Flessenpost

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Een aangespoelde fles, mogelijk met inhoud
Start (Hurtigruten, 2011)

Flessenpost is een vorm van communiceren waarbij een brief(je) in een fles naar een onbekende ontvanger wordt opgestuurd via het water. De fles wordt meestal in zee gegooid, maar flessenpost kan ook middels een rivier.

Flessenpost is bekend geworden doordat zeelieden, soms als grap, maar ook soms als uiterste noodkreet of -oproep, een fles met daarin een mededeling overboord gooiden, in de hoop dat de fles ergens heel zou aanspoelen en een lezer zou bereiken. Vaak bevatte de fles een laatste mededeling of wens voor de familie van in nood verkerende opvarenden.

Flessenpost wordt soms ook door anderen dan zeelieden gebruikt, als grap of als wedstrijd om te kijken welk flessenpostbericht het eerst een lezer zou kunnen bereiken. Dit gebruik is vergelijkbaar met een ballonnenwedstrijd. Een grote flessenposter is de Belgische visser Franky de Vriendt. Elke nacht zet hij minstens één fles overboord, soms verscheidene. Op 26 augustus 2004 spoelden er in Zandvoort negen aan. In juttersmusea zijn nog vele andere voorbeelden van flessenpost te vinden.[1]

Flessenpost is zelfs gebruikt voor spionage: een bejaarde man uit Dokkum begon na de Duitse inval in 1940 met het verzamelen van militaire gegevens door heel Nederland. Aangezien er geen verbindingen waren met Engeland, wist hij niets beters te doen dan zijn rapporten in groene flessen te stoppen en bij Rotterdam in de Nieuwe Waterweg te gooien. Van die flessen spoelden er vier of vijf daadwerkelijk aan. In 1943 werd hij daarvoor geridderd, met de bedoeling dat hij het lintje na de oorlog zou ontvangen, maar hij overleed in hetzelfde jaar.[2][bron?]

Flessenpost in de literatuur[bewerken]

De literatuur kent vele verhalen waarin flessenpost een rol speelt.

  • Een bekend voorbeeld is het korte verhaal van Edgar Allan Poe, MS Found in a Bottle (Manuscript in een fles gevonden); het verhaal van een schipbreuk dat abrupt eindigt op het moment dat het schip waarvan de schrijver opvarende is, in een donderende storm ten onder gaat.
  • Ook in het nogal sarcastische gedicht Brief in een flesch gevonden van J. Slauerhoff speelt schipbreuk een belangrijke rol. Met de ondergang in zicht drinkt de dichter zich "een laatste roes", maar zijn verwachting ("Ik ging naar een eerlijk zeemansgraf") blijkt te somber. Met wat andere zeelui raakt hij aan wal, waar hij een paradijselijk leven leidt. Het ontbreekt hen alleen aan shag en jenever:
"Gij die deez' flesch op 't strand mocht vinden,
Doe in een kist wat drank en tabak
En stuur het met zeestroom en winden
Naar de overlevenden van 't wrak
Der Insulinde."
Slauerhoff nam dit gedicht op in twee bundels: Eldorado en Een eerlijk zeemansgraf.
  • Een veel recenter voorbeeld (1963) is Gerard Reves "Brief in een fles gevonden", de laatste brief in de bundel Op weg naar het einde. Hoewel de brieftitel aansluit bij de in ellenlange maar heldere zinnen beschreven, zoekende pathetiek van de tekst, is het ditmaal toch niet die tekst zelf die de flessenpost vormt; wel gooit de verteller twee "lege" sterkedrankflessen in zee, waarin hij in twee talen een nieuwe partner heeft "aangevraagd": "Maar geen van beide is gevonden...", waarna de niet-vinder uitvoerig wordt beschreven, zoals hij zich aan de fantasie van de zoekende auteur voordoet.

Trivia[bewerken]

De Voyager Golden Record
  • In figuurlijke zin wordt het Engelse equivalent van flessenpost, "message in a bottle", ook gebruikt als term voor berichten die niet geadresseerd zijn aan een specifieke ontvanger. Zo kan de Voyager Golden Record, de gouden plaat die de ruimtesondes Voyager 1 en Voyager 2 bij zich hebben, ook gezien worden als een vorm van flessenpost.
  • Dit Engelse equivalent, Message in a Bottle, was de titel van een single van The Police in 1979.
  • De roman Message in a Bottle (Engels voor flessenpost) van Nicholas Sparks werd verfilmd in 1999, onder dezelfde titel.
  • De oudst bekende flessenpost bleef 97 jaar en 309 dagen in zee, was op 10 juni 1914 gepost en kwam op 12 april 2012 in handen van een visser.[3]

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Voorbeelden van Flessenpost bezocht 15 juli 2008
  2. Dr. L de Jong, Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog deel IV-2 p. 652
  3. (en) Oldest message in a bottle guinnessworldrecords.com, bezocht 20 oktober 2013