Willemijn Stokvis

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Willemijn Stokvis
Willemijn Stokvisfoto: Léon van Hedel
Willemijn Stokvis
foto: Léon van Hedel
Persoonlijke gegevens
Volledige naam Willemine Léonore Stokvis
Geboortedatum 4 februari 1937
Geboorteplaats Vianen
Nationaliteit Vlag van Nederland Nederlands
Wetenschappelijk werk
Vakgebied kunstgeschiedenis
Belangrijke prijzen Carel van Mander-prijs
Portaal  Portaalicoon   Geschiedenis

Willemine Léonore (Willemijn) Stokvis (Vianen, 4 februari 1937) is een Nederlands kunsthistorica.

persoonlijke gegevens[bewerken]

Stokvis was van 1961-1970 gehuwd met de kunstschilder Henrí de Haas, met wie zij twee zoons en drie kleinkinderen kreeg

Loopbaan[bewerken]

Stokvis studeerde kunstgeschiedenis aan de Universiteit Utrecht. Haar proefschrift (Cobra. Geschiedenis, voorspel en betekenis van een beweging in de kunst van na de Tweede Wereldoorlog, 1973) bevat een diepgaande studie van Cobra. In 1975 ontving zij daarvoor de Carel van Mander-prijs. In 2001 publiceerde het Nederlands Fonds voor de letteren een brochure (no.5 in een reeks) met de titel 'Quality Non-Ficition From Holland Special Issue: 20th Century Classics', waarin het Cobraboek van Stokvis als een van de elf genoemde boeken werd vermeld en beschreven. Eveneens in 2001 verscheen een geheel herziene vijfde druk van dit proefschrift, ook in het Frans en het Deens. In 2017 verscheen haar wederom geheel herziene dissertatie in de Engelse taal. Korte versies verschenen in het Spaans, Engels, Nederlands, Frans, Duits en Chinees. 22 Februari 2017 werd Stokvis benoemd tot officier in de orde van Oranje Nassau.

Stokvis werkte bij het Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam en als kunstcriticus onder andere voor Vrij Nederland. Van 1979 tot 1999 was zij docent moderne kunst aan de Universiteit Leiden.

Stokvis is samensteller, bewerker en (mede-) auteur van diverse boeken over moderne kunst, en schreef op dat gebied vele artikelen voor catalogi, kranten en tijdschriften.

Boeken[bewerken]

