Kwel: verschil tussen versies

Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Geen verandering in de grootte ,  15 jaar geleden
k
geen bewerkingssamenvatting
kGeen bewerkingssamenvatting
kGeen bewerkingssamenvatting
Kwel wordt ook wel aangeduid als ''achterloopsheid'' of ''onderloopsheid'' waarbij deze termen vaker in combinatie met [[Kunstwerk (bouwkundig)|kunstwerk]]en worden gebruikt, terwijl kwel vaker wordt gebruikt in combinatie met dijken en natuur.
 
=== Ontstaan van natuurlijke kwel= ==
De grondwaterstroming, het reliëf en de geomorfologische opbouw van een gebied bepalen of er kwel ontstaat. Op de hogere delen van een gebied zakt het (regen)water in de bodem. Een deel van dit water stroomt af als [[watervoerende lagen|freatisch grondwater]] en komt zo direct in sloten en plassen terecht. De rest dringt door de slecht doorlatende laag heen en komt uiteindelijk in het eerste watervoerende pakket of dieper terecht.
 
De wet van de communicerende vaten zegt, dat water door de zwaartekracht van het ene vat naar het andere stroomt tot de waterniveaus gelijk zijn. (fig 1). In een hellend gebied zal het water van het hoger gelegen (infiltratie)gebied naar het lager gelegen gebied gaan stromen (fig. 2). Water dat op hoger gelegen delen is geïnfiltreerd en door de slecht doorlatende laag is gepasseerd heeft een grotere stijghoogte. Hierdoor is er een drukverschil en treedt het diepe grondwater als kwel aan de oppervlakte.
 
=== Polder(dijks)kwel= ==
Bij dijken langs [[polder]]s is kwel een normaal fenomeen. Door [[sloot (watergang)|sloten]] evenwijdig aan de dijk te graven, is de afvoer van het kwelwater gewaarborgd. Deze vorm van kwel treedt vooral op tussen twee polders met een hoogteverschil, bijvoorbeeld een oude [[veenpolder]] naast een [[droogmakerij]]. De veenpolders in Nederland liggen tussen 0 en 2 meter onder [[Normaal Amsterdams Peil|NAP]]. Droogmakerijen zijn tot ruim 6 meter diep. In veel veengebieden lekt het water weg naar de diepere polders. Bijvoorbeeld het veengebied van rond de [[Nieuwkoopse plassen]] verliest water aan de [[Polder Groot-Mijdrecht]]. Om het water in de sloten op peil te houden moet er water worden [[inlaat gebiedsvreemd water|ingelaten]]. De waterkwaliteit in de Nieuwkoopse plassen verandert hierdoor en natuurwaarden komen onder druk.
 
=== Rivier(dijks)kwel= ==
Kwelwater kan ook naar boven komen bij hoge waterstanden in een [[rivier]]. Het kwelwater komt dan onder de [[dijk (waterkering)|dijken]] door. Wanneer dit zich voordoet kan het de voorbode zijn van een [[dijkdoorbraak]] (zie [[piping]]).
 
=== Menselijke beïnvloeding van grondwaterstroming= ==
In Nederland wordt het watersysteem al eeuwenlang op kleine en grote schaal beïnvloed. De aanleg van polders is het bekendste voorbeeld. Maar in het oosten en zuiden van Nederland is ook grootscheeps de ontwatering aangepakt, die de natuurlijke kwel in Nederland tot een fractie van wat het ooit was heeft gereduceerd. Met de aanleg van kanalen zoals het Twentekanaal werd niet alleen de scheepvaart en de industrie gestimuleerd, het land werd in de wijde omtrek veel droger en meer geschikt voor de landbouw. Dergelijke kanalen snijden vaak diep in de bodem en beïnvloeden daarmee grondwaterstromen zeer sterk. Kwel neemt af of verdwijnt geheel.
Ook de ontwatering op kleine schaal beïnvloedt het voorkomen van kwel volgens hetzelfde principe.
3.675

bewerkingen

Navigatiemenu