Overleg:Lightrail

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Externe links aangepast[brontekst bewerken]

Hallo medebewerkers,

Ik heb zojuist 1 externe link(s) gewijzigd op Lightrail. Neem even een moment om mijn bewerking te beoordelen. Als u nog vragen heeft of u de bot bepaalde links of pagina's wilt laten negeren, raadpleeg dan deze eenvoudige FaQ voor meer informatie. Ik heb de volgende wijzigingen aangebracht:

Zie de FAQ voor problemen met de bot of met het oplossen van URLs.

Groet.—InternetArchiveBot (Fouten melden) 3 mei 2019 23:29 (CEST)Reageren[reageer]

Opmerkingen over definitie en historie.[brontekst bewerken]

  • Hoewel algemeen aanvaard is lightrail net zo'n "ondefinieerbaar" begrip (geworden) als vele andere. Iemand die er niets vanaf weet zou kunnen denken dat het gaat om rails die zo licht is dat je met één hand een spoorstaaf kunt tillen ; dat is dus niet zo, tenzij je miniatuur-rails van een parktreintje bedoeld.
  • Wat de historie betreft staat in het artikel dat de term ontstond in 1972 ; ik vond echter betrouwbare bron van modern lightrailbedrijf dat stelt dat trams en trolleys zondermeer lightrail zijn en een belangrijke vorm van vervoer waren tussen 1800 & 1960.

Als je het letterlijk neemt dan dan waren veel mijn--lijnen, paardentramlijnen* en de vroegste vorm(en) van elektrische tram** de "puurste" vorm van lightrail, omdat het ging om kleine 'trams' op (relatief) lichte rails. (*zoals in Den Haag) (** te Zandvoort en Berlijn). Later waren er lijnen waar rails werd toegepast die niet stevig genoeg bleek ; ""too--light--rail""dus !

  • Qua hedendaagse lightrail voertuigen zou een totaal onbekende kunnen denken dat het om voertuigen gaat die zo licht zijn dat je niet hoeft op te letten, want "dat veroorzaakt nauwelijks schade of verwondingen", zó licht. En in vervolg daarvan dat het om hele kleine voertuigen zou gaan. Maar zelfs die komen hard aan. In het Engels wordt een miniatuurtrein (bijvoorbeeld in een park) ook wel "light railway" genoemd. Een beroemd voorbeeld is de Romney--Hythe--Dymchurch Railway, die in het Engels op Wikipedia idd light railway genoemd wordt. Diverse wegpiraten daar hebben ervaren dat zo'n kleine trein tòch hard aankomt !
  • De definities kruipen steeds meer naar elkaar toe of overlappen elkaar zelfs. Een lighttrain weegt soms niet zoveel meer dan een lightrail voertuig. Tot zover mijn bevindingen op dit moment. Straatspoor (overleg) 1 jan 2023 14:01 (CET) .Reageren[reageer]
    Bedankt voor het delen van je bevindingen.
    • Iemand die er niets vanaf weet, had kunnen lezen dat het niet over de spoorstaven zelf gaat, maar over een vorm van OV.
    • Dat de term in 1972 ontstond is met een bron. En trams en trollyes waren ook belangrijk tussen circa 1800 en 1960, dat klopt. Heb je een link naar de betrouwbare bron?
    Mijn-lijnen vervoeren geen passagiers in (of tussen) steden. De overige voorbeelden hebben geen metrokenmerken en zijn puur tram.
    • Die totaal onbekende had kunnen lezen dat lightrail tussen tram en metro valt. Beide zijn niet zo heel erg licht van gewicht. De term "light railway" wordt in het artikel uitgelicht.
    • Light in de context van lighttrain verwijst naar het gewicht. Light in de context van lightrail verwijst naar de passagiers-capaciteit per uur of per dag. Een enkele bron verhaalt over lichte investeringskosten.
    Tot zover mijn toelichting. MVG, KatVanHuis (overleg) 6 jan 2023 12:08 (CET)Reageren[reageer]

Bedankt voor je toelichting. Na lang zoeken heb ik die bron opnieuw gevonden;https://parramattalightrail.nsw.gov.au/what-light-rail. Mvg, Straatspoor (overleg) 15 jan 2023 20:58 (CET)Reageren[reageer]