  • Cobra. Geschiedenis voorspel en betekenis van een beweging in de kunst van na de tweede wereldoorlog, Amsterdam: De Bezige Bij, 1974, (1980, 1985, 1990), ISBN 90 234 5159 7
  • De doorbraak van de moderne kunst in Nederland, de jaren 1945-1951, Amsterdam: Meulenhoff/Landshoff, 1984, (1990), ISBN 90 290 1585 3 (met bijdragen van Isabel Brouwer en andere studenten)
  • Lucebert dichter schilder, Amsterdam: Uniepers, 1984; (herziene 2e druk) Abcoude: Uniepers, 1993, ISBN 90 6825 094 9
  • Cobra, de internationale van experimentele kunstenaars, (oorspronkelijke uitgave Cobra, Movimiento artístico internacional de la segunda posguerra, Barcelona: Ediciones Polígrafa, 1987), in verschillende talen verschenen, onder andere in het Nederlands te Amsterdam: Meulenhoff, 1988, ISBN 90 290 8170 8
  • Vrij spel, Nederlandse kunst 1970-1990, Amsterdam: Meulenhoff, 1993, ISBN 90 290 8323 9 (met medewerking van Kitty Zijlmans en bijdragen van Jeske de Bekker en anderen)
  • Dora Dolz luchtspiegelingen, beloften en herinneringen, Amsterdam: Judith Leyster Stichting, 1993, (met een oeuvrecatalogus, tentoonstellingsoverzicht en bibliografie door Elise van Melis), tekst ook in het Engels. ISBN 90-801406-1-9.
  • De taal van Cobra, Abcoude: Uniepers / Cobra Museum voor Moderne Kunst Amstelveen, 2001, ISBN 90 6825 275 5; 2e druk paperback, idem, 2004, en gebonden, ISBN 90 6825 300 X (samen met Marijke Uittenbroek)
  • Cobra 3 dimensionaal, Blaricum, V+K Publishing, 1998, ISBN 90 6611 552 1. Verscheen in het Engels onder de titel Cobra 3 dimensions, Londen, Lund Humphries, 1999.
  • Cobra de weg naar spontaniteit, Blaricum: V+K Publishing, 2001, ISBN 90 74265 14 6; 2e druk, paperback, Alphen a/d/ Rijn: Icob, 2004, ISBN 90 5947 050 8. Verscheen in het Frans onder de titel Cobra la conquête de la spontanéité, Parijs: Gallimard, 2001, en in het Deens, onder de titel Cobra spontanitetens veje, Kopenhagen, Søren Fogtdal, 2001, ISBN 87-617-3024-6; 2e druk, paperback, Kopenhagen, Kunstbogklubben, 2004, ISBN 87-11-23035-5
  • Cobra the last avant-garde movement of the twentieth century, Londen: Lund Humphries, 2004, ISBN 0 85331 898 0
  • Klein Cultureel Woordenboek van de Nederlandse kunst, Amsterdam: Anthos, 2005, ISBN 90 414 0982 3 (Samen met Ilja Veldman en Elly Cassee)
  • Cobra ABC, Nijmegen, BnM uitgevers, 2007, ISBN 978-90-77907-64-1
  • Cobra 1948-1951, Uitgeverij Waanders, 2008, ISBN 978-90-40084-74-4
  • De verborgen wereld van Eugène Brands; de periode van crisis, bezetting en naoorlogse jaren, Deventer: Thieme Art / Soesterberg: Aspekt, 2010, ISBN 978 90 78964 67 4; NUR 642,646
  • Cobra 1948-1951 The History of a European Avant-Garde Movement, Rotterdam, nai010 publishers, 2017, ISBN 978-94-6208-263-3

Artikelen -selectie-[bewerken]

1966 -‘De “Cobrabeweging” November ‘48- November ‘51’ (pp. 7-26), en korte biografieën van 32

            Cobraleden, in: de catalogus Cobra 1948/51, Museum Boymans-van Beuningen, Rotterdam. 
            Deze teksten werden overgenomen in het Deens, in de Louisiana Revy, no. 1, augustus 1966, 7e
            jrg., die als catalogus diende van dezelfde tentoonstelling die in 1966 ook in het 
             Louisianamuseum, te Humlebæk, in Denemarken werd gehouden.

1971 -Vijf eeuwen Nederlandse boekdrukkunst, in zes talen verschenen als uitgave van het Ministerie

                     van Buitenlandse Zaken t.g.v. de jaarwisseling 1970/’71 en bijlage bij een agenda 
                    (overgenomen en als boekje uitgebracht door de Arbeiderspers, Amsterdam, 1971), 52 pp.

1974 -‘De gedrochtelijke wezens van Pierre Alechinsky (een Belgisch schilder onder Japanse

                     invloed)’, Vrij Nederland, jrg. 35, 7 dec. 1974, p. 24.

1975 -‘Sandberg –Het vertrouwen in het eigen oog- Een intellectuele prijs voor een strijdbaar anti-

                     intellectueel’, Vrij Nederland,  jrg. 36, 4 okt. 1975, p. 21.

1976 -‘Malewitch. De kunstenaar van de revolutie. Een achtergelaten pakket als erfenis van de

                     Russische avant-garde’, in Vrij Nederland, jrg. 37, 7 febr. 1976, p. 25.
            -‘Kunst als vervanger van de religie (hier per abuis ‘geschiedenis’ gedrukt)–Michel Seuphor-:  
                     Geschiedenis is een fictie’, Vrij Nederland, jrg. 37, 13 nov. 1976, p. 25.

1977 -‘Lucebert –omroeper van oproer-’, catalogus Lucebert at Lens Fine Art, Antwerpen, jan. febr.

