Agamemnon (mythologie)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Het zgn. 'Masker van Agamemnon'. Ontdekt door Heinrich Schliemann in 1876 te Mycene maar waarschijnlijk ouder dan de tijd van Agamemnon

Agamemnon (Oudgrieks: Ἀγαμέμνων) is een figuur uit de Griekse mythologie. Hij is de zoon van Atreus, koning van Mycene, en Airope. Agamemnon had een broer, Menelaos, en een zus, Anaxibia.

Bij de Trojaanse Oorlog, die werd gevoerd voor Menelaos, was Agamemnon legeraanvoerder. Agamemnon was getrouwd met Klytaimnestra, de halfzus van Helena (Menelaos' vrouw, die dus in Troje bij Paris zat). Helena omschrijft haar zwager in boek drie van de Ilias als ‘machtige heerser, een goed koning en een krachtige lansvechter’. Agamemnon was niet alleen koning van Mycene, maar voerde ook het bevel over een groot deel van de Peloponnesos. Daarbij was hij koning over zee, omdat hij het grootste aandeel aan schepen had in de oorlog tegen de Trojanen. Niet voor niets was Agamemnon βασιλευτατος πάντων, ‘het meest konings van allen’.

Tot aan het moment dat Hector Patrokles doodt is het hoofdthema van de Ilias van Homerus de twist tussen Agamemnon en Achilles. Wanneer Agamemnon de slavin Briseis, het eergeschenk aan Achilles, van Achilles afpakt, wordt deze woedend. Hij wil niet meer meevechten in de oorlog tegen Troje. Later in het boek probeert Agamemnon Achilles over te halen weer mee te vechten door hem immense cadeaus te beloven. Achilles wil hier echter niets van weten.

In 1876 vond de archeoloog Heinrich Schliemann, die later Troje zou ‘ontdekken’, een gouden masker dat koning Agamemnon zou voorstellen. Later bleek dat het masker dateert uit de periode voor de tijd waarin Agamemnon geleefd zou hebben. Het masker trekt nog altijd vele bezoekers in het Nationaal Archeologisch Museum in Mycene en is niet alleen het symbool voor de bloeiperiode van Mycene in de bronstijd, maar ook van het epos van Homerus.

Aegisthus spoort Klytaimnestra aan om Agamemnon te doden

Agamemnon heeft aan Artemis beloofd het mooiste dat hij ving bij de jacht te zullen offeren. Dat deed hij niet en daarom liet Artemis een ongunstige wind opsteken zodat de Grieken niet naar Troje konden vertrekken. Om toch een gunstige wind te krijgen, moest hij, onder druk van het leger, zijn dochter Iphigenia offeren. Zijn vrouw, Klytaimnestra, was woedend. Volgens een ander verhaal is Agamemnon vlak voor het vertrek op jacht geweest. Een van de herten die hij doodde, bleek een van de lievelingsherten van Artemis. Toen hij daarna ook nog beweerde beter te kunnen jagen dan Artemis, zorgde de godin voor een windstilte, zodat de Grieken niet naar Troje konden afvaren.

Tijdens de oorlog, waardoor Agamemnon jarenlang van huis was, begon Klytaimnestra een relatie met Aigisthos, zoon van Thyestes (dus Agamemnons neef). Toen Agamemnon als overwinnaar terugkwam van Troje, met onder andere de Trojaanse prinses Cassandra als oorlogsbuit, vermoordde Aigisthos hem in bad. Een ander verhaal suggereert dat Aigisthos Klytaimnestra overhaalt Agamemnon te vermoorden in datzelfde bad.

Agamemnon en Klytaimnestra hadden vier kinderen: Iphigenia, Elektra, Chrysothemis en Orestes. Chrysothemis speelde geen belangrijke rol in de Griekse mythologie en wordt daarom vaak weggelaten. De andere drie kinderen droegen de Tantalusvloek verder mee in hun leven. Elektra en Orestes wreekten hun vader door hun moeder en haar minnaar te vermoorden.

Het Tantalos-geslacht[bewerken]

Agamemnon vormt samen met zijn broer Menelaos en zijn neef Aigisthos de vierde generatie van het Tantalos-geslacht (zie afbeelding). Het geslacht werd voortdurend gekweld door straffen van de goden, waarbij de oorzaak ook bij de goden zelf lag.

Tantalos, de stamvader, was een schatrijke koning in Klein-Azië en leefde op gelijke voet met de goden. Hij wilde hun alwetendheid op de proef stellen en nodigde de goden uit voor een diner waarvoor hij zijn eigen zoon Pelops doodde en die voorschotelde. Alle goden weigerden te eten, behalve Demeter, die uit verdriet over haar dochter die in de onderwereld verkeerde haar gedachten er niet zo bij had, en een stuk van de schouder van Pelops at. Vervolgens werd Pelops weer tot leven gewekt en kreeg hij een ivoren schouder.

De goden straften Tantalos in de Tartaros met de bekende Tantaluskwelling; altijd vastgebonden, honger en dorst lijdend, terwijl water net zijn mond niet bereikte en appels die boven hem net buiten bereik hingen.

Tantalos had een dochter, Niobe. Die beledigde Leto (de moeder van Apollon en Artemis) met het feit dat Leto maar twee kinderen had en zijzelf veertien. Apollon en Artemis wreekten hun moeder voor deze belediging. Artemis doodde alle dochters van Niobe en Apollon al haar zonen.

Pelops had ook twee zonen, Thyestes en Atreus. Beide zonen vochten een aantal keren voor de troon. Uiteindelijk is het Atreus die standhield.

Atreus kreeg twee zonen: Agamemnon en Menelaos. Agamemnon werd koning van Mycene, Menelaos van Sparta.

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Tantalus
 
Dione
 
Oinomaos
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Broteas
 
Pelops
 
Hippodameia
 
Niobe
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Pittheus
 
Aerope
 
Atreus
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Thyestes
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Pelopeia
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Strophios
 
Anaxibia
 
Menelaos
 
Helena
 
Paris
 
Agamemnon
 
Klytaimnestra
 
 
 
 
 
Aigisthos
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Pylades
 
Neoptolemus
 
Hermione
 
Orestes
 
Iphigeneia
 
Elektra
 
Chrysothemis
 
Erigone
 
Aletes