Karibameer

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Karibameer
Karibameer vanuit de ruimte. Zambia ligt ten noorden van het meer en de stuwdam ligt uiterst rechts op de foto.
Karibameer vanuit de ruimte. Zambia ligt ten noorden van het meer en de stuwdam ligt uiterst rechts op de foto.
Karibameer
Karibameer
Situering
Hoogte 485 m
Coördinaten 17° 0′ ZB, 28° 0′ OL
Basisgegevens
Oppervlakte 5400 km²
Soort meer stuwmeer
Overig
Belangrijkste bronnen Zambezi
Belangrijkste uitlopen Zambezi
Foto's
Karibastuwdam
Karibastuwdam
Karibameer
Karibameer
Portaal  Portaalicoon   Geografie

Het Karibameer is een kunstmatig stuwmeer in zuidelijk Afrika. Het ligt zo’n 385 kilometer stroomafwaarts van de Victoria watervallen. Het meer heeft een lengte van 290 km en heeft een grootste breedte van 32 km. De totale oppervlakte is 6000 km2.

Het stuwmeer is ontstaan als gevolg van de bouw tussen 1955 en 1959 van de Karibastuwdam in de Zambezi rivier, aan de grens van Zimbabwe en Zambia. De grens tussen beide landen loopt dwars door het meer. Het vullen van het meer heeft ruim drie jaar geduurd; vanaf 1959 tot en met 1961 werd helemaal geen water doorgelaten en in 1962 slechts beperkt.[1]

De stuwdam bestaat uit twee betonnen bogen met een totale lengte van 633 meter. Vanaf de basis gemeten heeft de dam een hoogte van 131 meter.[1] Het meer heeft een totale inhoud van 65 km3, maar door de vorm en de positie van de inlaatpunten voor de turbines is hiervan slechts zo’n 11 km3 te gebruiken voor de productie van elektriciteit.[1]

In de dam zijn twee waterkrachtcentrales gehuisvest, de noordelijk (North Bank) met een opgesteld vermogen van 600 MW en de zuidelijke (South Bank) van 675 MW.[1] Alle opgewekte stroom wordt geleverd aan de twee aangrenzende landen. Inclusief de noodverlaten kan er maximaal 9.500 m3/seconde water worden doorgelaten.[1]

Het stuwmeer wordt gevoed door de Zambezi rivier. Vanaf 1907 stroomde er jaarlijks gemiddeld zo’n 40 km3 door de Kariba kloof[1], de vernauwing waar de dam is gebouwd. In 1957/58 werd een record debiet gemeten van 98 km3 en het dieptepunt lag in 1995/96 met 15 km3 toen de regio werd geteisterd door een langdurige droogte.[1]

Het debiet van de rivier hangt ook nauw samen met de neerslag gedurende het jaar. De grootste afvoer is in de maanden februari tot en met juni en het laagst tussen augustus en november.[1] Door de aanleg van de dam en centrale zijn stroomafwaarts van de dam de waterstromen gereguleerd. In de natte periode wordt zo’n 40% minder water afgevoerd en in de droge periode laat de dam juist meer water door dan voorheen. In augustus stroomt nu driemaal zoveel water na de dam door de rivier dan voor de bouw.[1]

Ongeveer 57.000 mensen die rond de rivier woonden werden verplicht te verhuizen. Als gevolg van het stijgen van het water kwamen vele dieren vast te zitten op de gevormde eilanden en dreigden ze te verdrinken. Een reddingsoperatie genaamd Noach kwam in 1960 op gang en 5000 stuks wild van 35 verschillende soorten werden gered. Deze werden ondergebracht in nabijgelegen gebieden, die nu nationale parken zijn geworden (onder andere Matusadona National Park).

Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b c d e f g h i Richard Beilfuss e.a., Patterns of Hydrological Change in the Zambezi Delta, Mozambique, 2001, p. 15-16 klik hier voor Pdf, geraadpleegd op 9 november 2012