                     1977, tekst in het Ned. en het Frans, 8 pp. (Nadien verschillende malen in andere publicaties 
                      opgenomen o.a. in de uitgave Ik draai een kleine revolutie af, ter gelegenheid van de 
                      tentoonstelling van ‘Beeldend en poëtisch werk van Lucebert uit de collectie Groenendijk te 
                     Amsterdam’, april-mei 1981, in het faculteitsgebouw Letteren en Wijsbegeerte van de 
                     Leuvense Universiteit.
             - ‘Dichtende schilders - schilderende dichters’, in catalogus van expositie Dichtende schilders –
                     schilderende dichters (Hans Arp, Armando, Johan van den Berg, Willem Hussem, Lucebert, Jan 
                     Montijn, Michel Seuphor), samengesteld door Galerie Nouvelles Images, Den Haag, 1977, (tekst 
                     8. pp.) getoond in Den Haag, 
                     Groningen en Hasselt.

1979 -‘Het poëtisch universum van Eugène Brands’, in de catalogus Eugène Brands, Amsterdam,

                     Galerie Nouvelles Images / Haarlem: Frans Hals Museum, 1979, pp. 7-22.
                  -‘ Antonio Saura en zijn demonen’, De Nieuwe linie, 31, okt. 1979, p. 8-9.

1980 -‘De bitterheid van Lucebert, Nieuw werk bij Galerie Espace’, NRC/Handelsblad, 12-9-1980, p.

                     CS2.

1982 -‘Het dynamische verbond met de materie. De Informele Kunst uit de jaren 1945-1960’ en ‘De

                     Cobrabeweging’, in de catalogus Informele kunst 1945-1960,  Rijksmuseum Twenthe, Enschede,
                     (dec. 1982-jan. 1983) en Dordrechts Museum, jan.- mrt. 1983, pp. 9-18 en 41-53 (zie ook onder 
                     1990).  

1983 -‘La place de Cobra dans le mouvement expressionniste internationale après 1945’, in

                     Septentrion, revue de la culture Néerlandaise, 12 : 3 (1983). 6 pp.                  

1984 -‘Cobra van Belgische zijde bezien’, in BEELD, tijdschrift voor kunst, kunsttheorie en

                     kunstgeschiedenis (VU), no. 1, jan. 1984, pp. 7-13.
             -‘De Nederlandse bijdrage aan de Cobrabeweging en verwanten in schilder en beeldhouwkunst’, 
                     in Geurt Imanse (red.), De Nederlandse identiteit in de kunst na 1945, Amsterdam, 
                     Meulenhoff/Landshoff, 1984, pp.18-62 (ISBN 90 290 1549 7); herdruk Abcoude: Uniepers, 1995 
                    (NUGI 911; ISBN 90 6825 165 1). 

-‘De Stijl en Cobra. Nederlands tegenstrijdige bijdrage aan de kunst van de 20e eeuw

                   –tegenstellingen, parallellen, overeenkomsten!’, in Met eigen ogen. Opstellen aangeboden door
                    leerlingen en medewerkers aan Hans L.C. Jaffé, onder redactie van Marc Adang, Marijke van den
                    Brandhof, Rineke Nieuwstraten, Willemijn Stokvis, Jan de Vries, Amsterdam: Meulenhoff, 1984, 
                         (ISBN 90 290 1518 7), pp. 253-263. Nogmaals in aanzienlijk uitgebreide verzie verschenen in 
                    Aspecten van het Interbellum, beeldende kunst, film, fotografie, cultuurfilosofie en literatuur in de
                    periode tussen de twee Wereldoorlogen, in Leids Kunsthistorisch Jaarboek VII (1988), onder 
                    redactie van M.H.Würzner, Antoine Bodar, Nico J. Brederoo, Marijke van der Meij-Tolsma, P.F. 
                    Schmitz, Willemijn Stokvis en Kitty Zijlmans, ’s Gravenhage: SDU uitgeverij, 1990, (ISBN 90-12-   
                         06243-8), pp. 183-214 (met samenvatting in het Engels).  

