Rodium(III)chloride

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Rodium(III)chloride
Structuurformule en molecuulmodel
Kristalstructuur van rodium(III)chloride
Kristalstructuur van rodium(III)chloride
Algemeen
Molecuulformule
     (uitleg)
RhCl3
IUPAC-naam rodium(III)-chloride
Andere namen trichloor-rodium
Molmassa 209,2645 g/mol
SMILES
Cl[Rh](Cl)Cl
InChI
1S/3ClH.Rh/h3*1H;/q;;;+3/p-3
CAS-nummer 10049-07-7 (watervrij) 13569-65-8 (trihydraat)
EG-nummer 233-165-4
PubChem 24872
Waarschuwingen en veiligheidsmaatregelen
Schadelijk
Waarschuwing[1]
H-zinnen H302[1]
EUH-zinnen geen
P-zinnen geen
Fysische eigenschappen
Aggregatietoestand vast
Kleur roodbruin
Dichtheid 5,38 g/cm³
Smeltpunt ca. 450 °C
Kookpunt 717 °C
Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 °C, 1 bar).
Portaal  Portaalicoon   Scheikunde

Rodium(III)chloride is het zout van het edelmetaal rodium en het halogeen chloor, met als brutoformule RhCl3. Het is een roodbruine vaste stof, die van nature zo goed als niet voorkomt. Rodium(III)chloride komt voor in een vorm zonder kristalwater (anhydraat), die slecht oplosbaar is in water. Het trihydraat, RhCl3 · 3 H2O, is daarentegen goed oplosbaar in water. Dit trihydraat is de meest gebruikte vorm van het rodium(III)chloride.

Synthese[bewerken | brontekst bewerken]

Watervrij rodium(III)chloride ontstaat als metallisch (meestal poedervormig) rodium in reactie wordt gebracht met chloorgas bij 400 tot 800°C:

2 Rh + 3 Cl2 → 2 RhCl3

Het trihydraat wordt gemaakt door het gele pentahydraat van rodium(III)oxide te laten reageren met zoutzuur:

Rh2O3 • 5 H2O + 6 HCl → 2 RhCl3(H2O)3 + 2 H2O

Bij verwarmen van RhCl3 · 3 H2O boven 100°C treedt thermolyse op tot het in water onoplosbare, zwarte rodium(III)oxide.

Toepassingen en katalystische eigenschappen[bewerken | brontekst bewerken]

In de jaren '60 werd aangetoond dat rodium-complexen katalytisch zeer actief zijn in een groot aantal reacties. Rodium(III)chloride is een belangrijke uitgangsstof voor de synthese van deze katalysatoren, die ingezet worden in chemische processen waarbij koolmonoxide, waterstof en alkenen worden omgezet in andere verbindingen. Hoewel rodium een zeer duur metaal is, is door de hoge efficiëntie van de katalytische processen het vroeger vaker gebruikte kobalt meer naar de achtergrond verschoven. Een beroemd voorbeeld van een dergelijke katalysator is de Wilkinson-katalysator, die wordt bereid door rodium(III)chloride te laten reageren met trifenylfosfine:

RhCl3(H2O)3 + 4 PPh3 → RhCl(PPh3)3 + O=PPh3 + 2 HCl + 2 H2O

Deze Wilkinson-katalysator wordt gebruikt voor de hydrogenering van olefines.

Externe links[bewerken | brontekst bewerken]