Neumarkt-Sankt Veit
Stad in Duitsland 
| |||
|---|---|---|---|
 | |||
  | |||
| Situering | |||
| Deelstaat | .svg){kind=small} Beieren
| ||
| Landkreis | Mühldorf am Inn | ||
| Regierungsbezirk | Opper-Beieren | ||
| Verwaltungsge- meinschaft |
Neumarkt-Sankt Veit | ||
| Coördinaten | 48° 22′ NB, 12° 31′ OL | ||
| Algemeen | |||
| Oppervlakte | 61,07 km² | ||
| Inwoners (31-12-2020[1]) |
6.295 (103 inw./km²) | ||
| Hoogte | 457 m | ||
| Burgemeester | Erwin Baumgartner (UWG) | ||
| Overig | |||
| Postcode | 84494 | ||
| Netnummer | 08639 | ||
| Kenteken | MÜ | ||
| Gemeentenr. | 09 1 83 129 | ||
| Website | Officiële website | ||
| Locatie van Neumarkt-Sankt Veit in Mühldorf am Inn | |||
| |||
| Foto's | |||
| |||
| Stadhuis (voormalig kasteel Adlstein) | |||
| |||
Neumarkt-Sankt Veit is een gemeente in de Duitse deelstaat Beieren, gelegen in de Landkreis Mühldorf am Inn. De stad telde op de peildatum van de meest recente statistiek 6.295 inwoners[1].
Neumarkt-Sankt Veit is bestuurszetel van een Verwaltungsgemeinschaft met het naburige Egglkofen.
Indeling van de gemeente
[bewerken | brontekst bewerken]De gemeente bestaat officieel uit 95 Gemeindeteile:
- de hoofdplaats, het stadje Neumarkt-Sankt Veit
- de drie parochiedorpen (Pfarrdörfer) Frauenhaselbach, Hörbering en Oberwiesbach
- de vijf kerkdorpen (Kirchdörfer) Elsenbach, Feichten, Grafing, Imming en Teising
- de negen dorpen (Dörfer) zonder eigen kerkgebouw, genaamd Blindenhaselbach, Dörfl, Fraßbach, Großthalham, Hofthambach, Hundham, Oberndorf, Unterwiesbach en Wolfsberg
- 21 gehuchten en 56 Einöden[2].
Bijna alle hier genoemde plaatsen, uitgezonderd Neumarkt-Sankt Veit zelf, zijn dorpjes met 150 of minder inwoners.
Geografie en infrastructuur
[bewerken | brontekst bewerken]-
Situering van het Rotttal -
Kaart spoorlijn Neumarkt-Sankt Veit - Landshut -
![Kaart spoorlijn Passau- Neumarkt-Sankt Veit of Rottalbahn[3]](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3d/Passau%E2%80%93Neumarkt-Sankt_Veit.png/120px-Passau%E2%80%93Neumarkt-Sankt_Veit.png)
-
![Kaart spoorlijn Passau- Neumarkt-Sankt Veit of Rottalbahn[3]](/wiki/Bestand:Passau%E2%80%93Neumarkt-Sankt_Veit.png)
Neumarkt-Sankt Veit heeft een oppervlakte van 61,07 km² en ligt in het zuiden van Duitsland. De plaats ligt aan de bovenloop van de Rott, een 111 km lange zijrivier van de Inn.
Grote steden in de omgeving zijn München, 85 kilometer ten westen van het stadje, en Landshut, 35 kilometer ten noordwesten van Neumarkt-Sankt Veit.
Naburige gemeentes
[bewerken | brontekst bewerken]- In het noordoosten, in de Landkreis Rottal-Inn:
- In het noordwesten: Egglkofen
- In het westen: Schönberg (OBB)
- In het zuidwesten: Lohkirchen
- In het zuiden: Niederbergkirchen, en iets verderop Mühldorf am Inn
- In het zuidoosten: Niedertaufkirchen.
Verkeer en vervoer
[bewerken | brontekst bewerken]Neumarkt-Sankt Veit ligt aan de Bundesstraße 299, die in een westelijke rondweg om het stadje heenloopt. Op 10 km ten zuidoosten van de gemeente sluit deze B299 aan op de Autobahn A 94 (afrit 20).
Neumarkt-Sankt Veit heeft sinds 1875, ten noordwesten van het stadscentrum, een spoorwegstation op de kruising van twee lijnen:
- in elkaars verlengde liggende spoorlijnen, de facto één lijn, Passau Hbf - Neumarkt-Sankt Veit - Station Landshut
- spoorlijn Mühldorf am Inn -Neumarkt-Sankt Veit - Pilsting bij Plattling; het gedeelte Neumarkt-Sankt Veit - Pilsting bij Plattling is deels buiten gebruik gesteld, deels (gele stippellijn op de kaart hierboven) geheel verwijderd.
Economie
[bewerken | brontekst bewerken]Het stadje is een regionaal centrum van midden- en kleinbedrijf; er staan relatief veel winkels.
