Vattenfall

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Vattenfall
Centrale van Vattenfall in Boxberg (Duitsland)
Centrale van Vattenfall in Boxberg (Duitsland)
Oprichting 1909
Eigenaar Koninkrijk Zweden
Sleutelfiguren Magnus Hall (CEO)
Werknemers 30.181 (in FTE, 2014)
Producten Elektriciteit en warmte
Sector Nutsbedrijf
Industrie Energie
Omzet SEK 166,0 miljard (2014)
Winst SEK -8,3 miljard (2014)
Website (en) Vattenfall.com
Portaal  Portaalicoon   Economie
Bedrijfspand van Vattenfall in Stockholm
Stornorrfors waterkrachtcentrale

Vattenfall is een Zweedse energiemaatschappij, marktleider in de regio Noord-Europa. De naam Vattenfall betekent waterval en verwijst naar een oudere naam van dit concern, Kungliga Vattenfallstyrelsen ("Koninklijke Waterval-autoriteit"). 100 % van de aandelen in moedermaatschappij Vattenfall AB is in handen van de Zweedse staat.

Activiteiten[bewerken]

In 2011, produceerde de onderneming bijna 167 terawattuur (TWh) aan elektriciteit. Hiervan was 21% afkomstig van waterkrachtcentrales, 25% van kernenergiecentrales, 51% van centrales gestookt met fossiele brandstof (steenkool, gas en olie) en ten slotte 3% windenergie.[1] De onderneming staat daarmee op de vijfde plaats van Europese elektriciteitsproducenten en heeft een toppositie wat de productie van warmte betreft. Vattenfall is met name actief in Zweden, Finland, Polen, Duitsland en sinds medio 2009 ook in Nederland.

In het noorden van Zweden en Finland liggen de meeste van haar waterkrachtcentrales. De nucleaire energie komt van twee kerncentrales in Zweden (Forsmark en Ringhals) en twee in Duitsland (Brunsbüttel en Krümmel), beiden nabij de stad Hamburg. De gas- en kolencentrales staan met name in Duitsland, Polen en Nederland. Vattenfall beschikt ook over circa 700 windmolens, die tezamen 2,2 TWh aan elektriciteit produceren per jaar.

In Duitsland is Vattenfall de energieleverancier voor de staten Hamburg, Mecklenburg-Vorpommern, Brandenburg, Berlijn, Saksen-Anhalt, Thuringen en Saksen.

Bedrijfsgeschiedenis[bewerken]

Vattenfall begon haar activiteiten in 1909 toen de Zweedse overheid zich actief begon te bemoeien met de opwekking van elektriciteit. Er werden met name waterkrachtcentrales gebouwd, waaronder in 1952 de grootste in Zweden bij Harsprånget. In 1975-1976 nam Vattenfall de eerste kernenergiecentrales in gebruik. Gedurende de jaren 70 en 80 werden door het bedrijf in Zweden in totaal zeven kernenergiecentrales gebouwd.

Vanaf 1995 begon de internationale expansie van Vattenfall met overnames in Duitsland en Polen. In het economisch geliberaliseerde verenigde Europa greep het Vattenfall-conglomeraat de kans om energiemaatschappijen buiten Zweden over te nemen. Vattenfall kocht in 1999 voor zo’n 870 miljoen euro een aandelenbelang van 25% in Hamburgische Electricitats-Werke AG (HEW).[2] In mei 2001 kreeg het een meerderheidsbelang in HEW. In dezelfde maand nam HEW VAEG over en de bruinkoolproducent Lausitzer Braunkohle AG (Laubag). Vereinigte Energiewerke AG (VAEG) beheert het netwerk in het voormalige Oost-Duitsland en heeft diverse grote bruinkoolcentrales in handen. Laubag leverde bijna alle bruinkool voor de centrales van VAEG. In 2002 worden alle Duitse activiteiten gebundeld en werd Vattenfall de op twee na grootste elektriciteitsproducent in het land. Ongeveer 40% van de totale omzet van Vattenfall werd in dat jaar in Duitsland gerealiseerd en was na Zweden de belangrijkste markt voor het bedrijf. Medio 2009 nam het in Nederland Nuon over.

Op 30 juni 2011 heeft de Duitse regering een besluit genomen om alle 17 kerncentrales per 2022 te sluiten. Dit betekent voor Vattenfall een verlies van 1.187 MW aan productiecapaciteit en een buitengewone last van 10,5 miljard kronen om de fabrieken te ontmantelen en de aanwezige nucleaire brandstof veilig te verwerken.[3] Vattenfall verwacht dat de Duitse regering een deel van deze kosten voor haar rekening zal nemen.

