Zebrapad

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zebrapad in Brussel.
Zebrapad in Murmansk.

Een zebrapad is een gedeelte van de straat waar voetgangers ongehinderde doorgang dienen te krijgen bij het oversteken van de weg. Het wordt aangegeven met een aantal witte stroken in de lengterichting van de weg. In de wet spreekt men van een voetgangersoversteekplaats (VOP), in België van een oversteekplaats voor voetgangers.

Voorrang[bewerken]

In Nederland en België behoren voetgangers die aangeven te willen oversteken reeds doorgang te krijgen. Voor Nederland is dit geregeld in het Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990, artikel 49, tweede lid:

Bestuurders moeten voetgangers en bestuurders van een gehandicaptenvoertuig, die op een voetgangersoversteekplaats oversteken of kennelijk op het punt staan zulks te doen, voor laten gaan.

In het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk heeft een voetganger voorrang zodra deze een voet op het zebrapad plaatst.

De gemeente Eemsmond heeft in 2004 besloten alle zebrapaden op te doeken. Volgens de gemeente zouden zebrapaden schijnveiligheid creëren.

Naam en geschiedenis[bewerken]

Verkeersbord voor zebrapad

Het zebrapad ontleent zijn naam aan zijn patroon van witte en zwarte stroken, dat doet denken aan een zebra. De eerste officiële voetgangersoversteekplaats met witte en zwarte strepen verscheen in het Verenigd Koninkrijk op 31 oktober 1951, in Slough. De vormgeving met brede witte en zwarte strepen was de uitkomst van een proef met experimentele markeringen op zo'n duizend locaties in de twee jaar ervoor.[1] Zebrapaden worden in sommige landen nog steeds gemarkeerd met een oranje knipperbol die de automobilisten bij weinig omgevingslicht attent maakt op de aanwezigheid van een voetgangersoversteekplaats. In Nederland gebeurde dit tussen 1957 en 1962.

In Nederland werden overigens al eerder voetgangersoversteekplaatsen gemarkeerd met witte en zwarte strepen, maar dan in de lengterichting, zoals onder andere te zien op een Polygoonfilm over het Centraal Station van Amsterdam uit 1949.[2]

Diagonaal oversteken[bewerken]

Voetgangers die bij kruisingen naar de tegenoverliggende hoek willen oversteken, dienen gebruik te maken van de aanwezige zebrapaden. Om te voorkomen dat voetgangers tweemaal moeten oversteken, zijn soms schuine oversteekplaatsen aangelegd. Deze diagonale zebrapaden zijn in Nederland voor het eerst toegepast in Vlaardingen.

'Zebrapaden' uit het Romeinse Rijk[bewerken]

In de oude Romeinse stad Pompeï zijn de waarschijnlijk oudste 'zebrapaden' ter wereld te bezichtigen (de 'pondera'). De Pompejanen staken hier de straat over via een aantal grote stenen. Dit zorgde ervoor dat zij zonder natte en vuile voeten de overkant konden bereiken, aangezien de straat destijds praktisch een openbaar riool en vuilstort was. De passerende karren konden precies tussen de stenen doorrijden, maar moesten stoppen voor de voetgangers.[bron?]

Regenboogzebrapaden[bewerken]

Regenboogzebrapad in de P.C. Hooftstraat in Amsterdam ter gelegenheid van EuroPride; 23 juli 2016.
Regenboogzebrapad over de Lange Viestraat in Utrecht (foto uit 2013).

In een reeks van steden in Nederland en in het buitenland is een zebrapad in regenboogkleuren op de openbare weg aangebracht. Dit is geïnspireerd op de Regenboogvlag en daarmee wordt aandacht gevraagd voor homoseksualiteit c.q. de acceptatie van LGBT-personen. In de meeste gevallen werden zulke regenboogpaden tijdelijk aangelegd ter protest of bij gelegenheid van een LHBT-evenement zoals een Gay Pride, of in Nederland, de Roze Zaterdag, maar in sommige steden kregen ze een meer permanente uitvoering.

Voor zover bekend werd het eerste regenboogzebrapad in 2012 aangebracht tijdens de Gay Pride-maand in West Hollywood, gevolgd door paden in Tel Aviv en Sydney, die veel aandacht kregen in de (sociale) media. In 2013 werden uit protest tegen het Russische anti-homobeleid regenboogpaden aangebracht bij de Russische ambassades in Helsinki en Stockholm.[3]

In Nederland zijn er regenboogzebrapaden in Utrecht, Maastricht, Tilburg en Rotterdam. In Leiden en Amsterdam werd eveneens besloten om een dergelijk pad aan te leggen. Ter gelegenheid van de EuroPride 2016 werd er in Amsterdam-Zuid bij de hoek van de P.C. Hooftstraat en de Van Baerlestraat een 'Gaybrapad' geschilderd.

Zie ook[bewerken]

Noten[bewerken]

  1. Randy Alfred, Oct. 31, 1951: We’ll Cross That Street When We Come to It, Wired.com, 31 oktober 2008.
  2. 60 jaar Amsterdam Centraal Station (1949), geupload door Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid.
  3. Zie het Engelse Wikipedia-artikel en:DIY rainbow crossing