Etsen

Etsen is een oppervlaktebehandeling waarbij een oppervlak met een - meestal vloeibaar - middel behandeld wordt waarmee het reageert. Hierbij treedt een chemische reactie op waarbij het oppervlak gedeeltelijk oplost, in het geval van een metaal en een zuur een redoxreactie. In feite zou men het een vorm van gecontroleerde, gewenste corrosie kunnen noemen.

Simon Koene, Dear Plato, 1970 (ets, aquatint)

Enkele toepassingen van etsen

• Binnen het metaalkundig onderzoek wordt het etsen gebruikt om bepaalde details van een microstructuur te laten corroderen, zodat ze zichtbaar worden op een oppervlak en ze met de lichtmicroscoop bekeken kunnen worden. Het gebruikte etsmiddel is afhankelijk van het materiaal dat geëtst wordt, en de precieze details die er bekeken moeten worden.

• Binnen de wereld van de kunst wordt het etsen gebruikt als diepdruktechniek waarbij er getekend wordt op een met vernis afgedekte koperen of zinken plaat. De tekening wordt vervolgens ingebeten in zuur en op vochtig papier afgedrukt.

• Glas kan worden geëtst met waterstoffluoride of ammoniumfluoride om er afbeeldingen op aan te brengen. Met een mal wordt een patroon aangebracht. Het glas wordt in een zuur gedompeld. Het fluorwaterstof reageert met het glas. De uitvinding is in 1787 gedaan door Jean-Pierre Marcassus de Puymaurin in Toulouse.

• Elektronische schakelingen worden vaak gemaakt door een dunne laag koper op een isolerende ondergrond zodanig te etsen (met ammoniumpersulfaat, ferrichloride of een mengsel van zoutzuur en waterstofperoxide) dat er verbindingen overblijven tussen de verschillende elektronische onderdelen ('gedrukte bedrading').

• Slijpbrand komt voor in de metaalbewerking waarbij een bepaalde oppervlakgladheid moet worden geslepen. Daarbij kan er in het proces slijpbrand ontstaan door variaties van redenen (vb.geen goede koeling van het werkstuk of wanneer er te veel / te snel wordt afgeslepen van de oppervlakte door een CBN, diamant of korund steen e.a.) door gebruik te maken van chemische stoffen zoals peperzuur, zoutzuur en natriumcarbonaat kan er slijpbrand zichtbaar worden gemaakt.

Bronnen, noten en/of referenties