Rolzegel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Sumerisch rolzegel en afdruk

Een rolzegel is een cilindrische zegel van aardewerk of steen met een spiegelbeeldige afbeelding in reliëf op het oppervlak. Het voordeel van de rolzegel ten opzichte van de zegelring is dat men bij het uitrollen, bijvoorbeeld in klei of gesmolten zegelwas, de afbeelding eindeloos kan herhalen; er ontstaat dan een bandvormige afdruk met translatiesymmetrie.

Rolzegels waren in de oudheid in het Midden-Oosten veel in zwang. Er zijn veel voorbeelden van zowel afdrukken als van de zegelstenen zelf gevonden bij opgravingen vooral in Irak, maar ook in bijvoorbeeld Sidon of Bahrein of zelfs in de Indus-vallei. De zegelstenen waren vaak ware kunststukjes van graveerkunst en uitgevoerd in kostbare materialen zoals lapis lazuli. De studie van rolzegels en hun afdrukken, de glyptiek is een belangrijk onderdeel van de archeologie van het Midden-Oosten. De glyptiek bevindt op het grensvlak van de archeologie en de geschiedenis, omdat de afdrukken soms wel en soms geen leesbare tekst bevatten.

Bij sommige precolumbiaanse culturen bestonden ook soortgelijke rolzegels. Deze werden in inkt gerold en gebruikt om textiel te decoreren.