1985 -‘Namiddag van een faun’ (interpretatie van Luceberts wandschildering in het Letterkundig

                    Museum),  in Namiddag van een faun Luceberts wandschildering in het Letterkundig Museum, 
                    Scaldia Model 5, Scaldia papier Nijmegen, in de handel gebracht door Uitgeverij Impress 
                    Utrecht, 1985, pp. 25-31, (ISBN 90 6402 024 1). 

1986 -‘The Cobramovement’, in de catalogus Cobraprints Cobrabooks, bij een tentoonstelling ‘Books

                     and graphics of Cobra-artists’ gepresenteerd door de Franklin Furnace Archive in de City 
                    Gallery, de galerie van the New York City Department of Cultural Affairs, New York, maart- april 
                   1986, pp. 11-19.
             -‘Jan Gommert Elburg, de dichter: een beeldend kunstenaar’, in Jan G. Elburg, Vroeger komt later, 
                    Amsterdam: Meulenhoff/Landshoff, 1986, pp. 7-32, (ISBN 90 290 8114 7).
             -‘De theoriën van Asger Jorn –een correctie op het marxisme‘, NRC/Handelsblad, 9-5-1986.
             -‘Achter de deur van 50 Rue Vercingétorix’ (over de beeldhouwster Lotti van der Gaag),
             NRC/Handelsblad, 11-12-1986

1988 -‘Cobra en Italië’, Jong Holland, jrg. 4, no. 5, 1988, pp. 2-10. 1989 -‘Het surrealisme in theorie en praktijk. Een korte kenschets’ en ‘Het surrealisme en de

                      Nederlandse kunst kort na 1945’, in Agnes Grondman e.a. (red.), De automatische verbeelding. 
                      Nederlandse surrealisten, Amsterdam: Meulenhoff/Landshoff, 1989, pp. 6-13 en 81-97, (ISBN 90 
                          290 8499 5).

1990 -‘Totalitair en revolutionair denken en de avant-garde in de kunst’, De Gids, jrg. 153, no. 1,

                          jan.1990, pp. 3-16.
                  -‘Die dynamische Bund mit der Materie. Die Informelle Kunst (1945-1960) aus historischer 
                     Perspektive’, in Hans Matthäus Bachmeyer en Otto van de Loo (ed.), Am Anfang war das Bild, 
                     publicatie bij een tentoonstelling München, Villa Stuck, maart-april 1990. pp. 131-154. 
                     (Bewerkte  en aangevulde versie van combinatie van twee artikelen die in 1982 te Enschede 
                     verschenen, Rijks Museum Twenthe).

1990 -‘Lucebert - een intellectueel barbaar’, in Jan G. Elburg e.a., Lucebert schilder-dichter, Amsterdam: Meulenhoff /

                     Haarlem: Frans Halsmuseum, 1991, pp. 31-52.

1993 -‘‘Gustaaf Asselbergs en de Pop-Art in Nederland’ in de Commanderie van Sint Jan Nijmegen’’, in

                     Kunst & Museum Journaal, jrg. 5, o. 3, 1993, pp. 53-56. (Dit blad verscheen tevens in het Engels). 

-‘Cobra en de keramiek’, in Alles van waarde is weerloos. Keramiek van Cobraleden, (tekst in het

                    Nederlands en het Engels) in de catalogus van gelijknamige tentoonstelling, Museum het 
                    Kruithuis, ’s Hertogenbosch, 1993, pp. 11-29 (ISBN 90-6538-122-8). Tevens verschenen in het 
                    Engels in de bundel The unexpected. Artists’Ceramics of the 20th Century, ’s Hertogenbosch 
                    /(distributed by Abrams New-York), 1998, en in het Frans (aangevulde verzie) in De la couleur 
                    et du feu, céramique  d’artistes de 1885 à nos jours, Marseille, Musee Grobet-Labadie, 2000, pp. 
                    67-83ISBN 2 7118 38196 (EK  39 3819). 

