Morfeem

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Een morfeem is een deel van een woord met een eigen betekenis, dat niet in kleinere woorddelen met eigen betekenissen kan worden opgesplitst.

We onderscheiden vrije en gebonden morfemen:

  • een vrij morfeem komt ook als zelfstandig woord voor
  • een gebonden morfeem komt uitsluitend voor in combinatie met een of meer vrije morfemen.

Gebonden morfemen die voor een vrij morfeem worden geplaatst, noemen we voorvoegsels of prefixen. Gebonden morfemen die achter een vrij morfeem worden geplaatst, noemen we achtervoegsels of suffixen (in bepaalde gevallen spreken we van disfixen). Gebonden morfemen met meer eigen betekenis heten confixen. Daarnaast bestaan er in een aantal talen gebonden morfemen die middenin het vrije morfeem worden geplaatst: dit zijn infixen, transfixen, suprafixen of simulfixen.

Nog een bijzondere morfeemsoort is het interfix of bindmorfeem, dat in het Nederlands voornamelijk in de vormen -s- en -en- voorkomt (zie ook samenstelling).

Er zijn morfemen die in verschillende vormen voorkomen, vaak afhankelijk van de fonologische omgeving. Dit verschijnsel wordt allomorfie genoemd en in de morfofonologie bestudeerd.

Verwante begrippen[bewerken]

Een morfeem is geen zelfstandig woord. Het dient dus te worden onderscheiden van een cliticum.

Zie ook[bewerken]

Buiten de Tekstelementen onderaan