3GPP Long Term Evolution

LTE (Long Term Evolution) is een 'high performance'-dataoverdrachtsysteem die als 4G-standaard wordt beschouwd.

Download en Upload snelheid

We gaan uit van een 20 Mhz frequentieruimte.

Antennes:	Piek download snelheid:
1	100 Mbps
2X2 MIMO 64-QAM	172 Mbps
4X4 MIMO 64-QAM	326 Mbps

Protocol:	Piek upload snelheid:
LTE	50 Mbps
LTE 16-QAM	57.8 Mbps
LTE 64-QAM	86.4 Mbps

Upload werkt via 1 antenne.

Aanbieders

Nederland

In Nederland heeft sinds 15 juli 2010 Tele2 een functionerend 4G-netwerk op basis van LTE. Op dit moment heeft het netwerk van Tele2 4G-dekking in Amsterdam Zuidoost en Diemen en is Tele2 de enige provider die de volledige theoretische snelheid (van 1 antenne) van 100 Mbps te behalen. De verwachting is dat KPN in 2013 met de aanleg van het netwerk met een bredere dekking te beginnen. Echter zal dit voor gebruikers van een iPhone of iPad van Apple niet gaan werken daar KPN van een andere frequentie gebruik maakt dan de hardware van Apple. Hiervoor zal KPN eerst meerdere zendmasten moeten bijplaatsen. Voor die tijd wil KPN de snelheid op het huidige HSDPA-netwerk nog wel verhogen. T-Mobile gaf eerder al aan om over te stappen op LTE.

België

In België biedt vanaf 5 november 2012 enkel Proximus LTE aan in een beperkt aantal steden. Daarnaast liet ook BASE weten LTE nog te willen aanbieden in 2012 en ook Mobistar zegt interesse te hebben in LTE. Telenet start met het testen van LTE in Mechelen. Het heeft daarvoor een testlicentie gekregen van het BIPT. De kabelaar verwacht downloadsnelheden tot 80 Mb/s.

Frequentieveiling

Nederland

De Nederlandse frequentieveiling begon op 1 oktober 2012 en duurde langer dan verwacht. De geschatte opbrengst werd getaxeerd op minder dan € 1 miljard. Naast bestaande frequenties die zijn geveild omdat de vergunningen begin 2013 afliepen, zijn er ook vergunningen geveild voor nieuwe frequentiebanden. In totaal zijn er 41 vergunningen geveild met een looptijd van 17 jaar. Er ontstond een felle biedingsstrijd tussen de bestaande telecomproviders, KPN, Vodafone en T-Mobile, die alle drie het spectrum van 800 en 900MHz wilden hebben. In totaal werd € 3,8 miljard betaald voor het gebruik van de frequenties. Het was een recordopbrengst, een eerdere veiling in 2000 bracht € 2,7 miljard op. Marktleider KPN en Vodafone betaalden elk ruim € 1,3 miljard en T-Mobile € 911 miljoen. T-Mobile koopt net als KPN 15 vergunningen. Er is daarnaast één nieuwkomer op de telecommarkt: Tele 2, dat € 161 miljoen heeft betaald voor twee vergunningen. Twee kabelmaatschappijen, UPC en Ziggo, deden gezamenlijk mee aan de veiling, maar zij trokken zich tijdens het proces terug omdat het bedrag te ver opliep.

Operator	Band	Spectrum	Band	Spectrum	Band	Spectrum	Band TDD	Spectrum	Band	Spectrum	Band TDD	Spectrum	Band	Spectrum
KPN	800 MHz	2x10MHz	900 MHz	2x10Mhz	1800 MHz	2x20MHz	1900 MHz	1x5MHz	2100 MHz	2x19,8 MHz	2600 MHz	1x30MHz	2600 MHz	2x10MHz
Vodafone	800 MHz	2x10MHz	900 MHz	2x10MHz (eGSM)	1800 MHz	2x20MHz	1900 MHz	1x5.4 MHz	2100 MHz	2x19.6			2600 MHz	2x10 MHz
T-Mobile			900 MHz	2x15MHz	1800 MHz	2x30Mhz	1900 MHz	1x24.6 MHz	2100 MHz	2x20MHz	2600 MHz	1x25MHz	2600 MHz	2x5MHz
Tele2	800 MHz	2x10MHz									2600 MHz	1x5MHz	2600 MHz	2 x 20 MHz
ZUM													2600 MHz	2 x 20 MHz

