Pentanal

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Pentanal
Structuurformule en molecuulmodel
Structuurformule van pentanal
Structuurformule van pentanal
Algemeen
Molecuulformule
     (uitleg)
C5H10O
IUPAC-naam pentanal
Andere namen amylaldehyde, valeriaanaldehyde, valeraldehyde
Molmassa 86,1 g/mol
SMILES
CCCCC=O
CAS-nummer 110-62-3
EG-nummer 203-784-4
PubChem 8063
Waarschuwingen en veiligheidsmaatregelen
OntvlambaarCorrosief
Gevaar
H-zinnen H225 - H315 - H318
EUH-zinnen geen
P-zinnen P210 - P280 - P305+P351+P338
VN-nummer 2058
ADR-klasse 3
Fysische eigenschappen
Aggregatietoestand vloeibaar
Kleur kleurloos
Dichtheid 0,8 g/cm³
Smeltpunt −91 °C
Kookpunt 103 °C
Vlampunt 1 °C
Zelfontbrandings- temperatuur 205 °C
Waar mogelijk zijn SI-eenheden gebruikt. Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 °C, 1 bar).
Portaal:  Scheikunde

Pentanal of valeraldehyde is een onvertakt alifatisch aldehyde met vijf koolstofatomen. Het is een kleurloze vloeistof met een stekende geur.

Synthese[bewerken]

Pentanal wordt bereid door de oxidatie van het corresponderende primaire alcohol, 1-pentanol.

Industriële productie gebeurt door hydroformylering van 1-buteen, waarbij men mits gebruik van een gepaste katalysator (met fosfine-liganden) de vorming van het vertakte isovaleraldehyde kan vermijden.[1]

Toepassingen[bewerken]

Pentanal wordt gebruikt als vulkanisatieversneller en als smaakstof in voedingswaren.[2] Het aroma wordt omschreven als "fruitig", "noot" en "houtig".

Pentanal kan verder geoxideerd worden tot het carbonzuur valeriaanzuur, of gehydrogeneerd tot 1-pentanol.

Pentanal kan omgezet worden in trimethylolbutaan door het te reageren met formaldehyde in aanwezigheid van een alkalisch condenseermiddel, zoals natriumhydroxide.

Toxicologie en veiligheid[bewerken]

Pentanal is een vluchtige en licht ontvlambare stof. De dampen mengen goed met lucht en kunnen er een explosief mengsel mee vormen. Het is een corrosieve stof die de huid, de ogen en de ademhalingswegen prikkelt.