Nederlandsche Cacaofabriek

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Cacaofabriek, gezien over het kanaal, in 1993
Reclameaffiche door Privat-Livemont, 1899
Cacaofabriek, in 2015

De Cacaofabriek – vroeger De Nederlandsche Cacaofabriek - is een cultureel centrum in Helmond gevestigd aan de Cacaokade 1. Sinds maart 2014 bestaat het cultureel centrum in de huidige vorm.

Huidige activiteiten[bewerken | brontekst bewerken]

De Cacaofabriek in Helmond is de creatieve ontmoetingsplaats voor een breed publiek voor stad en regio. De culturele activiteiten zijn erg divers. Het poppodium (tot 500 bezoekers) in De Cacaofabriek kent een breed muzikaal aanbod van blues tot rock, maar ook metal, prog, dance, hiphop, country en klassiek. Vele nationale én internationale artiesten hebben op het podium gestaan. Bijvoorbeeld Jett Rebel, Barry Hay, Roxeanne Hazes en Jules Deelder, maar ook acts als Björn Riis, Richard Barbieri en Fields of the Nephilim.

Met drie filmzalen richt De Cacaofabriek zich op de kwaliteitsfilm, live registraties van concerten en documentaires. Daarnaast biedt De Cacaofabriek ruimte aan exposities met betrekking tot beeldende kunst en vormgeving. De exposities zijn zowel nationaal als internationaal en richten zich op de moderne beeldende kunst. Naast culturele programmering geeft De Cacaofabriek ook podium aan sociaalmaatschappelijke programmering vanuit een creatief perspectief.

In het gebouw van De Cacaofabriek zijn tevens dertien creatieve bedrijven gehuisvest van chocolatier, tattooshop tot architectenbureau.

Het poppodium
Filmzaal blauw
De expositieruimte

Zalen[bewerken | brontekst bewerken]

- Brasserie

- De foyer (circa 400 gasten)

- De popzaal (circa 500 gasten)

- Filmzaal blauw (120 gasten)

- Filmzaal groen (60 gasten)

- Filmzaal rood (24 gasten).

- Vier vergaderzalen (variërend van 8 tot maximaal 22 gasten).

Geschiedenis van het pand[bewerken | brontekst bewerken]

De NV (Nederlandsche Cacaofabriek) wordt in 1894 in Helmond opgericht door een aantal vooraanstaande zakenlieden uit de Helmondse protestantse signatuur. Zij bouwen een fabriek die wordt ontworpen door architect J.W. van der Putten uit Helmond. Vervolgens beginnen vijftien werknemers in 1895 met de productie in deze fabriek. De eerste technisch directeur is E.H. Malsch, de zoon van een in Helmond werkzame Duitse roodverversbaas. Malsch leerde het cacaovak onder meer bij Van Houten.

De eerste jaren wordt onder de merknaam ‘Helm-cacao’ alleen cacaopoeder basis voor een warme chocoladedrank gemaakt. Vanaf circa 1900 worden ook chocolade, bonbons (pralines) en dergelijke geproduceerd. De fabriek ontwikkelt zich steeds verder met als resultaat honderd werknemers in 1905. Een jaar eerder verwerft het bedrijf het predicaat ‘koninklijk’.

In 1908 neemt het Engelse bedrijf Turner de onderneming over. Onder Brits beheer blijft de fabriek succesvol. In 1922 wordt de eigendomsstructuur gewijzigd en krijgt het bedrijf een nieuwe naam: N.V. Helm Cacao- en Chocoladefabriek. Ondanks het succes van de fabriek is het tien jaar later gedaan. In april 1832 wordt het bedrijf geliquideerd. Turner concentreert de productie in Engeland met als reden de exportbelemmeringen. Gevolg is dat 250 arbeiders op straat komen te staan. Nadat de nog aanwezige voorraden zijn verwerkt, komt in november 1932 daadwerkelijk een einde aan de bedrijvigheid. De jaren daarna staat de complete fabriek stil. Pas in 1936 worden het gebouw en de machines verkocht.

