Neef en nicht

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

De woorden neef (m.) en nicht (v.) duiden twee verschillende familierelaties aan:

  • Een zoon resp. dochter van iemands broer/zus. Men spreekt ook van een oomzeg(st)er of tantezeg(st)er.
  • Een zoon resp. dochter van iemands oom/tante. Men spreekt ook van een volle neef resp. volle nicht.[1] In Vlaanderen is ook het woord kozijn gebruikelijk,[2][3] dat vóór 1300 werd ontleend aan het Oudfrans.[4]

Verwantschapsgraden[bewerken]

Familierelaties worden uitgedrukt in graden van verwantschap. Een oom- of tantezeg(st)er is een 'derdegraadsverwant'. Een kozijn is een 'vierdegraadsverwant'. In sommige landen zijn huwelijken tussen derde- of vierdegraadsverwanten verboden (zie Neef-nichthuwelijk).

Het kind van een neef of nicht is een achterneef/achternicht. Men kan opnieuw het onderscheid maken tussen een kozijnskind (van een kozijn) en een achterneef/achternicht (van een oom- of tantezeg(st)er).

Wanneer een broer of zus van een grootvader/grootmoeder (d.i. de 'grootoom' resp. 'groottante', ook wel 'oudoom' resp. 'oudtante') een kind heeft, is dit een kleinneef/kleinnicht.

Parallel cousins en cross-cousins van ego

In de antropologie zijn parallel cousins de kinderen van siblings van dezelfde sekse, terwijl cross-cousins de kinderen van siblings zijn van ongelijke sekse. Dit is van belang bij huwelijken in endogene groepen waarbij binnen de eigen groep getrouwd moet worden. Hierbinnen is in bepaalde groepen sprake van voorkeurshuwelijken, wat kan variëren van een niet-dwingende voorkeur (preference) tot een dwingende verplichting (prescription).

Zo kan er een voorkeur zijn voor neef-nichthuwelijken. Meestal betreft dit cross-cousins, soms parallel cousins. Bij cross-cousins-huwelijken wordt onderscheid gemaakt tussen drie soorten, gezien vanuit de man: matrilateraal, patrilateraal en bilateraal. Bij een matrilateraal huwelijk huwt de man met de dochter van de broer van zijn moeder, MoBrDo. Bij een patrilateraal huwelijk huwt de man met de dochter van de zuster van zijn vader, VaZuDo. Bij een bilateraal huwelijk kunnen beide vormen voorkomen.

In taal en cultuur[bewerken]

In het Standaardnederlands ('neef' en 'nicht') maakt men geen onderscheid tussen een 'oom- of tantezeg(st)er' en een 'kozijn'. Andere standaardtalen doen dit wel.

Taal Zoon van broer/zus Dochter van broer/zus Zoon van oom/tante Dochter van oom/tante
Engels nephew niece cousin
Frans neveu nièce cousin cousine
Duits Neffe Nichte Vetter/Cousin Base/Cousine
Deens nevø niece fætter kusine
Spaans sobrino sobrina primo prima
Italiaans nipote* cugino cugina
Grieks ανιψιός ανιψιά ξάδελφος ξαδέλφη
Esperanto nevo nevino kuzo kuzino
Catalaans nebot neboda cosí cosina
Portugees sobrinho sobrinha primo prima

* Nipote kan ook 'kleinkind' betekenen.

Trivia[bewerken]

Literatuur[bewerken]

  • Kloos, P. (2002): Culturele antropologie. Een inleiding, Koninklijke Van Gorcum
Icoontje WikiWoordenboek Zoek neef in het WikiWoordenboek op.
Icoontje WikiWoordenboek Zoek nicht in het WikiWoordenboek op.