Nationalsozialistisches Kraftfahrkorps
| Nationalsozialistisches Kraftfahrkorps | ||
|---|---|---|
 | ||
Vlag van het NSKK | ||
| Geschiedenis | ||
| Opgericht | 1 mei 1931 | |
| Voorganger(s) | Kraftfahrstaffeln NSAK | |
| Opgeheven | 8 mei 1945 | |
| Vervangende instelling | Geen | |
| Organisatie | ||
| Type | Paramilitair | |
| Directeur-generaal | zie leiding | |
| Valt onder | _(andere).svg){kind=small} NSDAP | |
| Jurisdictie | .svg){kind=small} nazi-Duitsland | |
| Hoofdkantoor | Brienner Straße 41, München[1] | |
| Aantal werknemers | 529.181 (1 juli 1941)[2] | |
Het Nationalsozialistische Kraftfahrkorps (NSKK) was een paramilitair onderdeel van de NSDAP. Het hoofddoel van het NSKK was het verspreiden van de 'motoriseringsgedachte': de popularisering van het gebruik van auto- en motorvervoer. Oorspronkelijk opgericht op 1 april 1931, vormde het tijdens de Tweede Wereldoorlog een hulporganisatie voor onder andere de Luftwaffe. Tijdens de oorlog diende het NSKK als bevoorradingseenheid aan de verschillende fronten. Tot juni 1942 had Adolf Hühnlein de leiding, na zijn dood werd hij opgevolgd door Erwin Kraus.
Oorlogsinzet
[bewerken | brontekst bewerken]In Duitsland bestond het NSKK uit verschillende zogenaamde Motorgruppen. Na 1939 bleven de Motorgruppen gehandhaafd, hoewel de leden, allen vrijwilligers, opgeroepen werden voor het vervullen van hun dienstplicht. Daardoor konden zij geen lid blijven van het NSKK. In Duitsland zelf trainde het NSKK onder andere vrachtwagen- en tankchauffeurs voor de Wehrmacht. Aan het front volgde vanaf 1939 samenwerking met verschillende militaire onderdelen. In Polen bestond de samenwerking uit vervoerstaken voor de SS en verkeersregelaars voor de Wehrmacht. Vanaf 1940 werkte het NSKK ook met de Luftwaffe samen. In Frankrijk vervoerden NSKK'ers materialen voor de Luftwaffe. Deze materialen werden gebruikt voor de reparatie van veroverde vliegvelden die beschadigd waren geraakt. Met het begin van operatie Barbarossa werden NSKK'ers ook in Rusland ingezet.
Vrijwilligers
[bewerken | brontekst bewerken]Vanaf januari 1941 wierf het NSKK diverse buitenlanders aan als vrijwilliger. De Nederlandse en Belgische vrijwilligers werden voor het grootste deel samen opgeleid in Diest en in Vilvoorde in België.
Nederland
[bewerken | brontekst bewerken]In Nederland bevond de staf zich in Den Haag, hoewel vrijwilligers zich ook via SS-wervingskantoren konden aanmelden. Er was ook opleiding op kleinere locaties zoals de Detmerskazerne in Eefde. Deze NSKK'ers kwamen in dienst van de NSKK Gruppe Luftwaffe. Anderen kwamen via een Gewestelijk Arbeidsbureau bij het NSKK Legion Speer of NSKK Gruppe Todt terecht. Uiteindelijk dienden er ongeveer 10.000 Nederlanders bij het NSKK.
- De NSKK-Staffel des Wehrmachtsbefehlshabers Niederlande werd op papier op 1 september 1943 opgericht en diende per 1 december 1943 actief te worden. Op papier werkten de NSB en het NSKK samen en viel de nieuwe organisatie onder de hoogste Wehrmachtbevelhebber in Nederland, Friedrich Christiansen. In de praktijk traden veel NSB'ers toe en viel het onderdeel onder het NSKK en niet onder de Wehrmachtsbefehlshaber. Oorspronkelijk had het onderdeel de taak om in geval van een geallieerde landing op Nederlands gebied direct burgers te evacueren. Toen de geallieerde legers in september 1944 Nederland naderden, kwam er van deze inzet weinig terecht. Vrachtwagens en bussen waren in onvoldoende mate beschikbaar en de NSKK'ers die bij de Staffel dienden, kregen andere taken, onder andere bewaking of transport van kostbaarheden.
