Potsdam

Potsdam Stad in Duitsland Situering Deelstaat Brandenburg District Stadsdistrict Coördinaten 52°23'N  13°00'E Algemeen Oppervlakte 187,28 km² Inwoners (31-12-2010[1]) 156.906 (838 inw/km²) Hoogte 35 m boven NN Burgemeester Jann Jakobs (SPD) Overig Postcodes 14401-14482 Netnummer 0331 Kenteken P Gemeentenummer 12 0 54 000 Website www.potsdam.de Locatie van Stad Potsdam in Stadsdistrict Portaal    Duitsland

Het lustslot Sanssouci

Het Orangeriepaleis

Hollandse wijk

Potsdam is de hoofdstad van de Duitse deelstaat Brandenburg. De stad telt 156.906 inwoners (Inwoners op 31-12-2010) en ligt in de agglomeratie van Berlijn; zo is de stad te bereiken met de S-Bahn van Berlijn. Potsdam ligt aan de rivier de Havel. Potsdam is een stadsdistrict (kreisfreie Stadt).

Geschiedenis

Potsdam is waarschijnlijk gesticht in de 10e eeuw. Lange tijd bleef het een onbeduidend dorp, hoewel het in 1345 stadsrechten kreeg. In 1660 werd de stad door keurvorst Frederik Willem uitgekozen als zijn zomerresidentie. Hij liet er een kasteel bouwen geïnspireerd op het kasteel Honselaarsdijk dat hij had leren kennen tijdens zijn studie in Nederland. Later werd de stad ook de favoriete verblijfplaats van de koninklijke familie van Pruisen: de Hohenzollerns. De meeste leden van de Hohenzollerns werden hier geboren, groeiden op en verbleven meestentijds in een van hun verschillende paleizen in Potsdam.

Tussen 1734 en 1742 haalde koning Frederik Willem I, bijgenaamd de Soldatenkoning, Nederlandse werklieden naar Potsdam die daar een wijk aanlegden in Nederlandse stijl; de wijk wordt Holländisches Viertel (Hollandse wijk) genoemd. In tegenstelling tot de wens van de opdrachtgever, bleef de vorming van een Nederlandse kolonie uit. Hongaarse arbeiders trokken vaak na leegstand in de huizen. De wijk bestaat nog steeds en is een toeristische trekpleister.

Met name in de tijd van Frederik de Grote zijn veel monumentale gebouwen gebouwd, waaronder het paleis Sanssouci, en het Neues Palais. Hoewel Berlijn de hoofdstad van Pruisen en later van het Duitse Rijk was, verbleef het hof vaak in Potsdam. Dit veranderde pas in 1918, toen na de Eerste Wereldoorlog keizer Wilhelm II werd verdreven en Duitsland een republiek werd.

Kort nadat Hitler aan de macht kwam in Duitsland, vond op 21 maart 1933 de zogenaamde Dag van Potsdam plaats, waarbij de nazi's de eenheid tussen het oude Pruisen en het nieuwe nationaalsocialistische Duitsland wilden demonstreren. De stad heeft in de Tweede Wereldoorlog zwaar geleden onder bombardementen, vooral dat van 14 april 1945. Na de oorlog vond in het Cecilienhof de Conferentie van Potsdam plaats, waaraan de overwinnaars (Truman, Churchill (die halverwege werd vervangen door Attlee) en Stalin) deelnamen.

Na de oorlog viel de stad in Oost-Duitse handen. De DDR wilde zoveel mogelijk de herinnering aan het verleden verwijderen; daarom werden vele monumentale gebouwen afgebroken. Door de bouw van de Berlijnse Muur was er geen vrij verkeer meer mogelijk met het naburige West-Berlijn.

Na de Duitse hereniging werd Potsdam de hoofdstad van de nieuwe deelstaat Brandenburg. In 1990 werden de paleizen en parken van Potsdam en Berlijn op de werelderfgoedlijst geplaatst. Er zijn na de val van het communisme plannen ontwikkeld om de stad in oude luister te herstellen. Zo worden het Stadschloss (stadspaleis) dat in 2012 gereed moet zijn, en de Garnisonkirche herbouwd, en het Stadtkanal wordt opnieuw uitgegraven.

Bezienswaardigheden

• Het Park Sanssouci met daarin:
  • Sanssouci, het lustslot van Frederik de Grote
  • Het Orangeriepaleis, voorheen bestemd voor gasten van de koninklijke familie
  • Neues Palais (Nieuwe Paleis)
  • Friedenskirche met Mausoleum van enkele Pruisische koningen
  • Charlottenhof
  • Het Belvédère
• Neuer Garten, met Marmorpalais en Cecilienhof
• De Russische kolonie Alexandrowka met de Alexander-Newski-Gedächtniskirche
• Babelsberg, het zomerpaleis van Keizer Wilhelm I naar ontwerp van Karl Friedrich Schinkel
• De stadspoorten Brandenburger Tor (niet te verwarren met het bouwwerk met dezelfde naam in Berlijn), de Nauener Tor en de Jägertor
• De Alter Markt met de St. Nikolaikerk en het Oude Raadhuis
• Het Holländisches Viertel met Nederlandse gevelhuisjes, opgebouwd onder de uit Amsterdam afkomstige Jan Bouman.
• Het Wetenschapspark Albert Einstein met de Einsteintoren op de Telegrafenberg
• Großes Militärwaisenhaus
• Pumpenhaus, het pomphuis ('moskee')
• St. Peter und Paul Kirche, gelegen bij Holländisches Viertel
• Nauener Tor

Geboren in Potsdam

• Wilhelm von Humboldt (22 juni 1767), taalwetenschapper, filosoof en staatsman
• Frederik Willem III van Pruisen (3 augustus 1770), koning van Pruisen en componist
• Frederik III van Duitsland (18 oktober 1831), keizer van het Duitse Keizerrijk
• Wilhelm II van Duitsland (27 januari 1859), laatste keizer van het Duitse Keizerrijk
• Paul Blobel (13 augustus 1894), architect, SS-Standartenführer en lid van de Sicherheitsdienst (SD)
• Oliver Bendt (29 oktober 1946), musicus
• Matthias Platzeck (29 december 1953), politicus
• Robert Bartko (23 december 1975), Duits (baan)wielrenner
• Hasso von Manteuffel (14 januari 1897), Duits generaal ten tijde van de tweede wereldoorlog

Sport en recreatie

Deze plaats is gelegen aan de Europese wandelroute E11, die loopt van Den Haag naar het oosten, op dit moment tot de grens Polen/Litouwen. De succesvolle vrouwenvoetbalvereniging 1. FFC Turbine Potsdam komt uit Potsdam.

Partnersteden

• Opole, Polen, sinds 1973
• Bobigny, Frankrijk, sinds 1974
• Jyväskylä, Finland, sinds 1985
• Bonn, Noordrijn-Westfalen, Duitsland, sinds 1988
• Perugia, Italië, sinds 1990
• Sioux Falls, South Dakota, Verenigde Staten, sinds 1990
• Luzern, Zwitserland, sinds 2002

Bronnen

Mediabestanden

Meer mediabestanden die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Potsdam op Wikimedia Commons.