Bleken (tanden)
| Neem het voorbehoud bij medische informatie in acht. Raadpleeg bij gezondheidsklachten een arts. |
Bleken van tanden (Engels: bleaching) heeft als doel de tandkleur witter te maken. Bij het bleken wordt een product gebruikt dat de natuurlijk intrinsieke tandkleur wijzigt.
Inhoud |
[bewerken] Inleiding
Het bleken van tanden is een procedure die vooral binnen de tandheelkunde uitgevoerd wordt. Veel mensen beschouwen witte tanden als een aantrekkelijk deel van de glimlach. Het melkgebit van een kind is witter dan het volwassen gebit dat volgt. Naarmate de leeftijd stijgt zal het volwassen gebit donkerder worden. De verdonkering is een gevolg van veranderingen in de minerale structuur van het gebit, waarbij het glazuur minder poreus wordt. Het gebit kan ook donkerder worden door bacteriën, voeding en tabak.
Doordat witte tanden onderbewust geassocieerd worden met jeugd, wordt er door veel mensen naar verlangd. Door de verspreiding van de Amerikaanse cultuur werd dit fenomeen nog nadrukkelijker.
[bewerken] Veiligheid
Tanden bleken blijkt na verschillende wetenschappelijke experimenten volstrekt veilig te zijn. Er is lang gedacht dat bestanddelen uit de bleekgel het glazuur van tanden zou aantasten, maar inmiddels is duidelijk dat een glas sinaasappelsap het glazuur meer aantast dan een volledige bleekbehandeling met carbamideperoxide, het meest populaire hoofdbestanddeel voor het bleekproces in België en Nederland. Tot enkele jaren terug voerden enkel tandartsen tandbleekbehandelingen uit maar tot voor kort kan dit ook gedaan worden door schoonheidssalons en -instituten.
Tanden bleken kan door middel van drie verschillende hoofdbestanddelen:
- Carbamideperoxide als hoofdbestanddeel
- Waterstofperoxide als hoofdbestanddeel
- Non-peroxidesystemen (op basis van borium, bijv. natriumperboraat)
Van deze drie methodes wordt carbamideperoxide het beste getest. Waterstofperoxide werkt eveneens goed, maar is iets agressiever en daardoor niet toegestaan in België en Nederland. De non-peroxidesystemen zoals natriumperboraat zijn zwakker dan de producten die wel peroxide kennen, daarom vallen ze ook niet onder dezelfde restricties en hoeven ze niet per se door tandartsen worden uitgevoerd. Deze producten zijn veel zachtaardiger en kennen tot nog toe geen bekende bijwerkingen. De pijn en irritaties die we bij peroxidebehandelingen wel kennen blijven hier dan ook achterwege. De non-peroxidesystemen worden meer en meer aangeboden als betaalbaar alternatief op de peroxidesystemen. Al deze producten komen overgewaaid uit Amerika waar het al jaren een succes kent. Deze systemen leiden nu ook in België, Nederland en de ganse EU aan een opmars. De drempel tot dergelijke behandelingen is veel minder groot dan enkele jaren terug. De paranoïde omtrent de bijwerkingen maakt stilaan plaats voor de onschadelijke feiten.
[bewerken] Vitaal Bleken
[bewerken] Methodes
Men kan tanden thuis bleken, maar het ook laten doen in de tandartspraktijk.
- Thuis bleken ( home bleaching) kan op basis van vernis, kleefstrip of gel. Het mooiste gaat het echter in een bleeklepeltje dat via de tandarts gemaakt is en precies om de tanden past. Daarin kan dan per tand een druppeltje bleekgel worden gedaan. Thuis bleken is goedkoper dan bleken bij de tandarts en kan op afstand begeleid worden door een specialist. De bleekmal kan worden hergebruikt bij een latere nabehandeling en de procedure neemt een aantal uur in beslag, verdeeld over een aantal dagen of nachten.
- Bleken bij de tandarts (in-office bleaching) gebeurt steeds op basis van een gel, met een hogere concentratie van het hoofdbestanddeel. De gel wordt toegepast in combinatie met bleeklamp (warmte en licht versnelt de reactie) of gel in combinatie met KTP-laser (de juiste golflengte zorgt voor een fotochemische reactie). Bleken bij de tandarts verschilt qua bleekmiddel verder niet van de thuisbleek-methode. De procedure neemt een aantal uren tijd in beslag, verdeeld over verschillende afspraken.
Volgens een artikel dat in mei 2009 in de Consumentengids is gepubliceerd is de eerste methode het beste. In dit artikel is o.a. het volgende te lezen: 'Een parelwit gebit is niet langer voorbehouden aan de sterren uit Hollywood. Steeds meer mensen laten hun tanden bleken. Volgens Joost Roeters, universitair hoofddocent tandheelkunde, heeft onderzoek inmiddels aangetoond dat bleken geen kwaad kan, en dat thuis bleken met een bleekmal het effectiefst is.'
[bewerken] Schadelijke effecten
Bij thuis bleken.
Het te veel inslikken van de gel bij thuis bleken kan diarree veroorzaken. Ter hoogte van de tand kan er bij thuis bleken prikkeling van het tandvlees en tijdelijk overgevoeligheid van de tand optreden. Beide symptomen zijn van tijdelijke aard.
Bij bleken in de tandartspraktijk.
Het warmte-effect van de lamp kan blijvende schade toebrengen aan de tandpulpa. Om dit te vermijden, worden er veelal lampen gebruikt waarvan de golflengte in het ultraviolette licht gelegen is, de goede lampen zijn voorzien van warmtefilters waardoor er geen necrose(afsterven) van de tandpulpa plaatsvindt. UV is schadelijk voor het tandvlees (verbranding van het tandvlees), en daarom moet het bleekproces onder een rubberdam gebeuren. Het bleken met laser zou geen schade toebrengen omdat hierbij geen warmte gebruikt wordt. Dit is echter sterk afhankelijk van het type laserlicht (golflengte) dat gebruikt wordt. De KTP-laser (groen licht) wordt beschouwd als de meest veilige gezien deze de tanden bleekt via een fotochemisch proces waar andere fotothermisch ageren. De tandarts dient wel de juiste voorzorgen te nemen, daar de concentraties van de hoofdbestanddelen zeer hoog liggen.
Wanneer men te lang de bleekproducten gebruikt gaat men een afbraak van de glazuurmatrix veroorzaken. Dit is de afbraak van de moleculaire structuur van het glazuur. Men breekt dus tand af op moleculair niveau. Dit kenmerkt zich door een blauwachtige schijn. Men spreekt dan van overbleaching.
[bewerken] Avitaal bleken
Wat hierboven vermeld werd, gaat over het vitaal bleken van tanden . Bij het bleken van ontzenuwde tanden, avitaal bleken genoemd, worden deze tanden, in tegenstelling tot het vitaal bleken, van binnen naar buiten gebleekt door het tijdelijk aanbrengen van een bleekstof (natriumperboraat) in de pulpaholte.