Zeer bedankt voor het opnieuw opzoeken. De hele pagina lijkt me door de marketing afdeling opgezet, want de wielen onder de tram in het schema links zijn pure fantasie. Maar inderdaad staat er: "Historically known as 'trams' or 'trolleys', light rail was a key mode of public transport in the 1800-1960s." Men stelt het heel summier, maar ik denk dat ze bedoelen dat deze trams/trolleys in historisch opzicht een voorloper zijn van light rail. Het lijkt me correct want van de jaren 60 is men in Brussel en Duitsland begonnen tramnetten op te waarderen. En in de jaren 70 gevolgd door de Verenigde Staten, Antwerpen, Den Haag enz. KatVanHuis (overleg) 17 jan 2023 15:24 (CET)Reageren[reageer]
Ik lees het nu "pas", maar bedankt voor je reactie. Tijd voor de volgende! En hoe! Toen ik namelijk wilde beginnen aan BN LRV bleek dat in het belangrijkste boek dat ik er over heb ook de lightrail-historie genoemd wordt. En dat haalt "Àlles" overhoop en zet het artikel geheel op z'n kop🙃❗️❗️(een beetje kort door de bocht) Ik vat het even samen:
Sinds de revolutionaire PCC-car was de USA-tramontwikkeling gestopt; toen er weer belangstelling kwam wegens de oliecrisis wilde men een moderne naam, en dat werd LRV. Jaartal staat er niet bij.
(Overigens wordt bij ref. 2 in het artikel het jaartal 1972 en het woord Stadbahn niet genoemd)(1960-70 wel)
Het eerste ging nog wel, maar nu komt de grote schok😳😵‍💫😵(?): Ik citeer: Het woord "light" dient het verschil aan te duiden met het "zware"(heavy) materieel(!) van de stadsspoorwegen en metro's. Dit verschil komt niet(!) alleen tot uitdrukking in de bouw(!) van het materieel, maar ook in de wijze waarop de lijn wordt aangelegd(!). Het is hetzelfde verschil dat men kan waarnemen tussen de "zware" metro van Brussel en de "lichte" metro van Antwerpen en Charleroi".
"Een dergelijke combinatie van conventionele tramtechniek en ondergrondse spoorwegelementen werd voor het eerst beproeft in de jaren zestig in Frankfurt-am-Main in Duitsland". Over de capaciteit heeft deze schrijver het dus juist niet.(!). En die stad wordt nu niet genoemd i.h. artikel.
Boek: Het openbaar vervoer aan de Belgische kust deel 1, Elektrische trams aan de Belgische kust. D.E. Maarse, uitgave Tto Noordzee, jaarboek 1996, 255 pagina's op groot formaat. (Geschiedkundig overzicht 1897-1997)
Dit is één van de Standaardwerken over de Kusttram, met medewerking van dè expert en schrijver van hèt belangrijkste Kusttram-boek, "De Tram maakte de kust", R.van Craeynest. Ik ben benieuwd wat je hiervan vind. Straatspoor (overleg) 24 jan 2023 09:45 (CET)Reageren[reageer]
Bedankt voor de uitgebreide toelichting.
  • Bij referentie 2 (pagina 29) staat: "It also was in 1972 that the term light rail was coined to describe the concept of the streetcar transformations. By this time the Germans used the term Stadtbahn to describe the concept, and Vuchic was in favor of using the English translation, which is “city rail,” but UMTA decided upon light rail."
  • En op pagina 26: "The other was speed enhancement, achieved through traffic engineering and light infrastructure investments, with short applications of heavy infrastructure investment in critical areas. What particularly impressed Quinby was the effort to achieve both attributes at low cost. Rapid transit lines, of course, already had both attributes, but they were prohibitively costly."
Ik vind het altijd knap wanneer iemand een heel boek schrijft, maar het laat zien dat D.E. Maarse een geweldige Kusttram-expert is en slechts deels lightrail-expert. Want het klopt dat Frankfurt een sleutelrol heeft gespeeld. Het prototype was in feite een door Düwag iets verbrede tram met klaptreden en andere technische snufjes. Voor het productiemodel U2 heeft men het uiterlijk nog strakgetrokken/zakelijker gemaakt. KatVanHuis (overleg) 24 jan 2023 13:11 (CET)Reageren[reageer]

Dan kan jij blijkbaar meer lezen dan ik, en dat vermoedde ik al. Ik kan maar één pagina lezen, niet het hele boek. Straatspoor (overleg) 24 jan 2023 13:43 (CET)Reageren[reageer]

Als het goed is, heeft iedereen toegang tot het bestand. Ik ben geen paywall tegengekomen. KatVanHuis (overleg) 24 jan 2023 15:11 (CET)Reageren[reageer]

