Pomeroon (kolonie)
| Pomeroon | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Nederlandse kolonie | |||||
| |||||
| |||||
| Kaart | |||||
 | |||||
| 1688 | |||||
| Algemene gegevens | |||||
| Hoofdstad | Nieuw Middelburg | ||||
| Talen | Nederlands | ||||
| Munteenheid | gulden | ||||
| Regering | |||||
| Regeringsvorm | Kolonie | ||||
| Plv. staatshoofd | Gouverneur-Generaal | ||||
Pomeroon was een 17de-eeuwse Nederlandse kolonie in handen van de West-Indische Compagnie (WIC) in de regio langs de gelijknamige rivier aan de noordelijke kust van Zuid-Amerika. De kolonie vormde onderdeel van de koloniën die ook bekend zijn onder het verzamelbegrip Nederlands-Guiana. Tegenwoordig is de regio onderdeel van het onafhankelijke Guyana.
Nederzetting
[bewerken | brontekst bewerken]Eerste nederzetting
[bewerken | brontekst bewerken]Pomeroon was een kleine kolonie, die waarschijnlijk werd opgericht in 1581 als eerste Nederlandse (Zeeuwse) nederzetting. Deze werd waarschijnlijk in 1596 alweer verwoest door kapende Spanjaarden en inheemse Indianen. De inwoners van de nederzetting vluchtten daarop naar een eiland in de rivier de Essequibo, waar ze hetzelfde jaar onder leiding van Joost van der Hooge een nieuwe nederzetting stichtten. Fort Kyk-over-al dat tussen 1616 en 1621 door de WIC werd opgericht als onderdeel van de kolonie Essequebo aan de gelijknamige rivier bevond zich op de plaats van een ouder Portugees fort dat van der Hooge er aantrof bij aankomst.
Plantages
[bewerken | brontekst bewerken]In de beginjaren van de Europese kolonisatie van de Guyana's werden wel enkele plantages aangelegd in de nederzettingen, maar lag de nadruk vooral bij het opgezetten van factorijen voor ruilhandel met de inheemse lokale bevolking. Daarbij ging het onder meer om suikerriet, orleaan,[a] hoepelolie,[b] tabak en diverse houtsoorten.[c][1] Pas later verschoof de focus naar eigen productie en gingen de koloniën voornamelijk bestaan uit plantages waar onder meer koffie, suiker, katoen en indigo werden verbouwd. Deze plantages waren grotendeels langs de rivieren gelegen in de nabijheid van de Atlantische kust voor export. Op de plantages werkten slaven die door de WIC uit Afrika werden gehaald, voornamelijk de Nederlandse Goudkust.
Tweede nederzetting
[bewerken | brontekst bewerken]In 1650 (volgens andere bronnen 1657) werd de plek opnieuw bevolkt en ontstond er een stadje met enkele huizen, genaamd Nieuw Middelburg, en een fort Nova Zeelandia. De eerste jaren groeide de bevolking snel als gevolg van de vlucht van joden uit Portugees Brazilië. In 1689 werden alle gebouwen en plantages door Franse kapers verwoest. Deze klap kwam de kolonie niet te boven.
Pas aan het einde van de 18e eeuw werden opnieuw plantages opgericht aan de Pomeroon. De rivier Pomeroon was inmiddels onderdeel geworden van de Nederlandse kolonie Essequebo en Demerary.
Brits-Guiana en Guyana
[bewerken | brontekst bewerken]
In 1796 werd het gebied echter door de Britten veroverd. Bij de Vrede van Amiens (1802) werd het gebied weer teruggegeven aan Nederland, maar in september 1803 werden Essequebo en Demerary opnieuw door de Britten veroverd. In 1814 werd door de Conventie van Londen definitief bepaald dat de kolonie Brits zou blijven. De beslissing werd op 20 november 1815 officieel.[2] Tegenwoordig is het gebied onderdeel van het onafhankelijke Guyana. De naam is blijven voortbestaan in de regio Pomeroon-Supenaam die de voormalige kolonie bevat.
Kanttekeningen
- ↑ Een rode verfstof. Ook wel als annatto, orliaan, orlianus, oriane, oriaan[1]
- ↑ Ook als maraen/maaraan-olie of copaibabalsem; olie/balsem/oleohars van de Copaibabomen[1]
- ↑ Het ging hier vooral om verfhout en letterhout[1]
Bronnenlijst
- 1 2 3 4 Hulsman, L.A.H.C., Faculty of Humanities (FGw) - Amsterdam Institute for Humanities Research (AIHR) (2009). PhD thesis - Nederlands Amazonia: handel met indianen tussen 1580 en 1680. Universiteit van Amsterdam
- ↑ (en) British Empire, Berbice
Literatuur
- Netscher, Pieter Marinus (1888). Geschiedenis van de koloniën Essequebo, Demerary en Berbice, van de vestiging der Nederlanders aldaar tot op onzen tijd. Martinus Nijhoff, Den Haag.
- James Rodway History of British Guiana, 3 volumes (1894)
· 
· 