- De dagelijkse leiding in Nederland lag in Nederland bij NSKK-Gruppenführer F. Hegendörfer (vanaf november 1943), die samenwerkte met de Nederlandse Banleider der Motor-WA H.F.A. Eman³. Eman kreeg na de oorlog tien jaar gevangenisstraf voor zijn aandeel in de werving van Nederlanders bij het NSKK.
België
[bewerken | brontekst bewerken]Aanvankelijk werden Belgen ingezet voor het vervoer in Frankrijk. Na de inval in de Sovjet-Unie worden de Belgische contractuelen hoofdzakelijk aan het oostfront ingezet en worden de eenheden bewapend voor de strijd tegen partizanen. Het Vlaams Nationaal Verbond (VNV) dwingt af dat Vlaamse vrijwilligers voor de NSKK lid moeten zijn van het VNV waarin ze op papier de Dietse Militie/Motorbrigade vormen. In Wallonië wordt een Brigade Motorisée Rexiste opgericht. In 1943 start de Deutsch-Vlämische Arbeitsgemeinschaft (DeVlag) een aparte werving voor het NSKK. Na de oorlog worden circa 4.000 Belgen voor lidmaatschap van het NSKK veroordeeld, hoofdzakelijk wegens militaire collaboratie.[3]
Leiding
[bewerken | brontekst bewerken]| Nr. | Afbeelding | Korpsleiders van de NSAK/NSKK | Aangetreden | Einde termijn | Duur termijn | Opmerking |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | .jpg) | Oberste Führer der SA en Hauptmann a.D. Franz Pfeffer von Salomon (1888-1968) | 1 april 1930[4] | Leider van het NSAK. Vanaf 1 april 1931 gewijzigd in de NSKK. | ||
| 2 | .jpg) | Korpsführer Adolf Hühnlein (1881-1942) | 30 april 1933[5] | 18 juni 1942[5] | 9 jaar, 1 maand en 19 dagen | Van half december 1930 plaatsvervangend korpsleider van het NSAK.[6][7] |
| 3 | .png) | Korpsführer Erwin Kraus (1894-1966) | 21 juni 1942 | 8 mei 1945 | 2 jaar, 10 maand en 17 dagen | |
Organisatiestructuur
[bewerken | brontekst bewerken]De organisatiestructuur vanaf 1938[8]:
- Stab des Korpsführers (staf van de korpsleiding)
- Stabsführer NSKK-Obergruppenfuhrer Josef Seydel (1935 - 10 april 1945)
- Dienststelle München (dienstonderdeel München)
- Verwaltungshauptamt und Kassenwalter
- NSKK-Gruppenführer August Köbele[9]
- Organisationsamt
- NSKK-Brigadeführer Theodor Ruland[10]
- Sanitätsamt
- NSKK-Gruppenführer Dr. A. Riedmater[10]
- Rechtsamt
- NSKK-Gruppenführer Ludwig Trendel[10]
- Inspektor für Technische Ausbildung und Geräte
- Inspektor für Ausbildung der Motor Hitler Jugend
- Stabskommandeur München
- NSKK-Oberstaffelführer Bruno Ney[10]
- Dienststelle Berlin (dienstonderdeel Berlijn)
- Abteilung Wehrsport
- Musikinspizient
- NSKK-Oberstaffelführer Eix[10]
- Amt Presse
- NSKK-Gruppenführer Hans Kreuzlin[10]
- Amt Verkehr
- Inspektor der Reichsmotorschulen
- Inspektor für Ausbildung
- Stabskommandeur Berlin
- NSKK-Brigadeführer Jost Martin[10]
- Chefstabsführer (stafchef)
- Chefadjutant
- Inspekteur für technische Ausbildung und Geräte (vanaf 1935) (inspecteur technische opleiding en uitrusting)
- NSKK-Obergruppenführer Erwin Kraus[11]
- Inspekteur der Motorsportschulen (inspecteur voor Motorsportscholen)
- NSKK-Obergruppenführer Herbert Schnull[11]
- Reichskassenverwalter (rijkskassier)
- Organisationsamt (organisatieafdeling)
- NSKK-Gruppenführer Theodor Ruland[11]
- Personalamt (personeelsbureau)
- NSKK-Obergruppenführer Hans Klug[11]
- Sanitätsamt (medische dienst)
- NSKK-Gruppenführer Dr G Niedmeier[11]
- Rechtsamt (juridische dienst)
- NSKK-Oberführer Ludwig Trendel[11]
- Stabskommandant (stafcommandant)
