Waterstofhypochloriet

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Waterstofhypochloriet
Structuurformule en molecuulmodel
Structuurformule van waterstofhypochloriet
Structuurformule van waterstofhypochloriet
Algemeen
Molecuulformule
     (uitleg)
HClO
IUPAC-naam waterstofhypochloriet
Andere namen hypochlorigzuur, chloor(I)zuur
Molmassa 52,46034 g/mol
SMILES
OCl
InChI
1/ClHO/c1-2/h2H
CAS-nummer 7790-92-3
EG-nummer 232-232-5
PubChem 24341
Goed oplosbaar in water
Evenwichtsconstante(n) pKa = 7,49[1]
Waar mogelijk zijn SI-eenheden gebruikt. Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 °C, 1 bar).
Portaal  Portaalicoon   Scheikunde

Waterstofhypochloriet, hypochlorigzuur of onderchlorigzuur is een zwak en instabiel anorganisch zuur met als brutoformule HClO. Het komt als zodanig enkel voor in een waterige oplossing. Waterstofhypochloriet behoort tot de groep der halogeenzuurstofzuren.

Synthese[bewerken]

Een oplossing van waterstofhypochloriet kan bereid worden door dichloormonoxide op te lossen in water:[2]

\mathrm{Cl_2O\ +\ H_2O\ \rightleftharpoons\ 2\ HClO}

Het ontstaat tevens bij het oplossen van chloorgas in water, waarbij ook waterstofchloride gevormd wordt:[3]

\mathrm{Cl_2\ +\ H_2O\ \rightleftharpoons\ HClO\ +\ HCl}

Deze reacties zijn allen evenwichtsreacties. Het is daardoor onmogelijk om het watervrije zuur te bereiden.

Eigenschappen en reacties[bewerken]

In water reageert waterstofhypochloriet als een (zeer) zwak zuur (met een pKa van ongeveer 7,5 is het zo'n 1000 keer minder zuur dan azijnzuur) en een sterke oxidator. Het zuur is zelfs in waterige oplossing niet stabiel: er treedt langzame ontleding op waarbij dichloor, dizuurstof en waterstofperchloraat ontstaan.[1] De kleur van de oplossing is groengeel, afkomstig van het chloorgas dat wordt gevormd. De zouten van waterstofhypochloriet zijn stabieler en worden gebruikt als bleekmiddelen en oxidatoren. Voorbeelden hiervan zijn natriumhypochloriet en calciumhypochloriet.

Het toevoegen van een zoutzuur aan een oplossing van waterstofhypochloriet leidt tot vorming van chloorgas:

\mathrm{HCl\ +\ HClO\ \longrightarrow\ Cl_2\ +\ H_2O}

Deze reactie treedt ook op bij oplossingen van zouten van het zuur, zoals met natriumhypochloriet:

\mathrm{HCl\ +\ NaClO\ \longrightarrow\ Cl_2\ +\ NaOH}

Het is bekend dat waterstofhypochloriet met een groot aantal biologische moleculen reageert, waaronder het DNA, RNA,[4] vetzuren, cholesterol[5] en proteïnen.[6]

Toepassingen[bewerken]

Waterstofhypochloriet wordt in de organische synthese gebruikt bij de omzetting van alkenen naar chloorhydrines.[7] Zo wordt 2-chloorethanol gesynthetiseerd uit etheen:

\mathrm{C_2H_4\ +\ HClO\ \longrightarrow\ C_2H_5ClO}

Verder wordt het ingezet als bleekmiddel en oxidator. In die hoedanigheid treedt het op als desinfecterend middel, onder andere in zwembaden.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]