IJslands Symfonieorkest

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf IJslands Symfonie Orkest)
Ga naar: navigatie, zoeken
Eldborg, de grote concertzaal van Harpa
Eredirigent Vladimir Ashkenazy

Sinfóníuhljómsveit Íslands, het IJslands Symfonieorkest, internationaal opererend onder de naam Iceland Symphony Orchestra (ISO) en gevestigd in Reykjavik, is het enige beroepsorkest van IJsland. Het wordt gefinancierd door de rijksoverheid (56%), de publieke omroep Ríkisútvarpið (25%) en de gemeenten Reykjavíkurborg (18%) en Seltjarnarnesbær (1%).

Geschiedenis[bewerken]

In de nasleep van de onafhankelijkheid van IJsland aan het begin van de 20e eeuw kwam er ook de noodzaak van een eigen omroep en muziekopleiding. In 1930 werden beide gerealiseerd. De muziekopleiding vindt plaats aan de afdeling Muziek van de Universiteit van Reykjavik. Al snel zag men ook de noodzaak in van een symfonieorkest dat die musici aan het werk hield en het land kon bedienen met klassieke muziek. Op 9 maart 1950 werd Sinfóníuhljómsveit Íslands opgericht als opvolger van Hljómsveit Reykjavíkur (het Reykjavik Stedelijk Orkest) dat sinds 1925 bestond en slechts vijftien vaste musici telde.

Naast ongeveer 60 jaarlijkse uitvoeringen in IJsland gaat men ook op tournee naar bijvoorbeeld Faeröer, Scandinavië, Europa, Noord-Amerika en Groenland. Hoewel het gaat om een orkest met een afgelegen thuisbasis en een relatief beperkte publieke achterban - heel IJsland heeft ongeveer 325.000 inwoners - weet men toch gerenommeerde musici en dirigenten aan te trekken. De violist Yehudi Menuhin en de pianisten Vladimir Ashkenazy en Daniel Barenboim zijn als solist met het orkest opgetreden. Ashkenazy, die naast de Russische de IJslandse nationaliteit heeft, staat ook vaak als dirigent voor het orkest, evenals Gennadi Rozjdestvenski.

De eerste chef-dirigent was van 1952 tot 1955 Olav Kielland. Daarna brak een tienjarige periode aan zonder vaste dirigent. Vanaf 1965 waren de chef-dirigenten achtereenvolgens Bohdan Wodiczko (1965-1973), Karsten Andersen (1973-1980), Jean-Pierre Jacquillat (1980-1986), Petri Sakari (1988-1993), Osmo Vänskä (1993-1996), opnieuw Petri Sakari (1996-1998), Rico Saccani (1998-2002) en Rumon Gamba (2002-2010). In 2011 werd Ilan Volkov benoemd tot muzikaal leider als dirigent en directeur muziek. Hij sloot deze periode in augustus 2014 af met het debuut van het IJslands Symfonieorkest bij de Proms in de Royal Albert Hall in Londen.

Na het aflopen van Volkovs contract is nog geen nieuwe chef-dirigent benoemd. Hij blijft wel concerten van het ISO dirigeren. Osmo Vänskä is sinds 2014 vaste gastdirigent en de componist en dirigent Daníel Bjarnason is sinds 2015 artist-in-residence. Vladimir Ashkenazy is al vele jaren eredirigent.

Harpa[bewerken]

Sinds 1961 bespeelde het orkest de Háskólabíó, een tot de universiteit (Háskóli Íslands) behorend bioscoopcomplex buiten het centrum van Reykjavik. Omdat er een groeiende behoefte ontstond aan een "echte" concertzaal, werd in 2006 begonnen met de bouw van het nieuwe zalencomplex Harpa in het centrum bij de oude haven. Het ontwerp is van het Deense architectenbureau Henning Larsen in samenwerking met Olafur Eliasson. Door de kredietcrisis die IJsland in 2007-2008 extra hevig trof werd de bouw echter stilgelegd. Uiteindelijk werd besloten het gebouw toch te voltooien. Sinds 2011 is Harpa's grote concertzaal Eldborg met 1800 zitplaatsen de thuisbasis van het orkest. Bij het openingsconcert op 4 mei 2011 dirigeerde Vladimir Ashkenazy het ISO in de Negende symfonie van Beethoven.

Opnamen[bewerken]

Sinfóníuhljómsveit Íslands heeft opnamen gemaakt voor de cd-labels BIS, Chandos en Naxos. Het orkest is gespecialiseerd in IJslandse klassieke muziek van in de eerste plaats Jón Leifs en verder van componisten als Haukur Tómasson (met fluitiste Sharon Bezaly), Leifur Þórarinsson, Gunnar Þórðarson en Friðrik Erlingsson. Het bracht daarnaast opnamen uit van onder meer de onvoltooide opera Mona Vanna (met bariton Sherrill Milnes) van Sergej Rachmaninov en diens Pianoconcert nr. 4, de beide symfonieën van Vasili Kalinnikov, alle symfonieën van Jean Sibelius en Leevi Madetoja, werken van Hugo Alfvén, Uuno Klami, Nikolaos Skalkottas en Malcolm Williamson en de complete orkestmuziek van Vincent d'Indy, die door de internationale muziekpers goed werden ontvangen.

Externe link[bewerken]