Koerdisch: verschil tussen versies

Naar navigatie springen Naar zoeken springen
1 byte verwijderd ,  2 jaar geleden
k
Linkfix ivm sjabloonnaamgeving / parameterfix
(→‎Culturele onderdrukking: status koerdisch in syrië, #1lib1ref)
k (Linkfix ivm sjabloonnaamgeving / parameterfix)
Het '''Koerdisch''' (''Kurdî'') is een verzamelnaam voor een familie van vijf [[Medisch_Medisch (taal)|Medische]] dialecten, die worden gesproken door de [[Koerden]]. In het noorden van Irak wordt voornamelijk Sorani en Bahdini/Badini gesproken.
 
Dialect Mukryani gesproken door Koerden in de steden Mahabad en Piranshahr.
 
== Varianten ==
[[FileBestand:Iranian-languages-map.jpg|thumb|300px|Iraanse talen, waaronder het:<br>Kurdî (rood)<br>Zazaki (violet)]]
Taalkundigen zijn het er niet over eens of er sprake is van een Koerdische taalfamilie met daarin diverse talen dan wel van dialecten binnen het Koerdisch. De visie dat het dialecten zijn heeft meer aanhang, aangezien Koerden van verschillende dialecten elkaar wel kunnen verstaan en in een zeer korte tijd elkaars taal kunnen spreken. Kurmanci kent het grootste aantal sprekers, Sorani is beter ontwikkeld door de grotere ruimte die het heeft gehad in Zuid-Koerdistan (Noord-[[Irak]]) en het Zazaki is wellicht het oudste dialect van het Koerdisch, verwant aan de taal van de [[Avesta (literatuur)|Avesta]], het heilige boek van de oude [[Zarathustra|Zoroaster]]s.
 
 
== Status van het Koerdisch ==
 
=== Turkije ===
Het Koerdisch werd tot de jaren 80 van de 20ste eeuw niet gedoogd in openbare en publieke gebouwen van Turkije, zoals bijvoorbeeld het parlementsgebouw, omdat het gezien werd als een uiting van separatisme en provocatie wat de eenheid van de Turkse republiek in gevaar zou kunnen brengen. Een belangrijk veroordeelde daarvoor was [[Leyla Zana]].<ref>[http://www.democracynow.org/2004/6/10/kurdish_political_prisoner_leyla_zana_released Kurdish Political Prisoner Leyla Zana Released After a Decade in Jail] Democracy Now!</ref> Vanaf 1991 zijn de verschillende Koerdische talen toegestaan in de publieke en/of openbare gebouwen van Turkije onder de Turkse President [[Turgut Özal]] (13 oktober 1927- 17 april 1993), die zelf van oorsprong Koerdisch was. Sinds 2002 is het toegestaan om Koerdische televisiezenders, radiozenders, kranten en tijdschriften op te richten in Turkije en sinds 2004 is zelfs Koerdisch onderwijs en les mogelijk in Turkije.
 
=== Syrië ===
In [[Frans Mandaat Syrië|Syrië tijdens het Frans mandaat]] mocht in het Koerdisch gepubliceerd worden, maar onderwijs was niet toegestaan. Het Koerdisch werd na de onafhankelijkheid niet als officiële taal erkend. Het gebruik van Koerdisch was niet toegestaan bij officiële gelegenheden.<ref>{{Citeer boek|medeauteurs=Postgate, J. N., British School of Archaeology in Iraq.|url=https://www.worldcat.org/oclc/163596378|titel=Languages of Iraq, ancient and modern|uitgever=British School of Archaeology in Iraq|plaats=[London?]|datum=2007|ISBN=9780903472210}}</ref> In [[Rojava]] wordt sinds 2015 onderwijs gegeven in het Koerdisch.<ref>{{Citeer web|url=https://www.al-monitor.com/pulse/originals/2015/11/syria-kurdistan-self-governance-teach-kurdish-language.html|titel=After 52-year ban, Syrian Kurds now taught Kurdish in schools|bezochtdatum=2018-01-17|auteur=bfarhat|datum=2015-11-06|werk=Al-Monitor|taal=en-us}}</ref>
 
== Schrift ==

Navigatiemenu