Willem Banning

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Willem Banning
Banning (1911)
Banning (1911)
Persoonlijke gegevens
Volledige naam Willem Banning
Geboortedatum 21 februari 1888
Geboorteplaats Makkum
Sterfdatum 7 januari 1971
Sterfplaats Driebergen
Wetenschappelijk werk
Vakgebied theologie, pastoraat, wijsgerige sociologie
Publicaties Hedendaagse sociale bewegingen
Bekend van Woodbrookers, Kerk en Wereld, Tijd en Taak, SDAP, PvdA
Promotor G.J. Heering
Overig
Religie Nederlands-Hervormd

Willem Banning (Makkum, 21 februari 1888Driebergen, 7 januari 1971) was een Nederlands predikant, theoloog en vooraanstaand religieus-socialist. Hij was aanjager van de na-oorlogse vernieuwing in de Nederlands Hervormde kerk en medeoprichter van de PvdA.

Levensloop[bewerken]

Opleiding en beroep[bewerken]

Banning was afkomstig uit Friesland. Hij was aanvankelijk onderwijzer, maar kreeg later gelegenheid om theologie te gaan studeren. Willem kwam toen in aanraking met het marxisme. Na zijn studie werd hij vrijzinnig-hervormd predikant en later (1946-1958) buitengewoon hoogleraar kerkelijke en wijsgerige sociologie in Leiden. Hij was daarmee een van de grondleggers van de godsdienstsociologie in Nederland.

Religieuze en wetenschappelijke activiteiten[bewerken]

Vanaf eind jaren '20 werd hij de voorman van de religieus-socialistische beweging in Nederland. Hij was voorzitter van de Arbeidersgemeenschap der Woodbrookers en directeur (1945-1953) van Kerk en Wereld in Driebergen. Dit was een vormingscentrum van de Nederlands Hervormde kerk, en is later overgegaan in de Hogeschool De Horst. De Woodbrookers gaven het blad Tijd en Taak uit, waarvan Banning hoofdredacteur was. Na de oorlog was hij een voorvechter van hervormingen in de Nederlands Hervormde kerk. Hij richtte het blad Wending op, met als ondertitel maandblad voor evangelie en cultuur.[1] Hij was ook een productief publicist; hij schreef o.a. een biografie van Karl Marx, over Europa en de dreiging van het fascisme en veel over pastoraat en praktische theologie. Zijn boek Hedendaagse sociale bewegingen (1938) was decennia lang een standaardwerk. Op een ledenvergadering van de VVP (Vereniging van Vrijzinnige Protestanten) in 2013 werd hij verkozen tot de belangrijkste vrijzinnige theoloog van Nederland.[2]

Politieke activiteiten[bewerken]

Banning was ook een vooraanstaand christen-pacifist en partijbestuurder van de SDAP (1931-1938). Tijdens zijn internering in het kamp Sint-Michielsgestel, van mei 1942 tot december 1943, was hij één van de Heeren Zeventien. Na de bevrijding werd hij actief in de Nederlandse Volksbeweging die de aanzet gaf tot de Doorbraak. Hij was voorzitter van het oprichtingscongres van de PvdA in 1946 en lid van het hoofdbestuur.

Enige werken[bewerken]

  • Hedendaagse sociale bewegingen: achtergronden en beginselen, 1e druk 1938, 13e geheel herziene druk door H.E.S. Woldringh, Houten [etc.] : Bohn Stafleu Van Loghum, 1998, ISBN 90-313-2673-9
  • Karl Marx: leven, leer en betekenis, 1e druk 1960, 14e druk 1977, Utrecht : Het Spectrum, ISBN 90-274-4825-6
  • Handboek pastorale sociologie, 7 delen (1953-1962), 's-Gravenhage : Boekencentrum
  • Kompas : een toelichting op het Beginselprogramma van de Partij van de Arbeid, Amsterdam : Partij van de Arbeid, 1947

Bibliografie[bewerken]

  • Bomhoff-van Rijn, M.L. Banning als denker, Utrecht : De Ploeg, 1988, ISBN 90-6584-051-6
  • Wirdum-Banning, H. van Willem Banning, 1888-1971 : leven en werken van een religieus socialist, Amersfoort : De Horstink, 1988, ISBN 90-6184-336-7.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. 1946-1991, ISSN 0043-2695
  2. Banning gekozen tot belangrijkste vrijzinnige theoloog, Website VVP, beweging voor eigentijds geloven, 13 oktober 2013