Fender (merk)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Fender Musical Instruments Corporation, kortweg Fender, is een Amerikaanse producent van muziekinstrumenten en muziekapparatuur. Het bedrijf is vooral bekend geworden als producent van de elektrische gitaar Stratocaster.

Kenmerkend voor Fender-gitaren is het element dat wordt gebruikt om de trillingen van de snaren op te vangen. Het gaat om zogenaamde "single coil"-elementen (één rijtje met magnetische staafjes per element), in tegenstelling tot dual-coil-elementen ("humbuckers") die twee rijtjes met staafjes per element hebben, Fenders grote concurrent daarentegen, Gibson, gebruikt zogenaamde dubbelspoelelementen ("humbuckers"), die minder helder klinken.

Het voordeel van de single-coil-elementen van Fender is een helderder geluid; het nadeel is dat dit type elementen nogal eens een zoemtoon produceert. Het karakteristiek lichtste Fendergeluid is afkomstig van de Telecaster (twee elementen); de sound van de "Strat" (drie elementen) klinkt donkerder.

Fendergitaren en -versterkers worden wereldwijd gefabriceerd, onder andere in de Verenigde Staten, Mexico, Japan, Korea (Squier), Indonesië (Squier) en China (Fender en Squier).

Een Fender Rhodes-elektrische piano

Naast gitaren maakt Fender eveneens elektrische piano's. De Fender Rhodes is één van de bekendste elektrische piano's en wordt nog steeds veel gebruikt in de professionele muziekwereld. In de jaren 1980 werden onder de naam Rhodes ook keyboards geproduceerd.

Fender maakt naast de eerder genoemde gitaren en piano's, ook gitaarversterkers.

Geschiedenis[bewerken]

De oprichter van het bedrijf, Leo Fender, begon zijn carrière als bouwer van versterkers. Vervolgens maakte hij eenvoudig te produceren lapsteelgitaren, die qua vorm al iets weg hadden van de Telecaster. Zijn eerste model elektrische gitaar noemde hij Esquire. Dit model was leverbaar met één element, of twee elementen. Deze laatste versie kreeg al snel de naam Broadcaster. Nadat Gretsch Fender van merkinbreuk beschuldigde, omdat het al een serie drumstellen uitbracht onder de naam Broadkaster, werd de naam gewijzigd in Telecaster.

Het bedrijf heette vanaf 1946 Fender Electric Instrument Manufacturing Company.

Begin jaren 1950 ontwikkelde Fender de eerste basgitaar, Precision Bass en later de Jazz Bass-basgitaar.

Fender introduceerde in de jaren 1950 de solid body elektrische viool, maar deze werd na enige jaren weer uit de handel genomen wegens gebrek aan populariteit. In de jaren 1990 werden er weer elektrische violen geproduceerd door andere fabrikanten.

In 1965 verkocht Leo Fender het bedrijf aan CBS. De nieuwe naam van het bedrijf werd Fender Musical Instruments Corporation. In 1985 kwam het bedrijf in handen van de staf van het bedrijf zelf, waarbij het bedrijf de huidige naam Fender Musical Instruments Corporation kreeg.

De Fender Musical Instrument Company nam in 2008 de Kaman Music Company over. Deze is onder andere eigenaar van de gitaarmerken Ovation en Hamer, maar ook van Genz-Benz versterkers.

Stratocaster[bewerken]

Fender Stratocaster
Nuvola single chevron right.svg Zie Fender Stratocaster voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

In 1954 kwam Fender met zijn succesvolste product, de Stratocaster-gitaar. De Stratocaster (zie afbeelding) is veruit de meest verkochte gitaar van Fender. Naast de Les Paul van Gibson is dit de bekendste, meest geïmiteerde en meest populaire elektrische gitaar. Goedkopere studentengitaren kwamen op de markt, de Fender Duo-Sonic I en II en de Musicmaster. Vervolgens werd ook de Jazzmaster en het short-scale broertje de Jaguar ontwikkeld. De Duo-Sonic II werd opgevolgd door de Fender Mustang, die een tremolo bevatte in tegenstelling tot de Duo-Sonic. De Mustang werd opgevolgd door de Fender Bronco.

De Stratocaster is in Europa populair geworden door onder andere Hank B. Marvin, sologitaarspeler bij The Shadows. Hij was de eerste gitarist in Engeland die op dit instrument speelde. In Apache (1960), één van de bekendste nummers van The Shadows, is duidelijk de whammy bar te horen. Deze whammy bar (tremolo) - een soort vibrato- of galmhendel - was één van de verschillen tussen Stratocaster en de 'voorloper' van deze gitaar, de Telecaster.

Overname door CBS[bewerken]

De overname van Fender door CBS in 1965 had grote gevolgen voor de kwaliteit van de instrumenten. Fender onderging na de overname diverse grote reorganisaties, waarbij de gespecialiseerde geluidstechnici gaandeweg vervangen werden door economische specialisten. Die verandering had grote gevolgen voor de kwaliteit van de producten. De producten van voor de CBS-overname ("pre-CBS") gelden dan ook als waardevoller dan de producten na de overname. In 1985 kwam het bedrijf weer in handen van de staf van het bedrijf zelf en herstelde de kwaliteit zich enigszins.

De gitaren die heden ten dage gemaakt worden wijken echter nog altijd af van de oude gitaren, omdat de oude gitaren ook gebreken hadden. Die gebreken worden door musici die op zoek zijn naar een authentiek 'oud geluid' juist gewaardeerd. De zeer oude versterkers hadden bijvoorbeeld nooit een master volume aan het einde van de voorversterkertrap of gain-knop. Dit resulteert erin dat een versterker pas begint te oversturen als het gehele volume (één volumeregelaar) hard staat. Hierdoor doet de eindversterker mee in de oversturing, en dat klinkt anders dan moderne voorversterkeroversturing.

Squier[bewerken]

Het budgetmerk van Fender is Squier. Deze modellen lijken sprekend op Fender modellen. Anders dan bij andere fabrikanten die op Fender gelijkende modellen maken mag Squier daar het eigendom van Fender is ook de gitaarkoppen (headstocks) exact gelijk maken. Ook de productlijn kent grote overeenkomsten, zoals bijvoorbeeld de namen van de modellen (Stratocaster, Precision, Telecaster, Jazz Bass etc.) Er zijn een wel aantal verschillen, waaronder de elektronica en de keuze van de houtsoorten. Daardoor is de prijs lager, ook vanwege lagere arbeidskosten.

In 1982 begon Fender met de productie van Squier in de Japanse FuijGenfabriek. De eerste Squierlijn was de JV-serie (Japanese Vintage), gevolgd door de SQ-serie en de E-serie. Kwaliteit van de eerste Japanse instrumenten onder de naam Squier (tot halverwege de jaren tachtig) bleek echter van een kwaliteit die de Amerikaanse modellen van dat moment te evenaren terwijl ze voor minder dan een derde de prijs van een Fender werden verkocht. Daardoor werden ze een concurrent voor zichzelf en werd daarna de kwaliteit bewust minder gemaakt en de productie naar Zuid-Korea en later China en Indonesië verplaatst. Deze vroege Squiers zijn onder verzamelaars en muzikanten nog steeds erg gewild en zijn daardoor op de tweedehandsmarkt veel duurder dan nieuwe Squiers.

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]