James McNeill Whistler

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

The White Girl

James Abbott McNeill Whistler (Lowell (Massachusetts), 14 juli 1834 – Chelsea (Londen), 17 juli 1903) was een Amerikaans kunstschilder, etser, lithograaf en schrijver.

Hij werd geboren in Lowell (Massachusetts) en vertrok in 1855 naar Europa, zonder ooit nog naar de Verenigde Staten terug te keren. Hij vertrok eerst naar Parijs, maar verhuisde na enige tijd naar Londen, waar hij tot zijn dood zou blijven wonen.

Hij is wellicht het bekendst geworden door het bijna geheel in zwart-wit uitgevoerde schilderij van zijn moeder, getiteld Arrangement in Gray and Black, No. 1 maar gewoonlijk kortweg Whistler's Mother genoemd. (Het werk komt prominent voor in Rowan Atkinson's film 'Bean' uit 1997).

De sterk atmosferische serie 'Nocturnes' tonen Japanse invloed. Door zijn spaarzame kleurgebruik (vaak met schakeringen van één kleur) doet het werk bijna abstract aan, waardoor hij wel wordt beschouwd als een voorloper van de abstracte kunst. De kleur-analytische methode van de impressionisten lag hem niet. Zijn aandacht voor de esthetische werking van de kleur is eerder gebaseerd op de 17de-eeuwse Hollandse traditie, die hij zeer waardeerde.

Zijn schilderij 'The White Girl' uit 1862 maakte ophef tijdens een tentoonstelling in Londen en op de 'Salon des Refusés' in Parijs. Het werk is een typisch voorbeeld van zijn theorie dat de kunst zich vooral moest bezighouden met schoonheid in kleur en vormgeving (l'art pour l'art) en niet met de exacte weergave van mensen en zaken, zoals aanbevolen door de criticus John Ruskin. In 1878 deed Whistler Ruskin een proces aan wegens smaad nadat Ruskin bij zijn werk 'Nocturne in Black and Gold: The Falling Rocket' hem een verwaande kwast had genoemd. Hij kreeg een minimale schadevergoeding, maar de zaak kostte hem een kapitaal. Hierna vertrok hij voor enkele jaren naar Venetië, waar hij vooral etsen maakte.

Whistler was bevriend met verschillende Franse kunstenaars, waaronder Édouard Manet en Antonio de La Gandara. Ook was hij een prominent figuur in de esthetische beweging, samen met zijn vriend Oscar Wilde.