Plateelbakkerij Zuid-Holland

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
N.V. Koninklijke Plateelbakkerij Zuid-Holland
Overzicht voorgevel - Gouda - 20358555 - RCE.jpg
Locatie Gouda
Geopend 1898
Gesloten 1965
Tageltableau rond 1918

De N.V. Koninklijke Plateelbakkerij Zuid-Holland (Plazuid, PZH) (1898 - 1965) was een Goudse aardewerkfabriek.

Oprichting[bewerken]

In 1898 richt de Goudse pottenbakker Adrianus Jonker samen met Egbert Estié uit Purmerend de 'Plateelbakkerij Zuid-Holland, E. Estié & Co' op. Estié bracht zowel zijn vakkenis als materialen in voor een bedrag van ƒ 5000,- en Adrianus Jonker leverde een kapitaal van ƒ 9000,-. Het nieuwe bedrijf kocht voor ƒ 25.000 de aardewerkfabriek 'Het Hert' van de familie Jonker aan de Raam te Gouda.

Nieuwe naam[bewerken]

In 1903 wordt de samenwerking tussen Jonker en Estié ontbonden en wordt B.J.C. Hoyng de nieuwe eigenaar. De naam wordt gewijzigd in 'N.V. Plateelbakkerij Zuid-Holland', in de volksmond 'Plazuid' genoemd, in de laatste jaren van het bestaan van de fabriek vaak PZH. In 1930 verkrijgt het bedrijf het predicaat Koninklijk en de officiële naam wordt dan 'N.V. Koninklijke Plateelbakkerij Zuid-Holland'. Het bedrijf gaat zich toeleggen op Jugendstil-keramiek.

Staking en crisisjaren[bewerken]

In 1927 ontstaat er arbeidsonrust vanwege de onenigheden over een nieuw af te sluiten CAO voor de plateelarbeiders. De werknemers van 'Plazuid' leggen als eersten het werk neer en dat voorbeeld wordt nagevolgd door de collega's van de andere plateelfabrieken in Gouda. Pas in februari 1929 wordt – door bemiddeling van een Goudse wethouder – het conflict beslecht. Het bedrijf heeft veel te lijden van de daaropvolgende economische crisisjaren en in 1936 wordt zelfs overwogen om het bedrijf te sluiten. Door de productie vooral te richten op gebruiksaardewerk en minder op sieraardewerk weet men de dreigende sluiting te voorkomen.

Bloei en neergang[bewerken]

De serviezen van 'Plazuid' zijn in de jaren na 1935 toonaangevend. Ook na de Tweede Wereldoorlog floreert het bedrijf nog enige tijd, maar de concurrentie van de andere Goudse aardewerkbedrijven (vooral van Zenith en Goedewaagen) is groot. Net als Goedewaagen is 'Plazuid' bezig met het ontwikkelen van een nieuwe fabricagelijn: porselein. Goedewaagen slaagt erin om een hoogwaardige product bone china op de markt te brengen. Maar 'Plazuid' raakt door deze experimenten in de financiële problemen. In 1965 wordt het bedrijf van de ene op de andere dag gesloten. De verkoopleider van 'Plazuid' Jan Kamer treedt in dienst bij Goedewaagen. Hij zal na het faillissement van Goedewaagen in 1983 het initiatief nemen tot een nieuwe doorstart van dit bedrijf in Nieuw-Buinen.

Trivia[bewerken]

Plateel van de Zuid-Holland is opgenomen in de collectie van verschillende musea zoals: Gemeentemuseum Den Haag en Museum Boijmans Van Beuningen te Rotterdam.