- Amt Kraftfahrsport (ambt motorsport)
- NSKK-Gruppenführer Leo von Bayer-Ehrenburg[11]
- Amt Presse (ambt Pers)
- NSKK-Obergruppenführer Hans Helmut Krenzlin[11]
- Amt Verkehr und Inspekteur für Ausbildung (ambt Verkeer en Inspecteur voor Opleiding)
- Reichsführerschule (rijksleidersschool)
- Reichsmotorsportschule (rijksmotorsportschool)
- Technische Führerschule (technische leidersschool)
- Amt für Technik (ambt voor Techniek)
- Amt für Sport (ambt voor Sport)
- Amt für Verkehr (ambt voor Verkeer)
Eenheden[12]
[bewerken | brontekst bewerken]- Motorgruppe (divisie) - 10.000 - 20.000 manschappen
- Motorobrigade (brigade) - 6100 manschappen en 2758 voertuigen
- Motorstandarte (regiment) - 2014 manschappen in drie bataljons; vredestijd sterkte: 3000 - 4000[13]
- Motorstaffel (bataljon) - 985 manschappen in drie compagnieën van 313 manschappen elk
- Motorsturm (compagnie) - drie tot vier pelotons
- Trupp (peloton) - drie tot vier secties
- Schar (sectie) - 8 tot 16 manschappen
Zie ook
[bewerken | brontekst bewerken]- Lijst van rangen en insignes van het Nationalsozialistisches Kraftfahrkorps
- Lijst van rangen en insignes van het Nationalsozialistisches Fliegerkorps
- Nationalsozialistisches Fliegerkorps
- Nationalsozialistisches Reiterkorps
- Historiek, online geschiedenismagazin: Alex Dekker, Ook Gij behoort bij ons! Het NSKK in de Lage Landen, 2019
- Alex Dekker: Ook gij behoort bij ons! Het NSKK in de Lage Landen, Meppel 2013, ISBN 978-90-897524-2-0
- (de) Dorothee Hochstetter: Motorisierung und „Volksgemeinschaft“. Das Nationalsozialistische Kraftfahrkorps (NSKK) 1931–1945. Oldenbourg, München 2004, ISBN 3-486-57570-8.
- (en) Thomas, Nigel, Carlos Caballero Jurado (1992). Wehrmacht Auxiliary Forces (PDF). Osprey Publishing Ltd., Oxford, Verenigd Koninkrijk, p. 4. ISBN 1855322579.
- (en) SHAEF (1945). The NSKK of the NSDAP: Nationalsozialistisches Kraftfahrkorps - National Socialist Motor Corps (PDF). Naval & Military Press, p. 17. ISBN 9781474536806.
- (en) Miller, Michael D., Andreas Schulz (2015). Leaders of the Storm Troops Volume 1. Helion & Company Limited, Engeland, p. 598. ISBN 9781909982871.
Referenties:
- ↑ (de) dokumen.pub: Nationalsozialistisches Jahrbuch 1944. p.200. Geraadpleegd op 24 april 2026.
- ↑ (de) II. Das NSKK: Organisation und Aufbau 1933-1945: 4. Die Mitglieder. p.104. Geraadpleegd op 10 januari 2026.
- ↑ België in oorlog: Nationalsozialistisches Kraftfahrkorps (NSKK)
- ↑ Delpher.nl: Opbouw en samenstelling van het N.S.K.K. gezien vanuit zijn geschiedkundige ontwikkeling, 1942. p.7. Geraadpleegd op 24 april 2026.
- 1 2 Miller & Schulz 2015, p.600.
- ↑ Delpher.nl: Opbouw en samenstelling van het N.S.K.K. gezien vanuit zijn geschiedkundige ontwikkeling, 1942. p.8. Geraadpleegd op 24 april 2026.
- ↑ Miller & Schulz 2015, p.598.
- ↑ (de) II. Das NSKK: Organisation und Aufbau 1933-1945: Innere Strukturen: Amter, Selbstdarstellung und Ausbildung, Korpsführung und Ämter. p.81-82. Geraadpleegd op 10 januari 2026.
- 1 2 3 SHAEF 1945, p.18.
- 1 2 3 4 5 6 7 SHAEF 1945, p.19.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 (en) Axis History Forum: Complete list of NSKK- & NSFK-Obergruppenführers?. Geraadpleegd op 23 april 2026.
- ↑ Thomas 1992, p.4.
- ↑ SHAEF 1945, p.17.
- ↑Alex Dekker: 'Ook gij behoort bij ons!' Het NSKK in de Lage Landen, pag. 7
- ↑idem, pag. 131
- ↑idem, pag. 9 en pag. 111-114, 129-134