Fenotypische plasticiteit
Fenotypische plasticiteit is de mogelijkheid van een organisme om zijn fenotype te veranderen in respons op milieuvariabelen.[1] In sommige gevallen heeft deze plasticiteit dramatische morfologische verschillen tot gevolg en in andere gevallen is er sprake van een continue reactienorm. De reactienorm beschrijft de relatie tussen de fenotypische verschijningsvorm en een spreiding in milieuvariabelen. Het beschrijft de mogelijke fenotiypische verschijningsvormen die een bepaald genotype kan produceren. De verandering is permanent. En duidelijk voorbeeld is het landkaartje (Araschnia levana), een vlinder met een duidelijke lente en zomer fenotype. Elk genotype kan een lente of zomer fenotype worden maar alleen als een genotype in diapauze gaat ontstaat er een lentevorm.
De mate van fenotypische plasticiteit die een organisme vertoont als reactie op de milieuvariabelen kan verschillen tussen individuelen en families. Hierdoor kan fenotiypische plasticiteit evolueren. Door selectiedrukken kan de reactienorm veranderen om adaptief te zijn.[2] Langdurige gerichte selectie in verschillende milieus heeft een grotere plasticiteit tot gevolg.[3]
In het algemeen is fenotypische plasticiteit meer belangrijk bij immobiele organismen zoals planten. De reden hiervoor is immobiele organismen niet kunnen verhuizen op zoek naar een geschiktere omgeving en ze zich moeten aanpassen aan de omstandigheden waarin ze staan.[4] Voorbeelden hiervan zijn het alloceren van extra energie naar wortels in grond die weinig nutrienten bevat.[5]
In epidemiologie circuleert er nu een theorie wat hartaanvallen en diabetes type II bij mensen in geïndustrialiseerde omgevingen veroorzaakt wordt door een verkeerde expressie van een metabolisch fenotype tijdens de ontwikkeling. Dit staat bekend als de 'thrifty phenotype' hypothese.[6]
Externe links [bewerken]
- Special issue of the Journal of Experimental Biology concerning phenotypic plasticity
- Massimo Pigliucci’s Evolutionary Ecology Lab web page
- Developmental Plasticity and Evolution - review of the book from American Scientist
Literatuur [bewerken]
- Mary Jane West-Eberhard Developmental Plasticity and Evolution, Oxford University Press, 2003
Bronnen, noten en/of referenties
|
