Etsen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Ets-techniek)
Ga naar: navigatie, zoeken
Nuvola single chevron right.svg Voor etsen als kunstvorm, zie Ets
Het opbrengen van een zuurbestendige etsgrond
Het etsen van een printplaat met ferrichloride

Etsen is een oppervlaktebehandeling waarbij een oppervlak (zoals een metaal) met een – meestal vloeibaar – middel behandeld wordt. Hierbij treedt een chemische reactie op waarbij het oppervlak gedeeltelijk oplost. In het geval van een metaal en een zuur gaat het om een redoxreactie. In feite zou men het een vorm van gecontroleerde, gewenste corrosie kunnen noemen.

Enkele toepassingen van etsen[bewerken]

  • Binnen het metaalkundig onderzoek wordt het etsen gebruikt om bepaalde details van een microstructuur te laten corroderen, zodat ze zichtbaar worden op een oppervlak en ze met de lichtmicroscoop bekeken kunnen worden. Het gebruikte etsmiddel is afhankelijk van het materiaal dat geëtst wordt, en de precieze details die er bekeken moeten worden.
  • Glas kan worden geëtst met waterstoffluoride of ammoniumfluoride om er afbeeldingen op aan te brengen. Met een mal wordt een patroon aangebracht. Het glas wordt in een zuur gedompeld. Het fluorwaterstof reageert met het glas. De uitvinding werd in 1787 gedaan door Jean-Pierre Marcassus de Puymaurin in Toulouse.[1]
  • Elektronische schakelingen worden vaak gemaakt door een dunne laag koper op een isolerende ondergrond zodanig te etsen (met ammoniumpersulfaat, ferrichloride of een mengsel van zoutzuur en waterstofperoxide) dat er verbindingen overblijven tussen de verschillende elektronische onderdelen ('gedrukte bedrading').
  • Binnen de wereld van de kunst wordt het etsen gebruikt als diepdruktechniek waarbij er getekend wordt op een met vernis afgedekte koperen of zinken plaat. De tekening wordt vervolgens ingebeten in zuur en op vochtig papier afgedrukt. Zie verder: Ets

Etsmiddelen[bewerken]

Om bepaalde bestanddelen van een metaaloppervlak reliëf te geven of met specifieke kleuren op te doen lichten gebruikt men chemische middelen, waardoor het beeld onder een microscoop beter zichtbaar of herkenbaar wordt. Bij het voorafgaande polijsten wordt vaak een dun laagje metaal als het ware uitgesmeerd, en juist dit laagje wordt verwijderd door het etsproces. Enige voorzichtigheid hierbij is wel raadzaam (kleding- en oog/huid-bescherming) omdat het vaak om vrij agressieve chemicaliën gaat, zoals zoutzuur (1 deel geconcentreerd zoutzuur + 1 deel water) voor het aantonen van poreuze plaatsen, scheurtjes, vezelrichtingverloop enz. in gewoon staal.

Het etsmiddel voor RVS gaat door het leven als Villela en bestaat uit 3 delen glycerine, 2 delen zoutzuur en 1 deel salpeterzuur, terwijl de non-ferro metalen zoals koper vaak met ammoniak en/of ijzer(III)chloride worden geëtst; en aluminium wordt vaak met vloeizuur bewerkt alvorens het onder de microscoop te bekijken. \

Bronnen, noten en/of referenties