Aartsbisdom Tarentaise

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
De kathedraal van Moûtiers, de zetel van het aartsbisschop

Het aartsbisdom Tarentaise (Latijn: Archidioecesis Tarantasiensis) was een aartsbisdom met de zetel in de stad Moûtiers in de vallei van Tarentaise in de regio Savoye in Frankrijk. Het aartsbisdom ontstond in 794 toen het uit de vijfde eeuw stammende bisdom Tarentaise in status verhoogd werd en het aartsbisdom werd in 1801 bij het Concordaat van 1801 opgeheven. In 1825 werd er een nieuwe kerkprovincie rond de residentie Tarentaise het bisdom Tarentaise dat in 1966 met de bisdommen Chambery en Saint-Jean-de-Maurienne samengevoegd werd tot het aartsbisdom Chambéry, Maurienne en Tarentaise.

Geschiedenis[bewerken]

De legendes zeggen dat de Keltische stam de Centronen in de vijfde eeuw door Jacobus de Assyriër die secretaris van Honoratus van Arles uit het aartsbisdom Arles. Jacobus werd de eerste aartsbisschop van Tarentaise in de hoofdstad van de Centronen en hernoemde de stad naar zijn opvolger St. Marcellus.

Het eerste vermelding van het bisdom Terarentaise was in een brief van Paus Leo I die de aartsbisschop van het Aartsbisdom Vienne aanwees en dat de eerste bisschop van Tarentaise. De eerste historisch erkende aartsbisschop was Sanctiu in 517 bij het concillie van Epaon benoemd werd. Bij het Concillie van Frankfort van 794 werd er tegen deze beslissing van Leo I gepleit en dit pleidooi werd gesteund door Paus Symmachus en Paus Gregorius de Grote. Paus Leo III nam het pleidooi gedeeltelijk over. De hoofdstad van het aartsbisdom werd Tarentaise met drie bisdommen Aosta, Sion en Maurienne die onder het bisdom Vienne bleven vallen. Vier eeuwen was deze indeling de oorzaak van conflicten tussen de aartsbisschoppen van Vienne en Tarenaise. Uiteindelijk werd Maurienne de hoofdstad van het aartsbisdom Vienne.

De stad Tarenaise werd in de tiende eeuw door de Saracenen verwoest en daarom verplaatste de aartsbisdommen de residentie naar de rechteroever van de Isère waar ze hun residentie moutier (klooster) en rond dit klooster ontstond in de tweede helft van de tiende eeuw de stad Moutiers

In de twaalfde eeuw waren de aartsbisschoppen van Tarentaise machtige soevereine heersers. In 1186 werden de aartsbisschoppen door een bul van Frederik Barbarossa tot Rijksvorst en vazal van hetHeilige Roomse Rijk. Deze beslissing ging tegen de wens van Humbert III van Savoye en er kwam in 1358 een einde deze vreemde constructie toen aartsbisschop Jean de Bertrand en graaf Amadeus VI van Savoye door een ruil de oorspronkelijke positie herstelden.

Van 1536 tot 1559 hoorde Tarentaise bij het koninkrijk Frankrijk en van de zestiende tot de achttiende eeuw was het aartsbisdom onderdeel van het hertogdom Savoye. In 1792 werd het gebied onderdeel van het departement Mont Blanc. Het verdrag van Parijs van 30 mei 1814 wees het gebied toe aan de koning van Sicilië, terwijl een de uitslag van het op 23 april 1860 gehouden referendum was dat het gebied aan Frankrijk teruggegeven moest worden. Het aartsbisdom Tarentaise kwam in 1792 tijdens de Franse Revolutie in de verdrukking en in 1801 werd het aartsbisdom afgeschaft. In 1825 werd in Moutiers, onderdeel van het bisdom Chambery een nieuw bisdom opgericht en dit bisdom bleef in 1860 bestaan door een speciale clausule in het verdrag dat de Savoye onderdeel van Frankrijk maakte.

Belangrijke aartsbisschoppen[bewerken]

Onder de aartsbisschoppen van Tarentaise zijn een aantal bijzondere Peter I (ca. 1130) de eerste Cisterciënzer die aartsbisschop werd die in een smalle kloof het Klooster Tamié oprichtte waar pelgrims en reizigers konden schuilen. De Cisterciënzer monnik Peter I van Tarantaise (1141–74) vond het pain de Mai (meibrood) dat tot de tweede helft van de achttiende eeuw het standaard brood in Moutiers toen het aartsbisdom in de eerste achttien dagen van mei toen hij Paus Alexander III tegen keizer Frederik Barbarossa en tegenpaus Victor IV. Door zijn optreden bleef de zevenhonderd cisterciënzer abdijen paus Alexander III trouw. Hij besloot op 3 februari dat de aartsbisschoppelijke zetel van Tarentaise alleen van Rome afhankelijk zou moeten zijn. Een andere bisschop was Peter III (1271–83). Aan aartsbisschop en later kardinaal Antoine de Chalant (1402–18) wordt de tekst Le livre du Roi Modus et de la reine Ratio, een belangrijk traktaat over jagen, toegeschreven. Aartsbisschop en later kardinaal Jean d'Arces (1438–54) steunde tijdens het Concilie van Bazel hertog Amadeus VIII van Savoye als tegenpaus Felix V in zijn strijd tegen Paus Eugenius IV. De kardinalen Christopher de la Rovére (1472–78) en Dominic de la Rovére (1478–83) liggen in een sarcofaag in de Santa Maria del Popolo in Rome in een mooi Renaissancemonument begraven liggen. Aartsbisschop Germonio (1607–27) speelde een belangrijke rol in de zeventiende-eeuwse hervorming van de geestelijkheid en hun Commentaries en Acta Ecclesiæ Tarentasiensis waren belangrijke documenten van die tijd.

Bekende parrochianen[bewerken]

Onder de parochianen waren een aantal belangrijke personen. De paus Nicolaas II die in 990 in het Château de Chevron geboren werd. Peter van Aigueblanche werd in 1340 aartsbisschop van Hereford in Engeland en voor vijfentwintig jaar raadslid en minister van koning Hendrik III van Engeland. Paus Innocentius V werd in 1225 als Peter van Tarantaise in Terrenaise geboren.