Dat klopt. ## Ik dacht met die nieuwe links die je plaatste direct daar te komen, maar dat was niet zo. Dus probeerde ik maar wat. Na veel zoeken vond ik die titel en klikte er op. Er verscheen wat ik al kende, en "geen synchronisatie" of zoiets. (was meteen weg) Maar opeens lukte het toch en "ging het boek open". Toen nog naar pagina 26 e.v. Dus ik heb het nu gelezen, maar het is (bij mij) geen directe link. Overigens staan in het Kusttram boek natuurlijk ook bronnen, maar ik kan niet zien wat waar uit komt. Straatspoor (overleg) 24 jan 2023 17:45 (CET)Reageren[reageer]

Het is voor veel website eigenaren onacceptabel om direct naar een bestand te linken, het zogenaamde Hotlinken. Ik kies ervoor om de organisatie van Wikipedia niet op te zadelen met boze website-eigenaren en daarom alleen te linken naar de desbetreffende website met daarop het bestand/de bron. En het is gevonden! KatVanHuis (overleg) 24 jan 2023 18:03 (CET)Reageren[reageer]
Inmiddels heb ik veel meer gevonden, want ik was benieuwd of er meer bronnen zijn. Ik vond 3 "bevestigingen "qua capaciteit, en maar liefst 34 "ontkenningen"(❗️). (ofwel bevestigingen dat het tòch om gewicht gaat)(volgens die bronnen)
1. Collins dictionary is kort:"kleine trams of treinen in grootstedelijk gebied". Capaciteit of gewicht wordt niet genoemd, en beschouw ik dus als "ontkenning". Zij "erkennen" daarmee het niet belangrijk genoeg te vinden om te vermelden.
2. ❗️De belangrijkste OV-organisatie in de wereld, UITP, heeft het ook niet over capaciteiten of gewicht. "Ontkenning" dus.
3. TTF-The benefits of Lightrail-pdf heeft het alleen over hóge capaciteit, en "ontkent" daarmee lage capaciteit. (hoger dan bij een tram staat er dus niet)
4. ❗️De 2e belangrijkste organisatie, LRTA, heeft het niet over lichter of kleiner. Wel "er zijn geen definitieve grenslijnen". Later zie ik nog andere pagina met hele lijst kenmerken, en ook daar staat alleen hoge capaciteit, niet hoger, laat staan lage(r) ; over gewicht hebben ze het niet.
5. Macmillandictionary: "elektrisch voertuig op rails". Da's alles.
6 & 7. 2 definities op Ensie: Prorail: "lichter materieel". OVnet: "dit komt omdat de voertuigen lichter zijn"
8. Thefreedictionary heeft het er ook niet over.
9. Lawinsider noemt 2x lichtgewicht maar geen capaciteit.
10. ORR.gov.uk: idem."lichtere apparatuur".
11 + 12. Op de Duitse en Franse Wikipedia: "blijft onderwerp van discussie"/ "in Angelsaksische landen omvat de term lrt trams, lichte trein, of zelfs zware metro" met kleine capaciteit, zoals de VAL." Zij vinden dat dus niet foutief. "In EU is de grens niet zo precies".
13 t/m 16: Boeken op Sciencdirect.com (niet allemaal interessant)
-Transport techniek, 2017: capaciteit niet genoemd.
-Wegtransport: "zwaar overtekend in schriftelijke termen"/ "lichtgewicht spoor materieel".
Verderop nog: "lichte energiezuinige voertuigen".
-Public transport systems 2022, 7.3.2.2.: capaciteit staat er met aantal, niet met licht of zwaar. Lichte eigenschappen niet genoemd.
-Transport systems 2017: "Belangrijk onderscheidend kenmerk", maar dat is niet gewicht of capaciteit.
17&18: op Lightrail. nl worden 2 toonaangevende namen genoemd die het weer niet over capaciteit hebben.
19-23: op Dictionary.university staan 7 definities, waarvan er 5 "ontkennend" zijn; capaciteit/gewicht wordt dus niet genoemd.
24: op Gotriangle.org/faq/what-light-rail staat "lighter rail cars". Gewicht dus.
25: Op Urban railway: "trams". (definitie lightrail)
26-27: Merriandictionary-webster.com, en torontoenvironment.org, en Cambridgedictionary noemen capaciteit niet.
28: Cambridgedictionary:"railway for transport people around cities". Meer niet.
29: Dictionary.com noemt capaciteit niet.
30: kbb.com heeft het over "small" en "street level". Niet over zoveel mogelijk vrije baan dus.
Meerderen hebben het trouwens over "single cars" en "short trains", wat ook niet altijd zo is, en ook een rekbaar begrip is. Een railbus is veel korter dan een Combino-supra bijvoorbeeld! Zo'n tram heeft (veel) hogere capaciteit dat een menig treinstel of railbus.
31. Ext.link 1 op Engelse Wikipedia noemt juist hoge capaciteit.! (niet hoger dan)
32. Op het Engelstalige Lightrail. Nl geven zij eigen definitie, wederom zonder capaciteit. 33. Ook daar: "in UK alles kleiner dan trein = Lightrail"
34: ook daar: bij 1989 wordt capaciteit ook niet genoemd.
33&34 kan ik nu niet meer vinden.
Dat was het "al". Voor dit moment. Straatspoor (overleg) 26 jan 2023 12:14 (CET)Reageren[reageer]
In die redenering wordt er aan het einde van dit fragment dan ook ontkent dat het mandje een fruitmandje is van Tichelaar en uit Makkum komt. Het is niet blauw, want de kleur wordt niet genoemd. Het is ook niets waard, want een geldbedrag wordt niet genoemd. Kortom, ik pas hiervoor... KatVanHuis (overleg) 26 jan 2023 21:46 (CET)Reageren[reageer]

