Postlexicale regel: verschil tussen versies

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Verwijderde inhoud Toegevoegde inhoud
Pompidombot (overleg | bijdragen)
k lf, Help mee!, met AWB
GuppieB52 (overleg | bijdragen)
k fix verkeerd accent gebruik, replaced: wèl → wél met AWB
Regel 1: Regel 1:
Een '''postlexicale regel''' is een [[fonologie| fonologische]] regel die géén rechtstreekse toegang heeft tot het [[woordenschat|lexicon]] van een taal. Een dergelijke regel bezit de volgende kenmerken:
Een '''postlexicale regel''' is een [[fonologie|fonologische]] regel die géén rechtstreekse toegang heeft tot het [[woordenschat|lexicon]] van een taal. Een dergelijke regel bezit de volgende kenmerken:
#Hij geldt niet speciaal voor bepaalde [[grammatica|grammaticale categorieën]] of [[morfeem|morfemen]].
#Hij geldt niet speciaal voor bepaalde [[grammatica|grammaticale categorieën]] of [[morfeem|morfemen]].
#Er bestaan geen uitzonderingen op. Een postlexicale regel maakt als zodanig volledig deel uit van de basisfonologie van een bepaalde taal.
#Er bestaan geen uitzonderingen op. Een postlexicale regel maakt als zodanig volledig deel uit van de basisfonologie van een bepaalde taal.
#Een postlexicale regel kan nieuwe [[allofoon|allofonen]] creëren, die niet voorkomen in de [[onderliggende vorm| onderliggende vormen]] van een taal. Een voorbeeld in het [[Engels]] is de [[aspiratie (taalkunde)|aspiratie]] van de beginklanken in bijvoorbeeld de woorden ''pen'' en ''ten''. Deze klanken komen in het Engels niet voor als aparte fonemen.
#Een postlexicale regel kan nieuwe [[allofoon|allofonen]] creëren, die niet voorkomen in de [[onderliggende vorm]]en van een taal. Een voorbeeld in het [[Engels]] is de [[aspiratie (taalkunde)|aspiratie]] van de beginklanken in bijvoorbeeld de woorden ''pen'' en ''ten''. Deze klanken komen in het Engels niet voor als aparte fonemen.
#Hij is niet makkelijk toegankelijk voor [[native speaker|native speakers]]. De meeste moedertaalsprekers van het Engels zullen slechts met moeite het verschil horen tussen de uitspraak van de [[stemloos|stemloze]] [[dentaal]] in ''stop'' en die in ''top'', aangezien het hier voor hun gevoel om één en hetzelfde foneem gaat. (Daarentegen zal iemand die een heel andere taal dan het Engels als [[moedertaal]] heeft, bijvoorbeeld het [[Thai (taal)|Thai]], dit subtiele verschil juist wèl horen, aangezien ''t'' en ''tʰ'' voor hem twee aparte fonemen zijn).
#Hij is niet makkelijk toegankelijk voor [[native speaker]]s. De meeste moedertaalsprekers van het Engels zullen slechts met moeite het verschil horen tussen de uitspraak van de [[stemloos|stemloze]] [[dentaal]] in ''stop'' en die in ''top'', aangezien het hier voor hun gevoel om één en hetzelfde foneem gaat. (Daarentegen zal iemand die een heel andere taal dan het Engels als [[moedertaal]] heeft, bijvoorbeeld het [[Thai (taal)|Thai]], dit subtiele verschil juist wél horen, aangezien ''t'' en ''tʰ'' voor hem twee aparte fonemen zijn).
#Omdat hij niet aan de lexicale structuur gebonden is, kan een postlexicale regel ook over woordgrenzen heen gelden. Dit is bijvoorbeeld het geval bij [[regressieve assimilatie]] : [ɔb dun] is onderliggend [ɔp dun].
#Omdat hij niet aan de lexicale structuur gebonden is, kan een postlexicale regel ook over woordgrenzen heen gelden. Dit is bijvoorbeeld het geval bij [[regressieve assimilatie]] : [ɔb dun] is onderliggend [ɔp dun].
#Een postlexicale regel geldt altijd pas ná een [[lexicale regel]]. Een regel die na een postlexicale regel geldt kan dus zelf ook alleen maar postlexicaal zijn<ref>Gussenhoven, C. & Jacobs, H. (1998). Understanding Phonology. Arnold, Londen.</ref>.
#Een postlexicale regel geldt altijd pas ná een [[lexicale regel]]. Een regel die na een postlexicale regel geldt kan dus zelf ook alleen maar postlexicaal zijn<ref>Gussenhoven, C. & Jacobs, H. (1998). Understanding Phonology. Arnold, Londen.</ref>.


== Zie ook ==
== Zie ook ==
Regel 11: Regel 11:
*[[Sandhi]]
*[[Sandhi]]
{{appendix}}
{{appendix}}



[[Categorie:Grammatica]]
[[Categorie:Grammatica]]

Versie van 1 mei 2016 12:00

Een postlexicale regel is een fonologische regel die géén rechtstreekse toegang heeft tot het lexicon van een taal. Een dergelijke regel bezit de volgende kenmerken:

  1. Hij geldt niet speciaal voor bepaalde grammaticale categorieën of morfemen.
  2. Er bestaan geen uitzonderingen op. Een postlexicale regel maakt als zodanig volledig deel uit van de basisfonologie van een bepaalde taal.
  3. Een postlexicale regel kan nieuwe allofonen creëren, die niet voorkomen in de onderliggende vormen van een taal. Een voorbeeld in het Engels is de aspiratie van de beginklanken in bijvoorbeeld de woorden pen en ten. Deze klanken komen in het Engels niet voor als aparte fonemen.
  4. Hij is niet makkelijk toegankelijk voor native speakers. De meeste moedertaalsprekers van het Engels zullen slechts met moeite het verschil horen tussen de uitspraak van de stemloze dentaal in stop en die in top, aangezien het hier voor hun gevoel om één en hetzelfde foneem gaat. (Daarentegen zal iemand die een heel andere taal dan het Engels als moedertaal heeft, bijvoorbeeld het Thai, dit subtiele verschil juist wél horen, aangezien t en voor hem twee aparte fonemen zijn).
  5. Omdat hij niet aan de lexicale structuur gebonden is, kan een postlexicale regel ook over woordgrenzen heen gelden. Dit is bijvoorbeeld het geval bij regressieve assimilatie : [ɔb dun] is onderliggend [ɔp dun].
  6. Een postlexicale regel geldt altijd pas ná een lexicale regel. Een regel die na een postlexicale regel geldt kan dus zelf ook alleen maar postlexicaal zijn[1].

Zie ook