Albanese rellen van 1997
De Albanese rellen van 1997 waren rellen die in maart 1997 plaatsgrepen in Albanië nadat het door ponzifraudes gedomineerde financiële systeem van het land instortte.
Inhoud |
[bewerken] Aanleiding
In het midden van de jaren 1990 werd de Albanese economie geliberaliseerd. Het financiële systeem van het land werd vervolgens meer en meer gedomineerd door een systeem van ponzifraudezaken. Die werden ondersteund door de overheid en naar schatting twee derde van de Albanese bevolking, of twee miljoen mensen, investeerde erin. In december 1996 begon de financiële crisis in Albanië nadat enkele investeringsfondsen instortten. In de hoofdstad Tirana werd vervolgens betoogd tegen de overheid die hiervoor verantwoordelijk werd gehouden. Zoals dat gaat bij piramidespelen kwam op 24 januari 1997 het onvermijdelijke einde. Het systeem stortte in elkaar en zo'n 1,2 miljard Amerikaanse dollar - meer dan de helft van het toenmalige bruto binnenlands product - ging in rook op. Veelal waren het de spaargelden van burgers.
[bewerken] De rellen
Duizenden mensen gingen vervolgens dagelijks de straat op in de zuidelijk stad Lushnjë. Ze eisten hun geld terug van de overheid die verdacht werd van hun investering te hebben geprofiteerd. Tegen maart waren de protesten gewelddadig geworden, vooral in de havenstad Vlorë. Tijdens de rellen werden meer dan een half miljoen wapens gestolen uit politie- en legerdepots. Het kwam tot gevechten met de oproerpolitie en overheidsgebouwen werden in brand gestoken. Op 1 maart nam premier Aleksander Meksi ontslag en op 2 maart riep president Sali Berisha de noodtoestand uit. De rellen breidden zich uit naar het noorden en hielden de hoofdstad twee weken in hun greep terwijl het zuiden van het land onder controle van de rebellen en bendes viel. Intussen vluchtten zo'n 10.000 Albanezen de Adriatische Zee over naar Italië. Verschillende landen als Duitsland (Operation Libelle) en de Verenigde Staten (Operation Silver Wake) evacueerden hun burgers het land uit.
[bewerken] Herstel van de orde
Op 28 maart authoriseerde de VN-veiligheidsraad een internationale troepenmacht in Albanië om hulpgoederen te verdelen en de orde in het land te herstellen. Op 15 april begon deze door Italië geleide Operation Alba. Bij de verkiezingen van juni en juli dat jaar werd de democatische partij van Sali Berisha verslagen door de socialistische en werd Rexhep Meidani de nieuwe president. De VN-troepen vertrokken uiteindelijk op 11 augustus.
