Tantalus

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Tantalos (Oudgrieks Τάνταλος) of Tantalus (Latijn) is een figuur uit de Griekse mythologie; een rijke Lydische koning. Hij was een gunsteling, maar misschien ook de zoon van Zeus en de oceanide Pluto. Tantalus was de grondlegger van het geslacht der Tantaliden, later beter bekend als Atriden. Tantalus werd door Zeus uitgenodigd om bij de Olympische goden te komen eten, een grote eer, die hem echter zuur zou opbreken door zijn eigen fouten. Tantalus verraadde geheimen die Zeus hem verteld had. Daarnaast stal hij nectar en ambrozijn, godenvoedsel dat het geheim van onsterfelijkheid zou bevatten, opdat zijn vrienden het konden proeven.

Toen hij op een dag de goden had uitgenodigd voor een banket schotelde Tantalus hun zijn in stukken gesneden zoon Pelops voor om te testen of zijn gasten wel degelijk alwetend waren. De goden ontdekten het direct en aten niets van het vlees. Alleen Demeter, die nog met haar hoofd bij de roof van haar dochter door Hades was, at gedachteloos een stuk van Pelops' schouder op. Zeus beval Hermes de lichaamsdelen van Pelops te verzamelen en maakte er weer een lijf van; Demeter gaf een stukje ivoor om Pelops' schouder op te vullen. Rhea wekte Pelops weer tot leven.

Zeus stuurde Tantalus naar de onderwereld, meer bepaald naar het onherbergzaamste stuk daarvan, de Tartarus, om daar een eeuwigdurende marteling te ondergaan. Tantalus moest tot zijn kin in een poel water staan, maar telkens als hij dorst had en zijn lippen naar het water bewoog, zonk het weg in de aarde. Hongerig probeerde hij ook van de fruitbomen te plukken die juist boven hem hingen, maar tevergeefs: als hij bijna een stuk fruit had, stak er juist een harde wind op die de takken buiten zijn bereik blies. Boven hem lag er een rotsblok dat elk moment kon vallen.

Omdat Tantalus zo veel te lijden had in de onderwereld, noemt men tot op de dag van vandaag het feit dat men iets graag wil maar net niet kan krijgen een tantaluskwelling. Tantalus riep een vloek af over zijn familie die voortduurde totdat Orestes deze ophief.

Toneel[bewerken]

De Engelse schrijver/toneelregisseur John Barton publiceerde in 2000 onder de titel Tantalus een epos van negen toneelstukken waar hij twintig jaar aan heeft gewerkt. Een volledige opvoering van de tekst zou drie dagen in beslag nemen.
De eerste opvoering vond plaats op 21 oktober 2000 in het Denver Center for Performing Arts in de VS, onder regie van Edward Hall en Peter Hall.

In december 2003 bracht Toneelgroep De Appel Tantalus uit in het Appeltheater in een vertaling van Johan Boonen onder regie van Aus Greidanus.

Stamboom[bewerken]

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Tantalus
 
Dione
 
Oinomaos
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Broteas
 
Pelops
 
Hippodameia
 
Niobe
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Pittheus
 
Aerope
 
Atreus
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Thyestes
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Pelopeia
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Strophios
 
Anaxibia
 
Menelaos
 
Helena
 
Paris
 
Agamemnon
 
Klytaimnestra
 
 
 
 
 
Aigisthos
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Pylades
 
Neoptolemus
 
Hermione
 
Orestes
 
Iphigeneia
 
Elektra
 
Chrysothemis
 
Erigone
 
Aletes
 
 


Bronnen, noten en/of referenties