1994 -‘De invloed van l’Art Brut op Cobra’, in Suzette Haaksma (red.), Art Brut, Amsterdam: uitgeverij

                     Perdu, 1994, pp. 37-49.
            -‘Cobra au Stedelijk Museum Amsterdam’, (tekst in het Frans, Engels en  Nederlands) in de 
                   catalogus van de tentoonstelling Cobra au Stedelijk Museum Amsterdam, Musée National 
                   d’Histoire et d’Art Luxembourg, 1994, 6 pp. (Deze tekst werd gepubliceerd in het Portugees, 
                   Spaans en Russisch, in catalogi van dezelfde tentoonstelling in Lissabon (1995), Madrid, 
                   Fundación “La Caixa”, april-juni1996 (ISBN 84-766-544-9), and  Moskou, The State Tretyakov 
                   Gallery, april-mei 1997 (ISBN 90-74876-12-9). In herziene versie werd het in 2003 gepubliceerd in 
                   het Nederlands en het Engels in het Bulletin van het Cobra Museum voor Moderne Kunst 
                   Amstelveen ter gelegenheid van de tentoonstelling ‘Cobra Terug uit de Hermitage’, oct. 2003.

1995 -‘Die Cobrabewegung und der deutsche Expressionismus’, (Tekst in het Duits en het

                   Nederlands), in
                   de catalogus van de tentoonstelling Cobra 1948-1951 eine Bewegung in Europa, Kunstverein
                   Grafschaft Bentheim, febr.- maart 1995, pp. 13-19 (ISBN 3-926820-30-6).            
           -‘De taal van Cobra en haar bronnen’, in de catalogus De taal van Cobra, bij 
                   openingstentoonstelling van Cobra Museum voor Moderne Kunst Amstelveen, 1995, pp. 15-44 
                   (ISBN 90-75485-01-8). Deze tekst verscheen tevens in het Spaans in de catalogus Cobra 50 años del 
                   movimiento, Museo de Bellas Artes - Valencia, 1997 (ISBN 84-8324-012-2), en in het Chinees en het 
                   Engels in The Cobra Movement – 50 years, Hongkong Museum of Art, Hongkong, febr.- april 
                   1999, en  Kaohsiung Museum of Fine Arts, Kaohsiung, Taiwan, sept.- dec. 1999), en in herziene 
                   vorm in 2001 in de zelfstandige publicatie zowel in het Nederlands De taal van Cobra, Abcoude: 
                   Uniepers / Cobra Museum voor |Moderne Kunst, Amstelveen (ISBN 90 6825 275 5), als in het 
                   Engels: The Language of Cobra, (ISBN 90 6825 276 3), herdrukt in 2004; voorts zal dit essay 
                   voorjaar 2014 in herziene versie in het Engels verschijnen in de Collectiecatalogus van de 
                   Cobraverzameling van Museum Fort Lauderdale, in Florida.

1997 -‘ De kunst in een multiculturele samenleving’, in Willemijn Stokvis, samenstelling en redactie,

                   speciaal nummer van DECORUM,  (blad van de vakgroep kunstgeschiedenis van de Leidse 
                   Universiteit,) met thema ‘Wereldkunst’,  Leiden, jrg. 15, nr. 1+2, maart 1997, pp. 2-5.  

1998 -‘Art: New Perspectives to European (Western) Development’, in H.M. Enzensberger, V. Havel, G.

                   Konrád et al:  The European Challenge. Essays on culture in a changing continent, (Sociaal en
                   Cultureel Planbureau) VUGA, Den Haag, pp. 215-235 (ISBN 90 5749 154 0). 
                -‘De jaren vijftig, voorvechters van vernieuwing in de kunst’, in Willemijn Stokvis, samenstelling 
                  en redactie, speciaal nummer van DECORUM, (blad van de vakgroep Kunstgeschiedenis van de 
                  Leidse Universiteit) met thema: ‘De jaren vijftig, voorvechters van vernieuwing in de kunst’, 
                  Leiden, jrg. 16, nr. 2, september, 1998 pp. 2-5. 

