Arteria iliaca communis

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Gemeenschappelijke heupslagader
Arteria iliaca communis
Arterie
Sagittale doorsnede van het bekken. De aorta splits in de twee arteriae iliacae communes. De rechter slagader is zichtbaar, de linker is doorgesneden.
Sagittale doorsnede van het bekken. De aorta splits in de twee arteriae iliacae communes. De rechter slagader is zichtbaar, de linker is doorgesneden.
Schematische weergave van het verloop van de aorta en arteria iliaca communis.
Schematische weergave van het verloop van de aorta en arteria iliaca communis.
Gegevens
  Oorsprong aorta abdominalis
  Vertakkingen arteria iliaca interna, arteria iliaca externa
Naslagwerken
Gray's Anatomy 154,613
Portaal  Portaalicoon   Biologie

De arteria iliaca communis[1], arteria ilica communis[2][3] of gemeenschappelijke heupslagader[4] is een slagader die ontstaat door bifurcatie (splitsing in twee) van de aorta abdominalis. De splitsing vindt plaats ongeveer ter hoogte van het niveau L4 (de vierde lendenwervel), links van het midden van het lichaam. Zowel de rechter als linker arteria iliaca communis is ongeveer 5 cm lang.

Verloop[bewerken]

Beide arteriae iliacae communes lopen schuin naar beneden en splitsen vervolgens in een diepe, arteria iliaca interna en oppervlakkige tak, arteria iliaca externa. Deze takken verzorgen de buikvliezen en de bekkenwand resp. de benen.

De rechter arteria iliaca communis is iets langer dan de linker en loopt schuiner. Zij loopt achter het buikvlies, de dunne darm en takken van het orthosympathische zenuwstelsel. Ter hoogte van de vertakking in een diepe en oppervlakkige tak wordt de urineleider (ureter) gekruist. Aan de achterkant ligt de vena iliaca communis en de uitmonding hiervan in de onderste holle ader (die begint met de samenvoeging van beide venae iliacae communes'). Onder het bloedvat ligt de musculus psoas major.

De linker arteria iliaca communis ligt ook achter het buikvlies, dunne darm en takken van het orthosympathische zenuwstelsel. Daarnaast ligt het achter de arteria rectalis superior. De splitsing is ook ter hoogte van de urineleider. In tegenstelling tot de rechter arterie loopt de linker direct over de wervellichamen L4 en L5. De linker vena iliaca communis ligt deels naast en deels onder de arterie. Aan de linkerkant van de slagader ligt de musculus psoas major.

Anatomische variatie[bewerken]

De hoogte van de bifurcatie kan verschillen. Bij driekwart van de mensen gebeurt dit ter hoogte van het wervellichaam L4 of ter hoogte van de tussenwervelschijf onder L4. Bij 1 op de 9 komt is de bifurcatie hoger en bij 1 op de 11 lager.

Het punt waarop de arteria iliaca communis vertakt verschilt veel. Bij twee derde van de mensen is deze locatie tussen L5 en het heiligbeen (os sacrum). Bij 1 op de 8 ligt dit punt hoger en bij 1 op de 6 lager. De linker arterie vertakt vaak op een lager niveau dan de rechter.

Ook de lengte van de arterie varieert. De rechter arteria iliaca communis is bij de meeste mensen wat langer. Het deel van de mensen, waarbij de linker slagader langer is of beide takken even lang zijn, is ongeveer even groot. De gemiddelde lengte is ongeveer van 3,5 tot 7,5 cm. Uitzonderingen komen aan beide zijden van het bereik voor. Er zijn minima gemeten van minder dan 1,25 cm en maxima boven de 11 cm.

In zeer zeldzame gevallen is de rechter arteria iliaca communis zelfs afwezig. De arteriae iliacae interna en externa ontstaan dan direct uit de aorta.

Bloedvoorziening[bewerken]

Uit de arteria iliaca communis gaan er kleine vertakkingen naar het buikvlies, de musculus psoas major, de urineleiders en het nabije bindweefsel. Soms ontstaan er vertakkingen naar de arteria iliolumbaris of extra vertakkingen naar de nieren.

Literatuurverwijzingen[bewerken]

  1. His (1895). Die anatomische Nomenclatur. Nomina Anatomica. Der von der Anatomischen Gesellschaft auf ihrer IX. Versammlung in Basel angenommenen Namen. Leipzig: Verlag von Veit & Comp.
  2. Hafferl, A. (1953). Lehrbuch der topographischen Anatomie. Berlin/Göttingen/Heidelberg: Springer Verlag.
  3. Broek, A.J.P. van den, Boeke, J & Barge, J.A.J (1954). Leerboek der beschrijvende ontleedkunde van de mens. Deel I. Geschiedenis der ontleedkunde, bewegingsorganen, vaatstelsel (8ste druk). Utrecht: N.V. A. Oosthoek’s Uitgeverij Mij.
  4. Pinkhof, H. (1923). Vertalend en verklarend woordenboek van uitheemsche geneeskundige termen. Haarlem: De Erven F. Bohn.
  • Gray, Henry. VI. The Arteries 5a. 2. The Abdominal Aorta. In: Anatomy of the Human Body. Philadelphia: Lea & Febiger, 1918; Bartleby.com, 2000. http://www.bartleby.com/107/154.html. Geraadpleegd op 2 augustus 2013.