Verhuisdoos

Verhuisdoos

Een verhuisdoos is een kartonnen doos om goederen, zoals voorwerpen uit een inboedel, te vervoeren bij een verhuizing. Een typische verhuisdoos heeft handvatten en een eenvoudig te sluiten deksel.

Geschiedenis en Ontwikkeling

De geschiedenis van de verhuisdoos is nauw verbonden met de ontwikkeling van kartonnen verpakkingen in de 19e eeuw.

Vroege kartonnen dozen (1817)

De eerste commerciële kartonnen dozen werden vermoedelijk rond 1817 in Engeland geproduceerd door het bedrijf M. Treverton & Son. Deze dozen waren gemaakt van eenvoudig karton (paperboard), zonder golfstructuur, vergelijkbaar met een ontbijtgranendoos. In hetzelfde jaar verscheen in Duitsland een bordspel genaamd "Das Spiel der Belagerung" (Het Spel der Belegering) dat in een kartonnen doos werd verkocht.

Er bestaat discussie over de rol van Sir Malcolm Thornhill, die volgens sommige bronnen in 1817 de eerste kartonnen doos zou hebben uitgevonden. Onderzoek wijst uit dat Thornhill mogelijk nooit heeft bestaan en dat zijn naam vanaf 2007 door een Wikipedia-gebruiker werd toegevoegd, wat leidde tot een voorbeeld van citogenesis waarbij de onjuiste informatie in verschillende boeken en honderden webpagina's werd overgenomen.

Uitvinding van golfkarton (1856)

Een belangrijke mijlpaal was de uitvinding van golfkarton in 1856 door de Engelsen Edward Charles Healey en Edward Ellis Allen. Zij ontwikkelden een procedé waarbij papier werd geplooid met behulp van twee gecanneleerde cilinders, waardoor het een golvende vorm kreeg. Dit gegolfde papier werd aanvankelijk uitsluitend gebruikt als voering in hoge hoeden om deze steviger en comfortabeler te maken.

Eerste verpakkingstoepassing (1871)

Het duurde vijftien jaar voordat men ontdekte dat golfkarton ook voor verpakkingsdoeleinden kon worden gebruikt. Op 19 december 1871 ontving Albert L. Jones uit New York het eerste Amerikaanse patent voor enkelzijdig golfkarton als verpakkingsmateriaal. Jones gebruikte het gegolfde karton om glazen flessen en petroleumlampenkappen tijdens transport te beschermen. Het enkelzijdige golfkarton bestond uit een laag gegolfd papier met aan één kant een vlakke kartonnen laag.

Dubbelzijdig golfkarton (1874)

In 1874 verbeterde Oliver Long het ontwerp van Jones aanzienlijk door aan beide zijden van het gegolfde papier vlakke kartonlagen (liners) toe te voegen. Deze innovatie resulteerde in het dubbelzijdige golfkarton zoals we dat nu kennen. De toevoeging van liners aan beide kanten verhoogde de drukweerstand en stapelsterkte dramatisch, waardoor dozen zwaardere ladingen konden dragen en veiliger gestapeld konden worden. In hetzelfde jaar bouwde G. Smyth de eerste machine voor massaproductie van golfkarton.

Voorgevouwen dozen (1890)

De voorgevouwen kartonnen doos werd in 1890 bij toeval uitgevonden door Robert Gair, een uit Schotland afkomstige drukker en fabrikant van papieren zakken in Brooklyn. Tijdens het drukken van zaadjes-zakken verschoof een metalen liniaal die normaal gesproken voor het vouwen werd gebruikt, waardoor de zakken werden doorgesneden in plaats van gevouwen. Deze "onfortuinlijke" gebeurtenis waarbij 20.000 zakken werden vernietigd, deed Gair beseffen dat door tegelijkertijd te snijden en te vouwen, geprefabriceerde dozen konden worden gemaakt uit platte stukken karton die eenvoudig tot verpakkingsdozen konden worden gevouwen. Deze uitvinding vormde de basis voor de massaproductie van kartonnen dozen.

Eerste golfkartonnen dozen (1894-1895)

De eerste golfkartonnen dozen werden in 1894 in de Verenigde Staten geproduceerd door Henry Norris en Robert Thompson van de Thompson Norris Company. In 1895 begon Wells Fargo deze dozen te gebruiken voor verzendingsdoeleinden. Golfkartonnen dozen waren niet alleen goedkoper en lichter dan traditionele houten kratten, maar ook eenvoudiger op te slaan. Ondanks deze voordelen waren de koeriersdiensten van Wells Fargo aanvankelijk wantrouwig over de stevigheid en duurzaamheid van de kartonnen dozen.

