Black Sabbath

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nuvola single chevron right.svg Voor het gelijknamige debuutalbum, zie Black Sabbath (album).
Black Sabbath
Black Sabbath 1999-12-16 Stuttgart.jpg
Achtergrondinformatie
Jaren actief 1969-2006, 2006-2010 (als Heaven & Hell), 2011-heden
Genre(s) Heavy metal
Label(s) Vertigo, Warner Bros., Sanctuary
I.R.S., EMI, Castle, Reprise, Epic
Fontana
Bezetting
Huidige leden Ozzy Osbourne
Tony Iommi
Geezer Butler
Ex-leden Ronnie James Dio
Vinny Appice
Ian Gillan
Geoff Nicholls
Tony Martin
Cozy Powell
Neil Murray
Bobby Rondinelli
Laurence Cottle
Terry Chimes
Jo Burt
Bob Daisley
Bev Bevan
Dave Spitz
Eric Singer
Glenn Hughes
David Donato
Ray Gillen
Bill Ward
Website
(en) Allmusic-profiel
Portaal  Portaalicoon   Muziek

Black Sabbath is een Britse band (opgericht in Birmingham) die door velen beschouwd wordt als de eerste metalband, of de Granddaddy of Metal. De band maakte in de loop der jaren verschillende veranderingen in de samenstelling door, waarin alleen gitarist Tony Iommi een constante bleef.

Geschiedenis en bezettingsveranderingen[bewerken]

Ozzy Osbourne (1969-1979)[bewerken]

De groep werd in 1969 opgericht door Tony Iommi en Terence Michael Joseph "Geezer" Butler (geboren op 17 juli 1949 in Aston, Birmingham). Butler speelde oorspronkelijk gitaar maar schakelde over naar basgitaar omdat Iommi niet met een andere gitarist wilde samenspelen. Zanger Ozzy Osbourne werd via een krantenadvertentie gevonden. Bill Ward vervolledigde de groep als drummer.

De groep heette oorspronkelijk Polka Tulk en daarna Earth en speelde vooral bluesrock. Omdat de groepsnaam Earth al door een andere band gebruikt werd, veranderden Iommi, Butler, Osbourne en Ward hun naam in Black Sabbath, naar een horrorfilm van Mario Bava die in de bioscoop tegenover de studio werd vertoond tijdens de opnamen voor hun titelloze debuutalbum. In 12 uur tijd leverden ze een plaat af met donkere teksten en muziek; hoofdzakelijk blues en hardrock.

Een omgekeerd kruis op de binnenkant van de LP-hoes maakte het plaatje compleet: dit album was helemaal anti-flowerpower, en werd razendsnel populair. Black Sabbath was de eerste groep die zo duidelijk het occulte in zijn teksten verwerkte, en lag hiermee aan de basis van de heavy metal.

De opvolger Paranoid volgde nog in hetzelfde jaar, en verkocht nog beter. Het titelnummer betekende in 1970 de doorbraak; Paranoid is tegenwoordig een van de meest gecoverde rockhits en staat steevast hoog in de "top 100 allertijden" lijsten.

De klassieke formatie van Black Sabbath hield het 8 albums vol tot 1979, toen Ozzy Osbourne na de opnames voor Never Say Die uit de band werd gezet wegens overvloedig drugsgebruik. Hij startte een succesvolle solocarrière en bleef live Black Sabbath-nummers spelen.

Ronnie James Dio (1979 - 1982, 1992, 2007)[bewerken]

De band zat in een diepe crisis, maar zanger Ronnie James Dio, die net uit Rainbow was ontslagen, deed met Heaven and Hell (1980) en Mob Rules (1981) het tij weer helemaal keren. Na Heaven and Hell verliet Bill Ward de groep, en werd vervangen door Vinnie Appice. Nadat Dio ervan verdacht werd stiekem te sleutelen aan de mix van het livealbum Live Evil werd hij echter uit de groep gezet. Hij nam Appice mee om de succesvolle band Dio te vormen.

Ian Gillan en Glenn Hughes[bewerken]

Met ex-Deep Purple-zanger Ian Gillan werd het album Born Again (1983) gemaakt. Bill Ward keerde terug als drummer maar ging niet mee op tournee; Bev Bevan van Electric Light Orchestra werd aangetrokken als invaldrummer. Na afloop van de tournee hielden zowel Ian Gillan als Geezer Butler het voor gezien. Gillan ging naar de reünie van Deep Purple; Butler stichtte de Geezer Butler Band en voegde zich in 1988 bij Ozzy Osbourne voor diens wereldtournee No Rest For The Wicked.