Deze reactie had ik niet verwacht. En daar doe ik dan al die moeite voor. Maar reageren is natuurlijk niet verplicht. Je bent wel de enige die reageert. Die woordenboeken zijn natuurlijk erg kort door de bocht, net als bij sneltram; en alleen daar zie ik overeenkomst met het mandje. Ik kan mij voorstellen dat je het veel vind om allemaal te gaan opzoeken, maar de belangrijkste en dus betrouwbaarste bronnen zomaar negeren vind ik niet kunnen. Want "Wikipedia doet wat de bronnen zeggen". Dus als er tegenstrijdige bronnen zijn moet dat ook vermeld worden, en dat gebeurt in andere artikelen ook, en heb ik ook wel eens gedaan, en ga ik hier ook doen, tenzij iemand me voor is. Je neemt mijn argumenten niet serieus, terwijl ik niet eens weet waar jij je kennis vandaan haalt, behalve van internet. Een gebruikerspagina zoals ik heb gemaakt heb jij al 10 jaar niet; het is niet verplicht, maar dan kom je wel betrouwbaarder over. Ik zeg niet dat ik je niet vertrouw, maar ik neem niet alles klakkeloos meer aan "omdat jij al langer op Wikipedia bent". ### Om mijn goede wil te tonen: hier zijn nog de 3 "bevestigingen": Railsysteem.net noemt wel de lage capaciteit. Brittanica heeft het over "gemiddelde capaciteit". En TTI. Tamu. Edu. noemt ook de lage capaciteit. Straatspoor (overleg) 28 jan 2023 09:28 (CET)Reageren[reageer]

Very Light Rail / Ultra-lightrail.[brontekst bewerken]

Het is een nog tamelijk nieuw fenomeen, maar bij het zoeken naar de definitie kwam ik "veel" tegen over Very/Ultra-lightrail. In zowel Engeland als Frankrijk zijn ze vergevorderd en hebben ze er grote plannen mee. Maar ik kende al voorbeeld uit Amerika. Op You Tube is ook een Turks voorbeeld te zien. Ironisch genoeg wordt bij 1 Engels voorbeeld "alles" genoemd, behalve het gewicht ! Maar het draait hier dus wel degelijk om het lage gewicht van de voertuigen. Dat onderdeel van de lightrail-definitie komt dus steeds méér onder druk te staan. Ik vind dat onhoudbaar. De lage capaciteit niet, want dat hoort er bij in dit geval. Het gaat om korte voertuigen. Very/Ultra-lightrail zou in dit artikel moeten worden opgenomen, of een vermelding en een eigen artikel. Ik vind een voorbehoud noodzakelijk, bijvoorbeeld "soms / in toenemende mate gaat het ook om lichtgewicht-voertuigen". Straatspoor (overleg) 28 jan 2023 09:43 (CET) .Reageren[reageer]

Heel interessant. Voorlopig lijkt me een paragraaf in dit lemma een goed begin. Als dat teveel uitdijdt, is verzelfstandiging de logische vervolgactie. En jij bent met je speurwerk de aangewezen persoon om die paragraaf te schrijven. Succes ermee! Henk van Haandel (overleg) 28 jan 2023 10:43 (CET)Reageren[reageer]
Dank je wel, en dat was ik ook al van plan idd. (Op termijn) Straatspoor (overleg) 28 jan 2023 11:22 (CET)Reageren[reageer]