België

De Belgische overheid gaat ook in 2013 de 800MHz-frequenties veilen voor het gebruik van 4G. Er zijn al 4G-netwerken operationeel op de 1800MHz-band van onder meer Mobistar en Proximus. De lagere frequenties maken het mogelijk dat een groter gebied met een mast bediend kan worden en lagere frequenties dringen ook beter door in gebouwen.

Uitrol

België

Op 28 juni 2011 kondigde België's grootste telecomoperator Belgacom de uitrol van 's lands eerste 4G-netwerk aan. Op 28 november kondigde het bedrijf het verkrijgen van een 4G-licentie van de telecomregulator aan. Op 3 juli 2012 werd de uitrol in 5 grote steden bevestigd (Antwerpen, Gent, Leuven, Luik en Namen) en de commerciële uitrol vóór het einde van 2012 aangekondigd.

Het Brussels Gewest hanteert strenge stralingsnormen maar desondanks zou 4G er uitgerold (kunnen) worden.

Nederland

Op 15 januari 2013 maakte KPN als eerste provider van Nederland de prijzen voor het 4G netwerk bekend. Nederlanders zouden vanaf 4 februari 2013 gebruik kunnen maken van het 4G-netwerk in Amsterdam, Alphen aan de Rijn, Amstelveen, Beverwijk, Haarlem, Purmerend en Zaandam. Echter is het 4G-netwerk van KPN op de 800MHz frequentie, en derhalve niet bruikbaar met de iPhone 5 of de nieuwste iPad van Apple. De verwachting is echter dat nieuwe iPhone en iPad modellen in de toekomst wel de 800 MHz band gaan ondersteunen omdat dat de meest gebruikte band in Europa gaat worden. De 1800 MHz band zal beperkt worden geleverd en waarschijnlijk nooit landelijke bedekking leveren voor LTE.

In Nederland zijn drie providers aanwezig die in staat zijn een goede landelijke dekking te leveren op basis van de uitkomst van de frequentie veiling, en dat zijn KPN, Vodafone en Tele2, welke 800MHz frequenties hebben verworven. T-Mobile is alleen in staat om LTE op 1800 MHz in te zetten en zal dit vermoedelijk aanvullen met UMTS900 om een redelijke verbinding te kunnen leveren. Tele2 kan middels LTE800 een goede landelijke bedekking leveren maar heeft niet voldoende frequenties om grote volumes weg te zetten. Als gevolg hiervan zal Tele2 zich als budget netwerk leverancier gaan ontwikkelen met een slechtere bedekking en capaciteit (Tele2 gaat voor GSM en UMTS zijn netwerk inkopen bij T-Mobile) en KPN + Vodafone als premium netwerk operators met een betere bedekking en capaciteit dan de budget netwerk operators.

T-Mobile zal op lang termijn echter een betere umts dekking leveren door de lagere frequentie band (UMTS900), dan de premium providers. Ook zal het op korte termijn een hogere 4G capaciteit leveren dan de premium providers, dankzij de grotere frequentie ruimte. Echter de mix van dekking (800 mhz) en capaciteit (1800,2600 mhz) zal op lang termijn een betere LTE ervaring opleveren bij de premium providers.

ITU-T vs GSMA vs 3GPP of LTE een 4G Standaard is

Binnen de 3GPP community is LTE een nieuwe generatie mobile communicatie technologie en de architectuur van LTE en LTE-Advanced zijn op elkaar gebaseerd waardoor deze twee technologie tot de zelfde technische generatie toebehoren. LTE is omschreven in 3GPP Release 8 en 9, LTE-Advanced kan je terug vinden in 3GPP Release 10. Zowel Radio Technologie als Core netwerk technologie zijn aangepast en ook de architectuur waardoor je dus van een nieuwe generatie kan spreken.