Black Sabbath zat op het dieptepunt van zijn populariteit en werd overschaduwd door de solocarrières van Ozzy en Dio.

Met Glenn Hughes als zanger nam Tony Iommi Seventh Star (1986) op. Het was bedoeld als soloproject, maar de platenmaatschappij wilde een Black Sabbath-album; als compromis werd het onder de naam "Black Sabbath featuring Tony Iommi" verkocht.

Zowel Ian Gillan als Glenn Hughes bewaren geen prettige herinneringen aan hun Black Sabbath-periode.

Tony Martin (1987-1992, 1994-1995)[bewerken]

Met Tony Martin als zanger werd geleidelijk een stabiele band gevormd, met Geoff Nichols op keyboards, Cozy Powell op drums en Neil Murray op bas. The Eternal Idol (1987) (met drummer Eric Singer en zanger Tony Martin), Headless Cross (1989) en Tyr (1990) maakten Black Sabbath weer vrij succesvol.

Reünies[bewerken]

In 1992 was de tijd rijp voor een reünie van de Dio-formatie, met het album Dehumanizer. Een uitgebreide tour volgde (onder meer in Groningen), maar vlak voor het einde hielden Dio en Vinnie Appice het weer voor gezien; Dio weigerde de tournee af te sluiten als voorprogramma van Ozzy Osbourne. Rob Halford viel in en tijdens de toegift van Osbournes concert kwam de klassieke bezetting van Black Sabbath weer bijeen.

Doordat Dio was vertrokken en Osbourne 'met pensioen' ging keerde Tony Martin terug; met hem werden de albums Cross Purposes (1994) en Forbidden (1995) opgenomen. Ook dit waren soloprojecten van Iommi die onder de naam Black Sabbath werden uitgebracht.

In 1997 kwamen Ozzy Osbourne, Tony Iommi, Geezer Butler en Bill Ward weer bijeen voor reünieconcerten. Behalve het album Reunion (1998) met muzikale hoogtepunten en één nieuw nummer werd geen studioalbum meer uitgebracht, maar de band bleef in deze samenstelling wel toeren, onder meer op het Ozzfest, waar de band optreedt met Rob Halford (en waar diverse bootlegs van verschenen zijn). In juni 1998 stond Black Sabbath als headliner op Graspop Metal Meeting.

Dit is nog steeds de officiële Black Sabbath-formatie, ondanks de hernieuwde samenwerking in 2007 met Dio en Appice: Naar aanleiding van het verzamelalbum The Dio Years, dat drie nieuwe nummers bevat, volgde een tour onder de naam Heaven and Hell. Ook verscheen er in 2009 een nieuw album (The Devil You Know) waarvan in maart de single Bible Black werd vrijgegeven. Deze samenwerking kwam in 2010 tot een abrupt einde door de dood van Dio.

Op 16 augustus 2011 werd aangekondigd dat er een reünie zou komen in de originele bezetting. Dit gerucht werd snel ontkend door Tony Iommi, die zei dat er niet direct een reünie aan zat te komen, maar dat niets onmogelijk is.

Op 11 november 2011 kondigt Ozzy Osbourne aan dat er een wel degelijk een reünie komt met de originele bezetting. In juni komen ze als één van de drie headliners naar Download. Ook laat de band weten dat er een nieuw album in de maak is waarbij de band gebruikmaakt van Rick Rubin als producer.

In januari 2012 kwam de reünie in het gedrang omdat gitarist Tony Iommi[1] te kampen kreeg met kanker. Ook liet drummer, Bill Ward, weten dat hij niet wenst mee te doen aan de reünie. De reünie ging door (met Tommy Clufetos als drummer), maar werd teruggebracht tot drie concerten; een try-out in Birmingham, het Download-festival en Lollapalooza als enige Amerikaanse datum. Het op 18 november 2011 aangekondigde optreden op Graspop Metal Meeting 2012 werd er een van Ozzy Osbourne & Friends. Begin 2013 werd bekend dat Brad Wilk, bekend als drummer van de band Rage Against The Machine, zou gaan spelen op het nieuwe album. Het album "13" is in juni 2013 verschenen. Op 17 juni 2013 werd bekend dat het album in Groot-Brittannië op nummer 1 binnenkwam. Daarmee vestigden ze een record met een interval van bijna 43 jaar tussen twee topnoteringen. Op 19 juni 2013 kwam Black Sabbath met dit album voor het eerst in hun carrière op nummer 1 in de VS Billboard. Op 29 juni 2014 zal Black Sabbath, na 16 jaar afwezigheid, headliner zijn op Graspop Metal Meeting.

