Zelfgemaakte sterkedrank

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zelfstokerij in Armenië
Zelfstokerij in Kroatië

Moonshine is de Engelse uitdrukking voor zelfgemaakte sterkedrank. Die werd waarschijnlijk in het leven geroepen door het feit dat het stoken van alcohol vaak illegaal was en dus 's nachts "bij maanlicht" gebeurde om ontdekking te voorkomen. Een andere theorie is dat smokkelaars de dozen waarin de drank zat zo aanduidden: "That is mere moonshine" (het is maar maanlicht, er zit niets bijzonders in).

De drank wordt gemaakt door zetmeel- of suikerhoudende producten te laten fermenteren. Het verkregen product met circa 15% alcohol wordt vervolgens gedestilleerd tot soms wel 90% en eventueel daarna verdund met water of sap. Soms gebruikt men spiritus, parfum, industriële of gedenatureerde alcohol als uitgangspunt. Hieraan zijn gezondheidsrisico's verbonden. In de Verenigde Staten wordt illegale destillatie vaak geassocieerd met de streek rond de Appalachen en de daar wonende hillbillies.

Wereldwijd wordt er (illegaal) door particulieren drank gestookt. De redenen hiervoor variëren. De drankprijs is vaak een reden vanwege de hoge accijns. Uiteraard kan iemand zelfgestookte drank ook lekkerder vinden of willen experimenteren en zelf een nieuwe drank willen "uitvinden". In veel gevallen verbiedt de overheid alcohol, zoals in de Verenigde Staten tijdens de Drooglegging, of in bepaalde islamitische staten. Als mensen dan toch willen drinken biedt zelf stoken uitkomst.

Veiligheid[bewerken]

Het consumeren van zelfgestookte sterke drank kan gezondheidsrisico's met zich meebrengen. Wanneer methanol gevormd is, ontstaat een giftige drank. Consumptie hiervan kan tot aantasting van het zenuwstelsel leiden (waarvan de oogzenuw de gevoeligste is) of, in zeer extreme gevallen, de dood. Methanol wordt echter alleen gevormd door de aanwezigheid van pectase, een enzym dat in bepaalde vruchten voorkomt en die pectine afbreekt en door meegisten van houtresten en pitten. Wat veel mensen zich niet realiseren, is dat een fles wijn uit de winkel meer methanol bevat dan zelfgemaakte alcohol uit suiker. Bij rode wijn kan dat zijn ca. 50 mg/l (62.000 ppm) en bij witte wijn ca. 100 mg/l (125.000 ppm). Op lange en korte termijn is 8 mg/kg lichaamsgewicht/dag schadelijk.

Wanneer spiritus of gedenatureerde alcohol als uitgangspunt genomen wordt, kan het mengsel methanol en/of andere giftige stoffen bevatten. Vroeger kwam het ook voor dat de drank opzettelijk met olie of loog werd verontreinigd omdat men hiermee de indruk kon wekken dat de drank van betere kwaliteit was. Het gebruik van autoradiatoren voor de destillatie komt voor, waardoor lood gebruikt voor het vastsolderen van de onderdelen in de drank terecht komt. Pure alcohol (meer dan 96%) bevat vaak ook sporen van benzeen. Door deze verontreiniging kan een zeer giftige drank ontstaan. Benzeen wordt toegevoegd tijdens het destillatieproces om water uit het mengsel te onttrekken en zo een hoger percentage alcohol te krijgen. Enkel wanneer er pure suiker wordt vergist en gedestilleerd is er geen enkel bijproduct. Er kan dan chemisch gezien alleen maar ethanol en koolstofdioxide ontstaan:

\mathrm{C_6H_{12}O_6\ \longrightarrow\ 2\ C_2H_5OH\ +\ 2\ CO_2}

Media[bewerken]

Er zijn diverse films gemaakt rond het onderwerp van het (illegaal) zelf stoken van sterke drank. Voorbeelden hiervan zijn de documentaire The Last One uit 2008,[1] de Discovery Channel-documentaireserie Moonshiners uit 2011[2] en de film Lawless uit 2012.[3]

Bronnen, noten en/of referenties