2002 -Corneille, in de catalogus van de tentoonstelling Corneille visszatér / Corneille is back,

                  Szépművészeti Muzeum (Museum of Fine Arts), Budapest (tekst in het Eng. En het Hongaars), 
                  pp. 39-76 (ISBN 963 7441859). 
           -‘Eugène Brands – In het teken van het experiment’, in Eugène Brands In het teken van het  
                  experiment, Amersfoort: De Zonnehof, 2002, 10-27.

2003 -auteur van het hoofdstuk ‘Beeldende kunst internationaal na 1850’, en mede auteur van het

                  hoofdstuk ‘Nederlandse en Oud-Vlaamse kunst’, in Nieuw Cultureel Woordenboek, Amsterdam,
                  Anthos , met herdrukken in 2004 en 2005, resp. pp. 244-260 en pp. 419-433 (ISBN 90 414 0849 5), 
                  nadien gedigitaliseerd.
           -‘Tajiri en Nederland, 1956-1962’, in de catalogus Snelheid, erotiek en geweld: Shinkichi Tajiri
                  sculptuur, tekeningen, film, fotografie, verschenen bij de tentoonstelling van die naam in 
                  Museum Het Valkhof te Nijmegen, dec. 2003- april 2004, pp. 46-54.

2008 -‘Cobra and the world of Norse mythology’, in de catalogus van de tentoonstelling Cobra 60’, in

                   het museum Aboa Vetus @ Ars Nova, Turku, Finland, nov. 2008 – febr. 2009, pp. 22-30, (ISBN 
                   978-952-99532-9-5). 

2011 -‘Cobra, Paul Klee, and Children’s Drawings: A Chronology’, in tentoonstellingscatalogus Klee

                   and Cobra A Child’s Play, bij een tentoonstelling met dezelfde naam, gehouden in Zentrum Paul 
                   Klee, Bern, mei-sept. 2011, uitgave in het Engels (ISBN 978-3-7757-2983-30) en in het Duits (ISBN 978-3775-
                   2982-6); Louisiana Museum of Modern Art, Humlebæk, Denemarken, sept. 2011-jan. 2012 met 
                   catalogus in het Deens, en Cobra Museum voor Moderne Kunst Amstelveen, jan. – april 2012, met 
                   catalogus in het Nederlands, pp. 78-87, (ISBN 978 94 6130 043 0).

2013 -‘I do not paint, I hit’, Karel Appel at the Height of his Painting Frenzy, 1959-1961’, in

                   tentoonstellingscatalogus Karel Appel I do not paint I hit! (tekst ook in het Deens), bij de
                   gelijknamige tentoonstelling in het Museum Jorn, Silkeborg, Denemarken, juni – augustus 2013, 
                   (ISBN 978=87-92307-16-3).

2014 -‘Asger Jorn, the Danish Experimentalists and Tribal Art’ (tekst ook in het Deens), in de

                   catalogus EXPO Jorn  Art is a Festival, in 2014 in het Jorn Museum te 
                   Silkeborg en het Statens Museum for Kunst te Kopenhagen, (ISBN 978-87-9230719-4-English version; 
                        ISBN 978-87-9230718-7-Danish version).

2015 -‘Constant’s New Babylon and De Stijl’, tevens in het Spaans, ‘Nueva Babilonia y De Stijl’ en in

                    het Nederlands, ‘Constant’s New Babylon en De Stijl’, in de catalogi resp. Constant New Babylon. 
                    Aan ons de vrijheid, (ISBN 987 94 9208 158 2); Constant Nueva Babilonia, (ISBN 978-84-8026-522-5) en 
                    Constant New Babylon, (ISBN 978-84-8026-523-2) van de gelijknamige tentoonstelling in Museum 
                    Nacional Centro de Arte Reina Sofia, Madrid, 20 Oct.2015-29 Febr. 2016, en 28 mei –25 sept. 
                   2016 Gemeente Museum Den Haag.

Voor een selectie uit haar artikelen zie