• G1 - 1e Generatie Mobiele Technologie. (NMT)
  • Op basis van een analoge op het Radio path en een enkel gesprek per channel.
  • Lage graad van automatisering en zeer beperkte capaciteit voor gebruikers.
  • Circuit Switched netwerk.
  • Geen beveiliging op gesprekken informatie zeer eenvoudig af te luisteren.
  • NMT (Spraak Only)
• G2 - 2e Generatie Mobiele Technologie. (GSM, GPRS, EDGE)
  • Op basis van een TDMA Radio path en meerdere gesprekken per channel.
  • Hoge graad van automatisering en kan grote volumes gebruikers aan per vierkante meter.
  • Circuit Switched netwerk. (Later Packet Switching toegevoegd middels GPRS)
  • Spraak signaal kan worden beveiligd waardoor het zeer moeilijk is om af te luisteren.
  • GSM CS Spraak, 9k6 Data over GSM, FAX over GSM, GPRS Data
• 3G - 3e Generatie Mobiele Technologie. (UMTS, HSDPA, HSUPA, HSDPA+)
  • Op basis van een WCDMA Radio path en meerdere gesprekken per carrier.
  • Extreem hoge graad van automatisering en kan grote volumes data aan per vierkante meter naast spraak.
  • Hybrid Circuit/Packet Switched netwerk.
  • Beveiliging van de gebruikers data is standaard tegenwoordig en verbeterd ten opzichte van GSM.
  • UMTS CS Spraak, Breedband Data.
• 4G - 4e Generatie Mobiele Technologie. (LTE, LTE-Advanced)
  • Op basis van een OFDMA Uplink en SC-FDMA Downlink Radio path.
  • Self optimizing network en schaalt zeer flexibel naar een grote data capaciteit.
  • Packet Switched Netwerk. (Circuit Switching is in het museum gezet).
  • LTE Breedband data diensten op basis van IP op laag 3.
  • Voice diensten kunnen alleen over IP worden aangeboden of optioneel via een bestaande 3G Netwerk waarbij het toestel terug valt naar 3G. (CS Falback)
  • Technisch mogelijk om gebruik te maken van meerdere frequentie banden tegelijkertijd. Bijvoorbeeld LTE800 en LTE1800.

De ITU-T is een politieke organisatie van de UN die van mening is dat de generatie nummering niet op basis van technologie moet zijn zoals dit door de telecom industrie wordt gebruikt en de standaardisatie organisatie van de mobiele telecom industrie 3GPP maar op basis van data snelheid. Dit is iets dat totaal mank gaat omdat dit daar niet voor is bedoelt. Het doel is om LTE tot een 3e generatie technologie te degraderen vermoedelijk vanuit politieke overwegingen of belangen uit landen die hier een voordeel uit denken te kunnen halen. Op dit moment probeert de ITU-T dus de generatie nummering van mobiele netwerken voor politieke doeleinden te kapen.

Hun visie is als volgt :

• 1G - NMT (0 Kb/s Data is hier niet mogelijk)
• 2G - GSM (9k6 t/m 200kb PS is in een later stadium toegevoegd aan de standaard)
• 3G - UMTS + LTE (384kb t/m 100Mb)
• 4G - LTE-Advanced (1000Mb en hoger)

In de verenigde staten echter hebben de operators gedacht als de ITU-T dat kan dan kunnen wij het tegenovergestelde en daar noemen ze nu de 3G technologie HSDPA+ dat op UMTS is gebaseerd een 4G Technologie. Met als gevolg dat iedereen denkt dat de VS extreem ver is met de uitrol van 4G terwijl het in werkelijkheid voor een groot deel 3G technologie is. Voorbeeld is T-mobile US met zijn 4G netwerk wat in werkelijkheid 3.5G HSDPA+ is. Verizon heeft echter wel een landelijk dekkend (89%) LTE netwerk, de provider heeft zelf al plannen om dit jaar nog LTE-Advanced in de grote steden te gaan aanbieden.

Bronnen, noten en/of referenties http://www.nu.nl