Verhuizen in Nederland

In Nederland verliep het verhuizen vroeger heel anders dan tegenwoordig. Ongeveer 100 jaar geleden, rond de jaren 1920, gebruikte men theekisten om spullen in te verhuizen, aangezien verhuisdozen zoals we die nu kennen er toen nog niet waren. Deze houten theekisten waren niet ideaal, maar men had weinig alternatieven. Het vervoer gebeurde met paard en wagen of met een handkar, en alle spullen moesten met de hand worden gesjouwd, wat het verhuizen tot een zwaar en tijdrovend karwei maakte. Pas later in de 20e eeuw werden kartonnen verhuisdozen algemeen beschikbaar en gangbaar in Nederland.

Verdere ontwikkeling 20e eeuw

In het begin van de 20e eeuw werd golfkarton een industriestandaard voor verpakking en verzending, dankzij de duurzaamheid, betaalbaarheid en veelzijdigheid. In 1903 werd golfkarton officieel goedgekeurd als verzendmateriaal en gebruikt voor het verzenden van ontbijtgranen. Tegen het midden van de 20e eeuw was het materiaal zo goedkoop geworden dat het ook voor het verpakken van fruit en verse producten kon worden gebruikt, waardoor kneuzingen tijdens transport van boerderij naar markt werden verminderd.

Eigenschappen

Een verhuisdoos is een meestal stevige doos, soms gemaakt uit dubbelgeplakt golfkarton. Enkelzijdig golfkarton is doorgaans minder geschikt voor verhuisdozen omdat dit minder stevigheid biedt. Een standaardafmeting voor verhuisdozen is 485 x 325 x 380 mm (L × B × H) met een inhoud van 60 liter, hoewel er soortgelijke verhuisdozen zijn met een andere maat zoals 475 x 320 x 350 mm met een inhoud van 50 liter. Goed verdeeld kan er maximaal zo'n 25 kilo in een standaardverhuisdoos, zonder dat deze kapot gaat. Er zijn speciale lage verhuisdozen voor zware objecten zoals boeken of zwaar servies.

Een verhuisdoos kan worden verkleind door tot op de gewenste hoogte de hoeken in te snijden en de zijwand als om te vouwen tot 'deksel'; vergroten kan door de flappen van de doos open te laten en aaneen te plakken met tape. In sommige verhuisdozen is met een rode band aan de binnenkant de maximale vulhoogte aangegeven. Dozen die niet helemaal vol zijn kunnen opgevuld worden met bijvoorbeeld proppen kranten en stukken karton, vlokken van piepschuim of bioplastics, flo-pack (al dan niet biologisch afbreekbare stukjes schuim), plastic luchtkussentjes of noppenfolie (bubbeltjesplastic), zodat de dozen niet inzakken en de inhoud niet verschuift tijdens het transport. Bij een breekbaar voorwerp - al dan niet extra verpakt in bijvoorbeeld bubbelplastic - kan er een laag met stukjes schuim op de bodem aangebracht worden met eventueel een extra kartonnen bodem, zodat bij neerzetten van de doos of zelfs bij een eventuele val de inhoud heel blijft.

Een verhuisdoos heeft aan weerszijden twee insnijdingen die dienen als handvatten waarmee de verhuisdoos kan worden opgetild. Bij sterkere verhuisdozen zijn deze handgrepen verstevigd met een verstevigingstape. De versterkingstape is vaak aangebracht tussen de buitenste papierbaan en de golf.

Op de zij- en/of bovenkant van de doos kan een etiket worden geplakt waarop staat wat er in de doos zit en waar de doos naartoe moet, zodat verhuizers bij het uitladen op het nieuwe adres weten naar welk vertrek de doos moet.

Typen vouwsysteem

De Amerikaanse vouwdoos moet aan de onderkant voorzien worden van tape om er voor te zorgen dat de inhoud er aan de onderzijde niet uitvalt wanneer de doos wordt opgetild. Daarnaast bestaat ook nog de doos met "autolock"-bodem. Deze doos sluit zich aan de onderzijde door de vouwbeweging die men maakt om de doos uit te klappen.

Statiegeld

Verhuisdozen voor professionele verhuisbedrijven zijn relatief kostbaar en kunnen meermaals worden gebruikt, daarom wordt er wel statiegeld over geheven. Eenmaal afgeschreven kan een verhuisdoos bij het papier- en kartonafval.

Alternatief

Naast de gebruikelijke verhuisdoos zijn er ook dozen bestemd voor specifieke voorwerpen, zoals boekendozen, garderobedozen en archiefdozen.

De bananendoos is een populair alternatief voor de verhuisdoos of boekendoos vanwege zijn stevigheid en formaat.

Voetnoten