen door "de Rotonde", een uitbouw met grote ramen in een halve cirkel. Omdat het gebouw tijdens de Duitse bezetting diende als Wehrmachtheim, konden er geen concerten plaatsvinden en ook konden moderniseringsplannen niet doorgaan. Pas in 1949 werden enige noodzakelijke herstelwerkzaamheden verricht. In 1962 kwam er een nieuwe uitbouw aan de kant van de Velperbuitensingel.

Modernisering jaren tachtig

In de naoorlogse jaren zijn er plannen geweest om het gebouw te slopen en te vervangen door een cultuurcentrum aan het Roermondsplein, maar door protesten vanuit de bevolking ging dat niet door. In de jaren zeventig maakte Herman Hertzberger een groot renovatieplan voor Musis Sacrum, maar dat werd in 1977 afgeblazen. In 1983 kwam een algehele renovatie gereed waarbij de Concertzaal werd gemoderniseerd en de Grote Zaal en Tuinzaal vervangen werden door de nieuwe Parkzaal. De Rotonde en de aangrenzende nieuwe Jubileumzaal werden ingericht voor horeca-activiteiten. In 1995 kwam er aan de kant van de Eusebiusbuitensingel nog een uitbouw bij.

Renovatie 2018

In 2015-2017 werd de meest recente verbouwing uitgevoerd onder verantwoordelijkheid van het architectenbureau Van Dongen-Koschuch. Hierbij werd de historische concertzaal, de Muzenzaal, drastisch gerenoveerd. Deze beschikt over 870 stoelen. Tevens werd de achterzijde uit 1983, de Parkzaal aan de Musislaan, afgebroken en vervangen door een nieuwe zaal met dezelfde naam, die beter past bij het oude hoofdgebouw. Dit is een multifunctionele zaal die de capaciteit kan aanpassen naar wens, met 1.000 zitplaatsen of (zonder stoelen) maximaal 1.250 mensen. Deze zaal is de thuisbasis van Het Gelders Orkest. De Parkzaal beschikt over een glazen achterwand, die geopend kan worden. Zo is het mogelijk om het concertzaal en het park te combineren, of om een gedraaid orkest op het podium binnen te laten optreden voor het park buiten. Tevens zijn er een grote congresruimte met 500 stoelen en een aantal kleinere ruimtes. In de "Rotonde" bevindt zich het Grand Café JANS, dat geëxploiteerd wordt door de dierentuinfamilie Van Hooff. Op 12 januari 2018 werd het compleet vernieuwde Musis Sacrum officieel geopend door koningin Máxima.

Onderscheidingen

In 2018 won de door Van Dongen-Koschuch ontworpen Parkzaal de categorieprijs Identiteit en Icoonwaarde bij de verkiezing van het BNA Beste Gebouw van het Jaar van de Bond van Nederlandse Architecten, en in hetzelfde jaar de Heuvelinkprijs voor het beste nieuwbouwproject in Arnhem.

Organisatie[bewerken]

Sinds 1997 delen de Arnhemse schouwburg en Musis Sacrum één directie. Daarnaast werkt Musis & Stadstheater samen met poppodium Luxor Live.

Externe links[bewerken]