Beleg van Bergen op Zoom (1747)

Beleg van Bergen op Zoom
Onderdeel van Oostenrijkse Successieoorlog
Vesting Bergen op Zoom. In kaart gebracht in opdracht van de Franse Generaal Löwenthal, gedurende de belegering in 1747.
Datum	12 juli - 16 september 1747
Locatie	Bergen op Zoom
Resultaat	Franse overwinning
Strijdende partijen
Republiek der Verenigde Nederlanden Frankrijk
Commandanten
generaal der infanterie Cronström generaal Löwenthal
Troepensterkte
garnizoen 10.000, varieert tijdens beleg belegeringskorps 30.000, varieert tijdens beleg
Verliezen
8000 20.000

Het Beleg van Bergen op Zoom was een belegering van de vestingstad Bergen op Zoom door Franse troepen tijdens de Oostenrijkse Successieoorlog. Het beleg was onderdeel van een Franse veldtocht tegen de Republiek der Verenigde Nederlanden. Bergen op Zoom was de sterkste Nederlandse vesting, het meesterwerk van de beroemde Nederlandse vestingbouwer Menno van Coehoorn. De verdedigingswerken waren in 1747 in redelijk goede staat, er was een sterk garnizoen met onder meer 1400 man van de Schotse Brigade. Door de ligging kon Bergen op Zoom niet omsingeld worden over land, voorraden en versterkingen konden aangevoerd worden vanuit Zeeland.

Het Beleg

Het beleg van Bergen op Zoom begon op 12 juli 1747 toen de Fransen onder aanvoering van generaal Ulrich van Löwenthal voor de stad verschenen. Eerder dat jaar hadden zij al Staats-Vlaanderen bezet. De ervaren 86-jarige generaal Cronström leidde de verdediging van de stad. Cronström wilde de verdediging volhouden tot er een beklimbare bres in de hoofdwal was geschoten.

Op 12 juli werden de loopgraven geopend en op 20 juli begonnen de Fransen de belegerden te bombarderen. Tevens werden er mijngangen aangelegd welke tot ontploffing zouden worden gebracht onder de buitenwerken van de vesting. Deze mijnen werden tegengegaan door tegenmijnen van de Nederlanders. Dit konden de Nederlanders doen doordat Coehoorn een permanent tegenmijnenstelsel had laten aanleggen.

Ondertussen naderden de Fransen de vesting via de parallellen. Door uitvallen en continu bombarderen vanaf de buitenwerken kon de Franse opmars vertraagd worden. Toch hadden de Fransen na een maand de bedekte weg in handen. Hier hadden ze echter niet veel aan, aangezien de bedekte weg bestreken werd door verschillende lunetten in de buurt. Er ontbrandde een hevige strijd om deze lunetten en de bedekte weg, zowel boven- als ondergronds. Tientallen mijnen gingen de lucht in.

Pas na twee maanden waren de buitenwerken veroverd en konden de Fransen beginnen met bresschieten in de hoofdwal. Löwenthal had haast, want de herfstregens waren in aantocht. Dit zou de Franse infanterie, die toch al in slechte staat was door het beleg, verder uitputten. Een stormaanval was dan ook onvermijdelijk.

Op 16 september 1747 viel na een verrassingsaanval de stad in Franse handen. De verliezen tijdens het beleg waren aan beide zijden groot: 20.000 doden en gewonden aan de Franse kant en 8000 aan de Nederlandse. De stad werd geplunderd en in brand gestoken, een uitzondering in de 18e eeuw. De Franse maarschalk Maurits van Saksen adviseerde koning Lodewijk XV om Löwenthal of op te hangen voor de plunderingen, of tot maarschalk te bevorderen voor het veroveren van Nederlands sterkste vesting.