Villa Zonnehoek

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Villa Zonnehoek
Voorzijde
Voorzijde
Locatie Rotterdam
Coördinaten 51° 55′ NB, 4° 31′ OL
Oorspr. functie Woonhuis
Huidig gebruik Woonhuis
Start bouw 1890
Bouw gereed 1891
Bouwstijl Neorenaissance
Monumentstatus Gemeentelijk monument nr. E-145
Architect A. van Ameyden (1890); M. Brinkman (1914)
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde

Villa Zonnehoek is een gemeentelijk monument in de Nederlandse stad Rotterdam, gelegen aan de Honingerdijk in het oosten van de wijk Kralingen.

Vroegste tijd[bewerken]

Vanaf de 17de eeuw schiepen vooral vermogende Rotterdammers in Kralingen buitenhuizen en tuinen. De ruimte is er gaandeweg opgevuld, bespoedigd nadat de gemeente Kralingen de regie nam door in 1874 grond op te kopen en de ontwikkelingen te gaan sturen. Onder de naam Park Honingen werd het gebied rondom het vroegere Slot Honingen ingericht als openbare wandelplaats en villapark. Het uiterlijk van de meeste huizen suggereert dat zij eind 19de, begin 20ste eeuw ontstaan zijn. In 1895 annexeerde Rotterdam de gemeente Kralingen. Natuurlijk had de annexatie allerlei gevolgen voor Kralingen. In ruimtelijke zin was een belangrijk gevolg de aanzienlijke verdichting van het ‘stedelijk weefsel’ (de stad Rotterdam annexeerde immers om te kunnen groeien). Het villagebied werd omstreeks 1900 ook dichter bebouwd.

Ontstaan[bewerken]

In 1890 ontwerpt Architect A. van Ameyden van Duym een vrijstaande villa in rijke, eclectische vormentaal. De opdrachtgever is cargadoor (scheepsmakelaar of scheepsbevrachter) James Smith. Smith sticht jaren eerder na aankoop van gronden en opstallen ook het Arboretum Trompenburg, dat meteen oostelijk van de villa begint. Tevens laat hij vlakbij voor zijn zoon William villa Zomerlust bouwen. De familie gaat later Van Hoey Smith heten en houdt het Arboretum tot 1958 in particuliere handen, waarna een Stichting het beheer krijgt en het park voor publiek wordt opengesteld. De familie Van Hoey Smith speelt op meerdere terreinen een belangrijke rol in Rotterdam.

Chronologie[bewerken]

In 1914 ontwerpt architect Michiel Brinkman een uitbreiding rechtsvoor de villa. De uitbouw over drie lagen, met een grote erkerkamer met halfrond front op de bel-etage, wordt in harmonie met het bestaande vormgegeven. Hierbij werd de gevel aan de Essenweg niet meer als voorgevel beschouwd, maar de gevel rechts ervan, gelegen aan de zijde van de Honingerdijk. Aan die zijde bevond zich voordien al de hoofdentree, maar de gevel werd nadrukkelijker gemaakt door het toegevoegde bouwvolume. Michiel Brinkman (1873-1925) wordt regelmatig verward met zijn zoon Jan Brinkman. De zoon is de beroemd geworden functionalist en modernist. Die zette samen met Leendert van der Vlugt vanaf 1925 het bureau van zijn vader Michiel voort. Michiel Brinkman had, vooral in Rotterdamse regio, een bloeiende ontwerppraktijk en was zowel typologisch als stilistisch veelzijdig.

In 1956 wordt de villa een tehuis voor kinderen en jongeren. De functiewijziging gaat gepaard met een stevige transformatie, met name van de interieurs. Later is de villa in gebruik ten behoeve van begeleid wonen van jongvolwassenen.

Een uit 1982 bewaarde set tekeningen getuigt van een voorgenomen verbouwing naar plannen van Ontwerpburo Eric Bakema. Het heeft er alle schijn van dat de plannen niet conform tekeningen zijn uitgevoerd en dat een meer bescheiden verbouwing en herinrichting hebben plaatsgevonden.

Rond de eeuwwisseling heeft de villa weer een woonbestemming, zoals ruim een eeuw eerder bij de nieuwbouw bedoeld. De nieuwe eigenaar renoveert het huis, waarbij eigentijdse wooneisen en van elders aangekochte interieuronderdelen worden gecombineerd met wat inmiddels van de vooroorlogse toestand resteert. De indeling en aankleding uit de tehuis-periode worden zoveel mogelijk opgeruimd.

Gemeentelijk monument[bewerken]

Villa Zonnehoek is sinds 2006 een gemeentelijk monument (nr. E-145). Het uit 1890 daterende pand is van belang vanwege cultuur- en architectuurhistorische waarde als kenmerkend voorbeeld van een laat negentiende eeuwse villa voor de gegoede stand in neorenaissance stijl vormgegeven. Tevens is het van belang wegens de ensemblewaarde als beeldbepalend onderdeel van de villabebouwing aan de Honingerdijk en Essenweg.