Discografie[bewerken]

Studioalbums[bewerken]

  • Black Sabbath (1970)
  • Paranoid (1970)
  • Master of Reality (1971)
  • Vol 4 (1972)
  • Sabbath Bloody Sabbath (1973)
  • Sabotage (1975)
  • Technical Ecstasy (1976)
  • Never Say Die (1978)
  • Heaven and Hell (1980)
  • Mob Rules (1981)
  • Born Again (1983)
  • Seventh star (1986)
  • The Eternal Idol (1987)
  • Headless Cross (1989)
  • Tyr (1990)
  • Dehumanizer (1992)
  • Cross Purposes (1994)
  • Forbidden (1995)
  • 13 (2013)

Livealbums[bewerken]

  • Live at Last (1980) (*)
  • Live Evil (1982)
  • Cross Purposes Live (1994)
  • Re-union (1998)
  • Past Lives (2002)

(*) Live at Last bevat een stoffige concertregistratie uit 1972 en werd in 1980 uitgebracht door voormalige platenmaatschappij NEMS nadat de band was overgestapt naar Vertigo, in een poging mee te liften op het succes van Heaven and Hell. De band heeft het album nooit erkend als officieel album. Van de periode met Ozzy Osbourne bestaat wel een livevideo: Never Say Die. Ozzy Osbourne bracht als reactie op het verschijnen van Live At Last voor de fans het livealbum Speak of the Devil uit met daarop alleen Black Sabbath-nummers. Volgens Osbourne is dit het eerste officiële Black Sabbath-livealbum.

Tributes[bewerken]

  • Nativity in Black a tribute to Black Sabbath 1
  • Nativity in Black a tribute to Black Sabbath 2

Radio 2 Top 2000[bewerken]

Nummer met notering(en)
in de Radio 2 Top 2000
'99 '00 '01 '02 '03 '04 '05 '06 '07 '08 '09 '10 '11 '12 '13
Paranoid 68 - 79 52 42 58 96 124 105 80 112 114 103 88 71

Dvd's[bewerken]

Dvd's met hitnoteringen in de Nederlandse DVD Music Top 30 Datum van
verschijnen
Datum van
binnenkomst
 Hoogste 
positie
 Aantal 
weken
 Opmerkingen 
Live... gathered in their masses 2013 30-11-2013 14 11

Bezetting[bewerken]

Black Sabbath
(1969–1979)
(1979–1980)
(1980–1982)
(1982–1983)
(1983–1984)
(13 juli 1985)
(1985–1986)
(1986–1987)
  • Tony Iommi – gitaar
  • Ray Gillen – zang
  • Dave Spitz – bas
  • Eric Singer – drums
  • Geoff Nicholls - keyboard
(1987)
  • Tony Iommi – gitaar
  • Ray Gillen – zang
  • Bob Daisley – bas
  • Eric Singer – drums
  • Geoff Nicholls - keyboard
(1987)
  • Tony Iommi – gitaar
  • Tony Martin – zang
  • Jo Burt – bas
  • Bev Bevan – drums
  • Geoff Nicholls - keyboard
(1987)
  • Tony Iommi – gitaar
  • Tony Martin – zang
  • Jo Burt – bas
  • Terry Chimes – drums
  • Geoff Nicholls - keyboard
(1988-1989)
  • Tony Iommi – gitaar
  • Tony Martin – zang
  • Laurence Cottle – bas
  • Cozy Powell – drums
  • Geoff Nicholls - keyboard
(1988-1991)
  • Tony Iommi – gitaar
  • Tony Martin – zang
  • Neil Murray – bas
  • Cozy Powell – drums
  • Geoff Nicholls - keyboard
(1991-1992)
(1993-1994)
  • Tony Iommi – gitaar
  • Tony Martin – zang
  • Geezer Butler - bas
  • Bobby Rondinelli – drums
  • Geoff Nicholls - keyboard
(1994-1995)
  • Tony Iommi – gitaar
  • Tony Martin – zang
  • Neil Murray - bas
  • Cozy Powell – drums
  • Geoff Nicholls - keyboard
(1994-1995)
  • Tony Iommi – gitaar
  • Tony Martin – zang
  • Neil Murray - bas
  • Bobby Rondinelli – drums
  • Geoff Nicholls - keyboard
(1997)
(1997)
(1998)
(1998)
(1999-2004)
(2004-heden)
Bronnen, noten en/of referenties
  1. Black Sabbath: Tony Iommi strijdt tegen kanker - MyFestivalWorld.com 9 januari 2012