Paul Whiteman
| Paul Whiteman | ||||
|---|---|---|---|---|
 | ||||
| Persoonsgegevens | ||||
| Volledige naam | Paul Samuel Whiteman | |||
| Bijnaam | The King of Jazz | |||
| Geboortedatum | 28 mrt 1890 | |||
| Geboorteplaats | Denver[1] | |||
| Overlijdensdatum | 29 dec 1967 | |||
| Overlijdensplaats | Doylestown | |||
| Land |  Verenigde Staten | |||
| Opleiding en werk | ||||
| Opleiding gevolgd aan | East High School | |||
| Beroep(en) | dirigent, bandleider, jazzmuzikant, componist, radiopresentator, muzikant | |||
| Genre(s) | jazz | |||
| Instrument(en) | viool | |||
| Act(s) | Paul Whiteman and his Orchestra | |||
| Label(s) | Columbia Records | |||
| Links | ||||
| (en) AllMusic-profiel (en) Discogs-profiel (en) IMDb-profiel (en) MusicBrainz-profiel | ||||
| ||||
Paul Whiteman (Denver (Colorado), 28 maart 1890 – Doylestown (Pennsylvania), 29 december 1967) was een Amerikaanse orkestleider. Hij begon als klassiek violist bij de San Francisco Symphony en leidde gedurende de Eerste Wereldoorlog een muziekkorps bij de Amerikaanse marine. Hij werd echter bekend met zijn op de jazz geïnspireerde dansorkesten. Whiteman leidde zijn eerste dansorkest in 1918 in San Francisco. In 1920 ging hij met zijn band naar New York. Hier maakte hij zijn eerste plaat: het instrumentale Whispering (een foxtrot), met op de B-kant The Japanese Sandman, waarvan meer dan twee miljoen exemplaren zijn verkocht - ongeveer zoveel als er toen platenspelers in de Verenigde Staten waren.[2] Hierdoor werd hij een ster en kreeg zijn orkest nationale bekendheid.
Paul Whiteman's Orchestra werd de populairste band van de jaren 20. In 1924 werd de Rhapsody in Blue in zijn opdracht door George Gershwin geschreven, en het stuk werd de herkenningsmelodie van het orkest. Tussen 1920 en 1929 had Whiteman in totaal 28 nummer 1-hits. Paul Whiteman nam veel klassiekers op gedurende zijn carrière, waaronder Wang Wang Blues, Mississippi Mud, Rhapsody in Blue, Wonderful One, Mississippi Suite en Grand Canyon Suite.
.jpg)
Zijn orkest is voor de jazzhistorici altijd wat controversieel. Hij werd al snel als King of Jazz betiteld en stond toe dat de Buescher Band Instrument Company hem op 13 augustus 1923 ook als dusdanig kroonde.[3] In 1930 speelde hij ook mee in een musical over hem met die titel. Zijn Paul Whiteman's Orchestra speelde zelden wat nu als jazz wordt beschouwd. Wel heeft hij een aantal van de grootste blanke jazzmusici in zijn orkest gehad: onder anderen Bix Beiderbecke, Red Nichols, Tommy Dorsey, Jimmy Dorsey, Frankie Trumbauer, Joe Venuti en Eddie Lang.
Hij probeerde een soort muziek te maken waarop makkelijk gedanst kon worden, die verwant was aan klassieke muziek maar tegelijk ook typisch Amerikaans.[4] Meestal speelde zijn orkest commerciële dansmuziek en semiklassieke werken. Ook Bing Crosby startte zijn carrière in een trio (The Rhythm Boys) bij Whiteman. Whiteman betaalde zijn musici hoge salarissen en was bij hen zeer geliefd. In de jaren 40 en 50 werkte Whiteman als musical director voor de American Broadcasting Company (ABC), maar kwam zo nu en dan nog met zijn orkest bijeen. In het begin van de jaren 60 speelde hij in Las Vegas.[5]
- Paul Whiteman en zijn orkest op de boulevard te Scheveningen tijdens hun bezoek aan Nederland in 1926.
Paul Whiteman met orkest in 1921.
Paul Whiteman in 1934, met Russ Columbo.
- ↑ Carnegie Hall linked open data; geraadpleegd op: 2 mei 2022; Carnegie Hall-identificatiecode voor vertegenwoordiger: 16325.
- ↑ (en) Vanneman, Alan, Forgotten and Fantastic: The King of Jazz. Bright Lights Film Journal (1 november 1999). Geraadpleegd op 27 april 2026 – via brightlightsfilm.com.
- ↑ (en) Berrett, Joshua, Uneasy lies the head. Louis Armstrong and Paul Whiteman: Two Kings of Jazz p. 123. Yale University Press (11 oktober 2004). Geraadpleegd op 27 april 2027 – via archive.org.
- ↑ (en) Yanow, Scott, Paul Whiteman: Profiles in Jazz. The Syncopated Times. Syncopated Media (22 januari 2020). Geraadpleegd op 28 april 2026 – via syncopatedtimes.com.
- ↑ Paul Whiteman op Red Hot Jazz Archives