Architectuur[bewerken | brontekst bewerken]

Het gebouw is een belangrijk voorbeeld van fabrieksarchitectuur uit die tijd. Van belang is de constructie die, naast een omhulling van traditionele baksteen, uit een ijzeren draagconstructie bestaat inclusief gietijzeren kolommen, geleverd door plaatsgenoot Begemann. De inrichting was gebaseerd op opslag en verwerking van boven naar beneden met gebruik van zwaartekracht. De cacaobonen, aangevoerd via de Zuid-Willemsvaart, worden eerst op een zolder opgeslagen. Deze zolder is later verwijderd. Op de eerste verdieping vindt het roosten, malen en persen plaats. De bereiding van de chocolade en dergelijke gebeurt op de benedenverdieping.

De jaren daarna[bewerken | brontekst bewerken]

De eerste jaren na 1936 doet de fabriek dienst als bedrijfsverzamelgebouw. Zo worden er onder meer staalconstructies en meubelen vervaardigd. Ruim twintig jaar later, in 1954, is het naburige bedrijf Vlisco de eigenaar van het gebouw. Zij vestigen er een stalenmagazijn, bedrijfsschool en personeelswinkel. Dochterbedrijf Ramaer heeft er tevens een eerste onderkomen als producent van printed circuits. Het bedrijfspand biedt ook nog een tijd onderdak aan Spaanse gastarbeiders.

Rond 1975 komt het gebouw in handen van de gemeente die het wil slopen om de er langslopende Engelseweg te kunnen verbreden. Zo ver komt het niet. In 1977 verkoopt de gemeente het gebouw aan Theo de Gruyter. Hij huisvest er zijn natuurstenen meubelfabriek en galerie ’t Kooike.

De jaren daarna[bewerken | brontekst bewerken]

Vanaf 1993 krijgt het gebouw een culturele bestemming. Een aantal kunstenaars vanuit de Stichting Beeldende Kunstenaars Kring Helmond vestigt zich in een deel van het gebouw. Deze werk- en expositieruimte wordt in 2000 omgedoopt in Stichting de Nederlandsche Cacaofabriek. Er worden tentoonstellingen gehouden, lezingen gegeven en er worden ateliers in gevestigd. Op 5 januari 2008 breekt er brand uit. Een deel van het gebouw, ook ateliers en kunstwerken, worden daarbij verwoest. Het verwoeste deel wordt later gesloopt.

Brand[bewerken | brontekst bewerken]

Op 5 januari 2008 werd een groot gedeelte van het gebouw, met onder andere ateliers van kunstenaars, getroffen door een grote brand. Waarbij zowel een flink stuk van het gebouw alsook kunstwerken verloren gingen. Eind 2010 is begonnen met de sloop van dit gedeelte. Al snel worden vervolgens plannen ontwikkeld om dit markante stuk industrieel erfgoed voor Helmond te behouden. Zo ontstaat het idee om van de oude Cacaofabriek een groot cultureel centrum te maken.

Cultureel centrum[bewerken | brontekst bewerken]

Een aantal jaren later, in 2013, wordt De Cacaofabriek verbouwd tot een groot cultureel centrum. In het vernieuwde gebouw is plek voor exposities (Het Kunstenaars Initiatief), drie filmzalen (Filmhuis Helmond), een popmuziekpodium (Lakei). Deze oorspronkelijk separate initiatieven fuseren tot één culturele organisatie: Stichting de Nederlandsche Cacaofabriek. In de volksmond De Cacaofabriek. Tevens zijn er diverse creatieve bedrijven gehuisvest waaronder een chocolatier, architectenbureau, tattooshop en Omroep Helmond. Naast de culturele functie heeft De Cacaofabriek een brasserie met buitenterras en foyer.

Directeuren

2014 - 2015 Wim Marcus Vorige betrekking: Directeur Filmhuis Helmond

2015 - heden Jochem Otten Vorige betrekking: Hoofd Onderwijs Design Academy Eindhoven

Externe links[bewerken | brontekst bewerken]