Geschiedenis
[bewerken | brontekst bewerken]-
Hans Leinberger, Madonna met Kind (1515), coll.Bayerisches Nationalmuseum te München -
Het Sint-Vitusklooster anno 1687; illustratie in de Ertl-atlas van Beieren
In 1171 werd door de orde der benedictijnen aan de Rott een aan Sint Vitus (Sankt Veit) gewijd klooster [4] gebouwd. Het klooster had tot en met de 18e eeuw de status van Hofmark. De uit Landshut afkomstige beeldhouwer Hans Leinberger maakte omstreeks 1515 voor abt Nikolaus Humbler een later beroemd geworden Madonnabeeld, voor in de kloosterkerk. Het klooster leed in de 17e en 18e eeuw diverse malen brand- en oorlogsschade. Het huidige interieur van de kloosterkerk is grotendeels 18e- en 19e-eeuws. Het klooster werd in 1802 opgeheven (geseculariseerd); de gebouwen dienden daarna o.a. als bierbrouwerij en vanaf 1952 als bejaardentehuis. Het complex staat op minder dan één kilometer ten zuiden van het stadscentrum.
De plaats Neumarkt werd in 1269 op initiatief van hertog Hendrik XIII van Beieren gesticht. In 1366 verwierf de plaats het marktrecht. In het stadje stond een Pflege, het kasteel[5], waar een vazal van de hertog zetelde, die Neumarkt bestuurde; ook stond er een Kasten (tiendschuur of graanspieker), waar het als belasting in natura afgedragen graan e.d. werd opgeslagen[6].
Gedurende de Dertigjarige Oorlog (1618-1648) had Neumarkt, zoals zoveel Duitse plaatsen, veel ellende te verduren door pestepidemieën en oorlogsgeweld. Ook de Spaanse Successieoorlog verliep rampzalig voor Beieren. Het land was in 1705 door Oostenrijkse troepen veroverd en bezet, en de Oostenrijkers onderdrukten het land, soms, ook in Neumarkt en omgeving, met geweld.
In de 19e eeuw beleefde de plaats een bescheiden welvaart. Wel zijn veel oude huizen van vóór 1800 gesloopt; na de Tweede wereldoorlog werd nieuwbouw echter weer aan de historische stijl van een oud, Beiers stadje aangepast.
Tot 1934 heette de plaats Neumarkt an der Rott; in dat jaar vond een gemeentelijke herindeling plaats, waardoor de voormalige gemeente Wolfsberg-Sankt Veit werd ingelijfd. Grote oorlogsschade tijdens de Tweede Wereldoorlog bleef Neumarkt-Sankt Veit bespaard. In het niet ver zuidwaarts gelegen Mühldorf am Inn stonden verscheidene buitencommando's (Außenlager) van concentratiekampen. Bij Neumarkt-Sankt Veit is een oorlogskerkhof ingericht, waar 392 dodelijke slachtoffers van de daar uitgeoefende nazi-terreur begraven liggen.
In 1956 werd aan Neumarkt-Sankt Veit, dat voordien een vlek met marktrecht, een (Markt) was, door de regering van de deelstaat Beieren het stadsrecht toegekend.
In 1972 vond weer een gemeentelijke herindeling plaats, waarbij kleine buurgemeenten ( o.a. Hörbering) aan Neumarkt-Sankt Veit werden toegevoegd.
Bezienswaardigheden
[bewerken | brontekst bewerken]- Enige rooms-katholieke kerkgebouwen, die doorgaans in de late 17e en 18e eeuw in barokstijl ge- of verbouwd zijn, en waarvan het soms weelderige kerkinterieur tot de barok- of rococostijl moet worden gerekend. Daartoe behoren o.a.:
- de kloosterkerk Sint-Vitus
- de stadsparochiekerk Johann Baptist (Johannes de Doper)
- de Sint-Martinuskerk in het dorpje Feichten.
- Het stadscentrum bestaat hoofdzakelijk uit één langgerekt plein (ca. 225 meter), de Stadtplatz, aan weerszijden begrensd door een stadspoort. Langs dit plein staan voorname huizen, een hotel en winkels.
Afbeeldingen
[bewerken | brontekst bewerken]-
Toren Sint-Vituskerk (voormalige kloosterkerk) -
Kerkorgel in deze kerk; de orgelkas dateert uit 1639 -
Centraal plein Stadtplatz -
Stadspoort Oberes Tor -
Stadspoort Unteres Tor -
De Johannes-de-Doperkerk -
Overwegend neogotisch interieur van dit kerkgebouw -
Sint-Martinuskerk te Feichten
Partnergemeente
[bewerken | brontekst bewerken]Er bestaat een jumelage met de stad Caneva in Italië.
- ↑ a b (de) Genesis Online-Datenbank des Bayerischen Landesamtes für Statistik Tabelle 12411-001 Fortschreibung des Bevölkerungsstandes: Gemeinden, Stichtage (letzten 6) (inwonersaantallen op basis van de census 2011)
- ↑ Onder een Einöde wordt o.a. in Beieren een plaats verstaan, die oorspronkelijk uit één huis, molen of boerderij bestaat.
- ↑ Ook de spelling Rotttalbahn, met drie letters T, komt voor.
- ↑ Dat was gesticht in 1121, maar stond aanvankelijk elders.
- ↑ Dit gebouw staat er nog. Sedert 2001 fungeert het als stadhuis.
- ↑ Dit gebouw staat er nog, en huisvest tegenwoordig o.a. de openbare bibliotheek. Ook is er een ruimte voor tijdelijke kunstexposities beschikbaar.
· 
· 
- Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Neumarkt-Sankt Veit op de Duitstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.