Overtuin

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Overtuinen aan weerszijden van de Ee in IJlst (2014).

Een overtuin is een tuin die door een openbare weg of door een water van de woning wordt gescheiden.

Bewaard gebleven overtuinen[bewerken]

Een karakteristieke plaats met overtuinen is het Friese stadje IJlst. De overtuinen werden er gebruikt als bleek. De bleken zijn lang geleden overgenomen door de gemeente en de bewoners (als ze een woning bezitten waar origineel een bleek bijhoort) mogen ze gebruiken op voorwaarde dat men de bleek in originele staat laat. In Stavoren zijn de oorspronkelijke overtuinen thans een lange grasstrook die tussen de weg en het water loopt.

Ook uit de Zaanstreek is de overtuin bekend, hoewel er slechts weinig resteren. Hier werden de overtuinen juist niet als bleekveld gebruikt: de bleek bevond zich bij de huizen. Aangezien zich hier geen hoog opgaand geboomte mocht bevinden, dat het blekende linnengoed immers uit de zon zou houden, richtten welgestelde Zaankanters in de 18de en 19de eeuw aan de overzijde van de wegsloot lommerrijke overtuinen in, die vooral een sierfunctie hadden. Soortgelijke overtuinen komen voor langs de Utrechtse Vecht.

Weer anders is de situatie in Kolhorn: de overtuinen aan de Nieuwe Streek in dit oude Zuiderzeedorp waren oorspronkelijk opslagplaatsen van turf, teer of gerookte vis en werden pas later als tuinen ingericht. Ze worden door een voetpad van de woningen gescheiden.

Straatnamen, tuinen en parken[bewerken]

Straatnaambordje Overtuin (Gelderland). Op de plek van deze straat was vroeger een overtuin gelegen.
Het Mauritshuis (Den Haag) in 1730, met rechtsonder een klein deel van de toentertijd bijbehorende overtuin.

Er zijn verschillende straten met de naam 'Overtuin' of 'De Overtuin', bijvoorbeeld:

  • Overtuin, Terborg (Gelderland)
  • De Overtuin, Velp (Gelderland)
  • De Overtuinen, Zuidhorn (Groningen)

Ook zijn er (voormalige) tuinen en parken met de naam '(De) Overtuin', waaronder:

Zie ook[bewerken]