In 2015 verkocht Vattenfall de Deense Nordjylland centrale.[4] Met de eerdere verkoop van twee andere kolencentrales, Amager in 2013 en Fyn in 2014, heeft Vattenfall geen fossiele centrales meer in het land.[4] Het blijft in het land actief met windenergie en dat past in de nieuwe strategie van het bedrijf. Per medio 2015 had Vattenfall in Denemarken 262 windturbines verdeeld over 37 windparken.[4]

Vattenfall heeft in september 2015 alle Duitse bruinkoolcentrales, inclusief mijnen, in de verkoop gedaan.[5] De centrales Boxberg, Jänschwalde, Schwarze Pumpe en Lippendor staan te koop. Kopers kunnen ook bieden op de 10 waterkrachtcentrales die grenzen aan het bruinkoolgebied, maar alleen als zij ook bieden op de bruinkoolactiviteiten. Na de verkoop blijft Vattenfall wel actief in Duitsland en heeft daar zo’n drie miljoen klanten. Medio april 2016 werd bekend dat de Tsjechische energiemaatschappij EPH en financiële partner PPF Investments het geheel overnemen voor een symbolisch bedrag.[6][7] De kopers kopen activa ter waarde van € 3,4 miljard, waarvan € 1,7 miljard aan kasmiddelen, maar ook € 2 miljard aan pensioenverplichtingen en de plicht om het afgegraven gebied te herontwikkeling en het milieu te herstellen.[8] Zo’n 7.500 werknemers gaan mee naar de nieuwe eigenaars.[8] Door de verkoop daalt de CO2-uitstoot van Vattenfall van 80 miljoen ton per jaar naar minder dan 25 miljoen ton.[6] Voor Vattenfall leidt op de verkoop een verlies van ruim € 2,5 miljard.[6] De transactie moet nog goedkeuring krijgen van de toezichthouders.[8]

Overname Nuon[bewerken]

Vattenfall is in Nederland bekend geworden door de overname van Nuon in 2009. Vattenfall en de aandeelhouders van Nuon sloten in februari 2009 een koopovereenkomst. Per 1 juli 2009 heeft Vattenfall een belang van 49% in Nuon. De rest van de aandelen Nuon zal Vattenfall overnemen in 2011 (15%), 2013 (15%) en ten slotte in 2015 (de laatste 21%). De overnamesom bedroeg € 4,8 miljard voor de eerste tranche. De prijs voor de overige 51% van de aandelen is reeds nu overeengekomen.[9] Voor de totale overname, dat is 100% van de aandelen Nuon, zal Vattenfall circa € 10 miljard gaan betalen. Bij Vattenfall Benelux, de nieuwe naam voor Nuon, werken circa 6.000 medewerkers. Vattenfall Benelux telt 2,6 miljoen klanten voor elektriciteit en 2,1 miljoen gasklanten.

Vattenfall maakte op 27 januari 2011 bekend een afschrijving te doen van 4,8 miljard Zweedse kronen, circa € 500 miljoen, op de goodwill van het Nuon. De reden voor deze afboeking was de structureel lagere marges in de energiesector.[10] In het derde kwartaal 2012 nam Vattenfall wederom een buitengewone last van 8,6 miljard kroon ofwel bijna € 1 miljard. Dit betrof vooral de activiteiten in Nederland vanwege de aanhoudende slechte marktomstandigheden. Er is overcapaciteit waardoor de prijzen en marges te laag zijn met name voor gasgestookte elektriciteitscentrales.[11] Op 23 juli 2013 maakte Vattenfall wederom een extra afschrijving bekend op haar belang in Nuon. Dit keer werd voor € 2,6 miljard afgeschreven. Na de afschrijvingen in 2011 en 2012 staat Nuon nog voor ongeveer € 6 miljard in de boeken van Vattenfall.[12]

Resultaten[bewerken]

In de tabel zijn de belangrijkste resultaten van Vattenfall opgenomen vanaf 2005. Tot 2011 valt de snelle groei van het bedrijf op mede als een gevolg van overnames, waaronder Nuon. Nadien staan de resultaten onder druk door dalende elektriciteitsprijzen en forse afschrijvingen op de centrales.

in miljoenen Zweedse kronen
Jaar[13] Omzet Bedrijfsresultaat Nettoresultaat Werknemers
(in FTE)
Elektriciteits-
productie
(in TWh)
2005 123.794 28363 20518 32.231 169,1
2006 135.802 27821 19858 32.308 165,4
2007 143.369 28583 20686 32.396 167,6
2008 164.549 29895 17763 32.801 162,1
2009 205.407 27938 13448 36.593 158,9
2010 213.572 29853 13185 38.459 172,4
2011 181.040 23209 10416 37.679 166,7
2012 167.313 25958 17047 33.059 178,9
2013 172.253 -6218 -13543 31.819 181,7
2014 165.945 -2195 -8284 30.181 172,9

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]